Το… φάντασμα της Τουρκίας πολεμά στο Ναγκόρνο Καραμπάχ

«Ανικανοποίητος από τις δικές του προσπάθειες να επεκτείνει την επιρροή της Τουρκίας στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο, που αποδείχθηκαν δυσκολότερες από ό,τι στα εδάφη της Λιβύης και της Συρίας, ο πρόεδρος Ερντογάν υποστήριξε τις προσπάθειες του Αζέρου ομολόγου του, Ιλχάμ Αλίγιεφ, στην εδώ και καιρό υποβόσκουσα διένεξη του Αζερμπαϊτζάν με την Αρμενία», γράφει στον ιστότοπο Ahval ο Αμερικανός πρώην διπλωμάτης καριέρας Εντουαρντ Τζ. Στάφορντ. «Δεδομένων των ελλείψεων της Αρμενίας σε Δυτικούς πολιτικούς υποστηρικτές και του περιφερειακού status της στη θρησκευτικο-πολιτιστική κοινότητα της Δύσης», συμπληρώνει, «ο Ερντογάν έχει να αντιμετωπίσει τα ρωσικά συμφέροντα για να επεκτείνει την τουρκική επιρροπή στον Καύκασο».

Στο μαλακό, δηλαδή, «υπογάστριο» της Μόσχας και στρατηγικής σημασίας ενεργειακό και εμπορικό κόμβο, όπου οι αντιμαχόμενες πλευρές συνέχιζαν χθες για πέμπτη ημέρα τις ήδη πολύνεκρες συγκρούσεις, αρνούμενες αμφότερες να δεχθούν τη ρωσική πρόταση για μεσολάβηση σε διαπραγματεύσεις.

Από χθες, πάντως, μπήκαν στο «παιχνίδι» πιο δυναμικά, τουλάχιστον λεκτικά, και η Γαλλία με τις ΗΠΑ: συμπροεδρεύουσες μαζί με τη Ρωσία στη λεγόμενη «Ομάδα του Μινσκ» του ΟΑΣΕ, η οποία συγκροτήθηκε το 1992 για την ειρηνική επίλυση της μακραίωνης διένεξης στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, χωρίς ωστόσο να έχει να επιδείξει μέχρι και σήμερα κάποια θεαματική επιτυχία.

Σε μία σπάνια κοινή δήλωση, οι πρόεδροι των τριών χωρών –ήτοι οι Εμανουέλ Μακρόν, Ντόναλντ Τραμπ και Βλαντίμιρ Πούτιν– κάλεσαν χθες τις αντιμαχόμενες πλευρές σε άμεση κατάπαυση του πυρός και επιστροφή στο (κατά τα λοιπά αραχνιασμένο) τραπέζι του διαλόγου, χωρίς προϋποθέσεις. Για τον… τουρκικό «ελέφαντα στο δωμάτιο», ωστόσο, δεν ανέφεραν κουβέντα.

Στο μεσοδιάστημα, πάντως, το ρωσικό Συμβούλιο Ασφαλείας είχε ρίξει… προειδοποιητικά φραστικά «πυρά», χαρακτηρίζοντας «εξαιρετικά επικίνδυνη την αποστολή στην περιοχή μαχητών από τη Συρία και τη Λιβύη», χωρίς να κατονομάσει τη (λυκο)σύμμαχο Τουρκία. Προσερχόμενος στην έκτακτη σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. –όπου το θέμα των κυρώσεων στη ΝΑΤΟϊκή σύμμαχο Αγκυρα για τις διαρκείς προσκλήσεις της στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο παραπέμπεται από την προεδρεύουσα Γερμανία στις καλένδες– ο Γάλλος πρόεδρος ήταν σαφής.

«Διαθέτουμε σήμερα σαφείς πληροφορίες που δείχνουν ότι Σύροι μαχητές τζιχαντιστικών οργανώσεων προωθήθηκαν μέσω της [μεθοριακής τουρκικής πόλης] Γκαζίαντεπ προς το θέατρο των επιχειρήσεων του Ανω Καραμπάχ. Είναι ένα πολύ σοβαρό νέο, που αλλάζει το παιχνίδι», δήλωσε ο Μακρόν. Είχε προηγηθεί το βράδυ της Τετάρτης τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν, κατά την οποία αμφότεροι εξέφρασαν την ανησυχία τους για την «αποστολή Σύρων μισθοφόρων από την Τουρκία στο Ναγκόρνο- Καραμπάχ», σύμφωνα με το Ελιζέ. Σε σχετική ανακοίνωση του Κρεμλίνου, σημειωτέον, δεν υπήρχε σχετική αναφορά.

Ποια ήταν η αντίδραση του Ερντογάν, ηγέτη της κατοχικής δύναμης στην Κύπρο, στη Συρία και ατύπως στη Λιβύη; Απτόητος και πλήρως αποθρασυμένος, επανέλαβε –σε ρόλο προστάτη του μουσουλμανικού Αζερμπαϊτζάν και του παντουρκισμού– ότι προϋπόθεση για διαρκή ειρήνη στον νότιο Καύκασο είναι ο τερματισμός «της κατοχής» των Αρμενίων στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. Και χαρακτήρισε απαράδεκτο οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Γαλλία να εμπλέκονται στις προσπάθειες επίτευξης κατάπαυσης του πυρός σε μια διαφιλονικούμενη περιοχή, ενώ αγνόησαν τα προβλήματα στην περιοχή για σχεδόν 30 χρόνια.

«Για να είναι αποτελεσματική ως μεσολαβήτρια, η Ομάδα του Μινσκ χρειάζεται ουσιαστικό πολιτικό κεφάλαιο από τις ΗΠΑ», παρατηρεί ο Στάφορντ, «όμως με τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές ενόψει, είναι ελάχιστες οι πιθανότητες να στηρίξει το έργο της ο Λευκός Οίκος ή να παρέμβει», επισημαίνει. Ο ΟΗΕ, εν τω μεταξύ, αρκείται σε βερμπαλιστικά ψηφίσματα. Η πρόταση του Ιράν για μεσολάβηση στερείται, το λιγότερο, ουδετερότητας.

Με αυτά και με άλλα, η Αρμενία ζήτησε χθες την άμεση μεσολάβηση του προέδρου της Αιγύπτου, αλ Σίσι, για τον τερματισμό της αιματοχυσίας. Πρόταση-«καρφί» στους ισλαμικούς μεγαλοϊδεατισμούς του Ερντογάν, με ενεργοποίηση ενός έτερου αυταρχικού μεν ηγέτη του ισλαμικού κόσμου, πλην διώκτη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στη χώρα του, ηγέτη της πρώτης αραβικής χώρας που αναγνώρισε την ανεξαρτησία της Αρμενίας και ορκισμένο αντίπαλο της Αγκυρας στα μαξιμαλιστικά της σχέδια σε μία άλλη ταραγμένη περιοχή του κόσμου, την πολύπαθη Λιβύη.