Σπίτια κατεστραμμένα, τοίχοι γαζωμένοι από τις σφαίρες, αποκαΐδια αυτοκινήτων, κηλίδες αίματος στους δρόμους. Μόλις 40 χλμ. βορειοανατολικά των Σκοπίων, η συνοικία Ντίβα Ναζέλμπα -όπου επικρατεί το αλβανικό στοιχείο- στο Κουμάνοβο θυμίζει από χθες βομβαρδισμένο πια τοπίο: απόρροια των σφοδρότατων -και των σοβαρότερων από το 2001- συγκρούσεων που ξέσπασαν το Σαββατοκύριακο μεταξύ των ειδικών δυνάμεων και μιας «σκοτεινής» ένοπλης ομάδας κι έληξαν με απολογισμό 22 νεκρούς, 37 τραυματίες, αλλά κι έναν νέο κύκλο αβεβαιότητας στη γειτονική χώρα, καθώς αυτή ήδη βυθίζεται στη δίνη μιας πρωτοφανούς πολιτικής κρίσης.
Στηρίζοντας την κυβερνητική εκδοχή περί τρομοκρατικού «δάκτυλου» με στόχο την αποσταθεροποίηση, δικαστήριο στα Σκόπια έκρινε χθες προφυλακιστέους 30 συλληφθέντες στις μάχες του Σαββατοκύριακου, για συμμετοχή «σε τρομοκρατική οργάνωση, με σκοπό την κατάλυση της συνταγματικής έννομης τάξης και διατάραξης της ασφάλειας» στην ΠΓΔΜ.
Οπως ανακοινώθηκε, πρόκειται για 18 Κοσοβάρους, 11 πολίτες της ΠΓΔΜ (εκ των οποίων δύο κατοικούν στο Κόσοβο) κι έναν πολίτη Αλβανίας με άδεια παραμονής στη Γερμανία… Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εσωτερικών των Σκοπίων, Ιβο Κοτέβσκι, κατονόμασε πέντε ηγέτες της ένοπλης ομάδας, όλοι τους Κοσοβάροι, ως ιδρυτές παραστρατιωτικών πυρήνων που -όπως ανέφερε- μπήκαν τον Μάιο στην ΠΓΔΜ (χωρίς να αναφέρει από πού) με στόχο να εξαπολύσουν κύμα επιθέσεων, βρίσκοντας καταφύγιο στη δυτική αυτή συνοικία του Κουμάνοβο.
Καθώς πάντως η πολιτική ηγεσία της Πρίστινα εξέφραζε «βαθιά ανησυχία» για τα αιματηρά επεισόδια στην ΠΓΔΜ και καταδίκαζε «κάθε ανάμιξη πολιτών της Δημοκρατίας του Κοσόβου», από το Βελιγράδι ο επικεφαλής της Υπηρεσίας Στρατιωτικής Ασφάλειας, Πέταρ Τσβετκόβιτς, έριχνε ακόμη μία «βόμβα».
Αφού απέδωσε την απόφαση αύξησης του επιπέδου μαχητικής ετοιμότητας του σερβικού στρατού στον «κίνδυνο να διέφευγαν από το Κουμάνοβο ορισμένοι τρομοκράτες», ανέφερε ότι οι σερβικές αρχές είχαν προειδοποιήσει τα Σκόπια από τον περασμένο Απρίλιο για επικείμενη επίθεση στην περιοχή από ομάδα τρομοκρατών -κυρίως Κοσοβάρων, καθώς και πολιτών της ΠΓΔΜ και ατόμων «ακόμη κι από τον νότο της κεντρικής Σερβίας»- που έχει απώτερο στόχο τη δημιουργία της «Μεγάλης Αλβανίας». Το σχέδιο, προσέθεσε με νόημα ο Σέρβος αξιωματούχος, τυγχάνει «στήριξης από τη Δύση»…
Η αλβανική κυβέρνηση χαρακτήρισε, αντίθετα, τις συγκρούσεις του Σαββατοκύριακου «συνέπεια και της εν μέρει εφαρμογής της Συμφωνίας της Αχρίδας», κάλεσε τα Σκόπια να προστατεύσουν την αλβανική μειονότητα και τόνισε με νόημα ότι «δεν πρέπει ποτέ να επιτραπεί να μετατραπεί η πολιτική κρίση της “Μακεδονίας” σε μια εθνοτική κρίση». Ανησυχία για τον κίνδυνο ενός ντόμινο αποσταθεροποίησης εξέφρασε το Μαυροβούνιο. Ενώ χωρίς περιστολές ο (πρώην και νυν) Βούλγαρος πρωθυπουργός Μπόικο Μπορίσοφ κάλεσε ανοιχτά τον ομόλογό του της ΠΓΔΜ Νίκολα Γκρούεφσκι να παραιτηθεί, ώστε να εκτονωθεί η υφιστάμενη πολιτική αβεβαιότητα και να αποκατασταθεί η σταθερότητα στη χώρα…
Αντικυβερνητική διαδήλωση
Με αυτό ακριβώς το αίτημα εξάλλου -και υπό το βάρος σωρείας κυβερνητικών σκανδάλων, με πρώτο αυτό των υποκλοπών- οι αντιπολιτευόμενοι Σοσιαλδημοκράτες οργανώνουν αυτήν την Κυριακή μεγάλη αντικυβερνητική διαδήλωση στα Σκόπια. «Πολλοί Αλβανοί στο Κουμάνοβο δηλώνουν ότι θα δώσουν επίσης το “παρών”», γράφει σε ανταπόκρισή του από την περιοχή το πρακτορείο Reuters. «Καταγγέλλουν ότι έγιναν πιόνια σε μια ευρύτερη πολιτική διαμάχη και χρησιμοποιήθηκαν για να αποσπαστεί η προσοχή από τα δεινά της ίδιας της κυβέρνησης [Γκρούεφσκι]», αναφέρει.
