Αναγκαστική «θυσία» της χρυσής του εφεδρείας; Μέχρι προχθές, ο 42χρονος Μπεράτ Αλμπαϊράκ θεωρούνταν όχι απλά ο «τσάρος» της τουρκικής οικονομίας, αλλά και ο επικρατέστερος διάδοχος του πεθερού του, Τούρκου προέδρου Ερντογάν, εάν και όταν αυτός αποφασίσει να αποσυρθεί από το πολιτικό προσκήνιο.
Ωστόσο, ένα ντόμινο εξελίξεων εντός κι εκτός συνόρων έφερε τελικά τα πάνω κάτω στην Αγκυρα, με την αιφνιδιαστική -και δη μέσω… Instagram (!)- παραίτηση του Τούρκου υπουργού Οικονομικών, επισήμως για λόγους υγείας. Λίγες ώρες νωρίτερα, εν τω μεταξύ, είχε διαταχθεί από τον Ερντογάν, χωρίς αιτιολόγηση, η αντικατάσταση του κεντρικού τραπεζίτη. Προφανώς, αιτία δεν είναι μόνον η διαρκής, εδώ και καιρό, κατρακύλα της τουρκικής λίρας και της εθνικής οικονομίας εν γένει…
Τη «ζυγαριά» του Ερντογάν εκτιμάται ότι έγειρε επίσης η εκπαραθύρωση του «καλού φίλου» του, Ντόναλντ Τραμπ, από τον Λευκό Οίκο, ο οποίος μέχρι τώρα προστάτευε τη ΝΑΤΟϊκή σύμμαχο Αγκυρα από την επιβολή κυρώσεων για τους S-400, αλλά και από την άσκηση διώξεων για την παραβίαση των αμερικανικών κυρώσεων στο Ιράν, μέσω της τουρκικής τράπεζας Halkbank.
Σκάνδαλο στο οποίο εμπλέκονται άτομα του άμεσου περιβάλλοντος του Τούρκου προέδρου, συμπεριλαμβανομένου του παραιτηθέντος Αλμπαϊράκ, ο οποίος είχε, ως γνωστόν, εγκαινιάσει, μαζί με τον σύμβουλο-γαμπρό του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, τη λεγόμενη «διπλωματία των γαμπρών»…
Το γεγονός ότι ο Ερντογάν δεν έχει ακόμη συγχαρεί τον νεοεκλεγέντα 46ο πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, δηλώνει από μόνον του πολλά για τις σκέψεις του Τούρκου προέδρου. Οι νέες εμπρηστικές δηλώσεις του για την Ανατολική Μεσόγειο δείχνουν επίσης τον αυτοεγκλωβισμό του στην αναθεωρητική πολιτική του, καθώς κοντοζυγώνει η προοπτική επιβολής κυρώσεων στην Τουρκία και από την Ε.Ε., αυτή τη φορά μάλιστα με την ώθηση της Γαλλίας.
Η Αγκυρα δείχνει να προετοιμάζεται για τα μελλούμενα. Χθες, τα σενάρια περί ευρέος ανασχηματισμού έδιναν και έπαιρναν στην τουρκική πρωτεύουσα, όπου βρισκόταν σε εξέλιξη κεκλεισμένων των θυρών συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. Στο μεσοδιάστημα, η τουρκική λίρα έκανε ράλι ανόδου, το μεγαλύτερο σε ημερήσια βάση εδώ και πάνω από δύο χρόνια, εν αναμονή αλλαγής πλεύσης στη μέχρι σήμερα παράδοξη νομισματική πολιτική των χαμηλών επιτοκίων, που εφαρμοζόταν κατ’ εντολήν Ερντογάν, παρά τον καλπάζοντα πληθωρισμό και τη διόγκωση του ελλείμματος εμπορικού ισοζυγίου. Ηδη, ο νέος κεντρικός τραπεζίτης της Τουρκίας (και πρώην υπουργός Οικονομικών) Νάτσι Αγκμπάλ -με τον οποίο ο Αλμπαϊράκ βρίσκεται σε ρήξη- προανήγγειλε «αποφασιστική» χρήση όλων των μέσων πολιτικής για επίτευξη σταθερότητας των τιμών.
Χωρίς να μασά πάντως τα λόγια του, το κεμαλικό CHP της τουρκικής αξιωματικής αντιπολίτευσης στηλίτευσε τον άνευ προηγουμένου τρόπο παραίτησης του Αλμπαϊράκ, γύρω από τον οποίο επικράτησε μάλιστα τεράστια σύγχυση για πάρα πολλές ώρες. Χαρακτήρισε την κατάσταση «κρατική κρίση». Και επέκρινε την παντελή έλλειψη ανεξαρτησίας της Κεντρικής Τράπεζας της χώρας, όπου ο Ερντογάν αλλάζει τον τελευταίο καιρό τους διοικητές σαν τα πουκάμισα.
Ο Τούρκος πρόεδρος διοικεί τη χώρα σαν να είναι «οικογενειακή επιχείρηση», κατήγγειλε ο αρχηγός του CHP, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. Και, φυσικά, δεν άφησε ασχολίαστο το γεγονός ότι κανένα μεγάλο τουρκικό ΜΜΕ δεν αναφέρθηκε στην παραίτηση του Αλμπαϊράκ για τουλάχιστον 24 ώρες από την ανακοίνωσή της, χαρακτηρίζοντας τη στάση τους το λιγότερο ντροπή.
