Πανηγυρίζοντας τη στρατιωτική προέλαση, που το Μπακού υποστηρίζει ότι συνεχίζει ακάθεκτο στον Νότο του Ναγκόρνο Καραμπάχ, και πρόδηλα ευγνώμων για τη στήριξη -όχι μόνο λεκτική, αλλά και έμπρακτη- της Αγκυρας στις συγκρούσεις με τους Αρμενίους, ο Αζέρος πρόεδρος, Ιλχάμ Αλίγεφ, υποδέχτηκε χθες τον Τούρκο πρώην πρωθυπουργό και στενό σύμμαχο του προέδρου Ερντογάν, Μπιναλί Γιλντιρίμ, μαζί με αντιπροσωπεία Τούρκων βουλευτών. Την επόμενη «φουρνιά», κοντολογίς, μετά την προχθεσινή επίσκεψη του Τούρκου ΥΠΕΞ, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, στην «αδελφή» μουσουλμανική χώρα.
Ενόσω, πάντως, οι Τούρκοι αξιωματούχοι πηγαινοέρχονταν στο Μπακού, ο Αρμένιος πρωθυπουργός, Νικόλ Πασινιάν, ζητούσε τη διενέργεια διεθνούς έρευνας για τη συνδρομή ξένων μισθοφόρων στον αζερικό στρατό -χθες, οι αυτονομιστικές δυνάμεις στο Ναγκόρνο Καραμπάχ ανέφεραν ότι συνέλαβαν δύο μισθοφόρους από τη Συρία.
Οι δε μάχες στο Ναγκόρνο Καραμπάχ και πέριξ αυτού συνεχίζονταν για έκτη πια εβδομάδα, με φόντο τρεις «τρύπιες» ανθρωπιστικές εκεχειρίες, που επιτεύχθηκαν με διεθνή μεσολάβηση, αλλά ναυάγησαν πριν καν εφαρμοστούν.
Στην παρούσα φάση, το ενδιαφέρον εστιάζεται αφενός στη στρατηγικής σημασίας πόλη Σούσα, πάνω στον οδικό κόμβο που συνδέει το Ναγκόρνο Καραμπάχ με την Αρμενία, αφετέρου στις υπό αρμενικό έλεγχο περιοχές νότια του αυτονομιστικού θύλακα, εντός της διεθνώς αναγνωρισμένης αζερικής επικράτειας και κοντά στη μεθόριο με το Ιράν.
Κλείνοντας με νόημα το μάτι στη Ρωσία -τη στρατιωτική συνδρομή της οποίας ζήτησε, βάσει του διμερούς συμφώνου συλλογικής άμυνας του ‘97, το Γερεβάν- το Μπακού διεμήνυσε ότι δεν υφίσταται απειλή κατά της αρμενικής επικράτειας, άρα ούτε και λόγος ρωσικής παρέμβασης (όρο που λίγο-πολύ είχε ήδη θέσει η Μόσχα). Επί του εδάφους, πάντως, οι ισορροπίες δείχνουν πλέον να αλλάζουν, καθώς τα σοβιετικής κατασκευής συστήματα αεράμυνας και τανκς της Αρμενίας αποδεικνύονται de facto υποδεέστερα στην αεροπορική υπεροχή που έχουν εξασφαλίσει οι Αζέροι, χάρη στην αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού από τη Ρωσία, την Τουρκία και το Ισραήλ.
Καθοριστικά τα drones
Αιχμή του δόρατος θεωρούνται τα ακριβείας μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones): από τα ισραηλινής κατασκευής Harop, γνωστά ως «drone αυτοκτονίας», έως τα τουρκικής κατασκευής Bayraktar TB2, «καμάρι» της εταιρείας του γαμπρού τού Ερντογάν, Σελτζούκ Μπαϊρακτάρ. «Είναι πασιφανές ότι (οι Αζέροι) έχουν λάβει σε σημαντικό βαθμό καθοδήγηση», ειδικά από τους Τούρκους, επισημαίνει στους Financial Times o Βρετανός ειδικός αναλυτής Τζακ Γουάτλιγκ.
Κατά τον Τζαν Κασάπογλου, διευθυντή του τουρκικού ινστιτούτου αναλύσεων Edam, η τακτική του Μπακού στις στρατιωτικές επιχειρήσεις «προσομοιάζει με εκείνη που χρησιμοποίησαν οι τουρκικές δυνάμεις στις επιχειρήσεις τους κατά του συριακού στρατού στην επαρχία Ιντλίμπ, τον περασμένο Φεβρουάριο και Μάρτιο».
Ωστόσο, όπως τονίζει στους FT η Ολέσια Βαρτανιάν, αναλύτρια του International Crisis Group, «η υπόλοιπη περιοχή» πέραν των υφιστάμενων ενεργών πολεμικών μετώπων -ήτοι στα ανατολικά όρια του Ναγκόρνο Καραμπάχ και νότια του αυτονομιστικού θύλακα- «αποτελείται κυρίως από βουνά και καλύπτεται από δάση. Κάτι που συνεπάγεται μεγαλύτερο στρατιωτικό “κεφάλαιο” για περαιτέρω προέλαση και κατάληψη εδαφών. Και δεν πρέπει να ξεχνά κανείς ότι έρχεται χειμώνας», προσθέτει, «που θα κάνει πιο δύσκολες τις μάχες».
Μεγάλο ερώτημα παραμένει εάν αυτή η παράμετρος, συνδυαστικά με τις ρευστές ισορροπίες που πλέον διαμορφώνονται στην ούτως ή άλλως ρευστή συμμαχία μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας, θα ανοίξει τον δρόμο για έναν επί της ουσίας και επί ίσοις όροις ειρηνευτικό διάλογο μεταξύ Αρμενίων και Αζέρων. Αίσθηση πάντως προκαλεί η δήλωση του συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, Ρόμπερτ Ο’ Μπράιεν, ότι η -προεκλογικών ρυθμών- Ουάσινγκτον εργάζεται ήδη από κοινού με σκανδιναβικές χώρες για τη συγκρότηση ειρηνευτικής δύναμης στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. Προοπτική, για την οποία η Ρωσία και η Σουηδία έσπευσαν να δηλώσουν άγνοια…