Προς αυτήν την κατεύθυνση ήταν εξάλλου και το «προπέτασμα καπνού» που επιχείρησε να ρίξει στα γεγονότα του Κουμάνοβο ο πρόεδρος της ΠΓΔΜ Γκιόργκι Ιβάνοφ, κάνοντας λόγο -παράλληλα με την «τρομοκρατική» απειλή- και για «σοβαρή απογοήτευση» του πληθυσμού από τη στασιμότητα στην ευρωπαϊκή και ευρωατλαντική πορεία της χώρας, επιρρίπτοντας έτσι έμμεσα στην Ελλάδα μερίδιο της ευθύνης…
«Δυστυχώς, η αναζωπύρωση της έντασης στην ΠΓΔΜ επιβεβαιώνει αυτό που επανειλημμένως έχουμε πει, ότι δηλαδή στη γειτονική μας χώρα υπάρχουν σοβαρά προβλήματα που αφορούν στη λειτουργία του κράτους δικαίου, στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην εφαρμογή της διεθνοτικής συμφωνίας της Αχρίδας, στο σεβασμό της αρχής της καλής γειτονίας και στο έλλειμμα δημοκρατίας της χώρας», σχολίασε χθες ο εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Εξωτερικών, Κωνσταντίνος Κούτρας, καλώντας την πολιτική ηγεσία της ΠΓΔΜ «στη θεραπεία αυτών των ζητημάτων, επιδεικνύοντας πνεύμα αυτοκριτικής και συναίνεσης, αντί να ψάχνει αποδιοπομπαίους τράγους, κατηγορώντας άλλους για το αδιέξοδο της ευρω-ατλαντικής της προοπτικής, την οποία η Ελλάδα ειλικρινώς και σταθερά υποστηρίζει».
Αργά χθες το βράδυ, εν τω μεταξύ, κατόπιν συνάντησης με την πολιτική ηγεσία της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας, οι πρέσβεις των ΗΠΑ, της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας εξέφρασαν με κοινή δήλωσή τους στήριξη «στις προσπάθειες της χώρας για ένταξη στην Ε.Ε. και στο ΝΑΤΟ», τονίζοντας ωστόσο πως «έχουμε εκφράσει τις ανησυχίες μας στον πρωθυπουργό [Γκρούεφσκι] για το ότι η κυβέρνησή του δεν έχει σημειώσει πρόοδο σχετικά με τις δημοσιοποιηθείσες καταγγελίες περί κατάχρησης εξουσίας».
«Αυτή η παρατεταμένη αδράνεια προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με την προσήλωση της κυβέρνησης της χώρας στις δημοκρατικές αρχές και τις αξίες της ευρω-ατλαντικής κοινότητας», επισημαίνεται στην κοινή δήλωση, όπου γίνεται μάλιστα λόγος για «ανεπάρκεια των θεσμικών οργάνων της χώρας», ενώ επισημαίνεται ως κατακλείδα ότι η αθέτηση αυτών των δεσμεύσεων από την κυβέρνηση της ΠΓΔΜ «θα μπορούσε να υπονομεύσει την πρόοδο της χώρας όσον αφορά την ένταξή της στην Ε.Ε. και στο ΝΑΤΟ».
