Τα ψιλά γράμματα του αιφνιδιασμού

Χωρίς καμία αρνητική ψήφο, παρά μόνο με 41 αποχές των βουλευτών του Κομμουνιστικού Κόμματος, η ρωσική Δούμα έδωσε χθες συντριπτικά το πράσινο φως στην πρωθυπουργοποίηση του νέου εκλεκτού του Βλαντίμιρ Πούτιν, Μιχαήλ Μισούστιν.

Κανείς δεν έπεσε απ’ τα σύννεφα ούτε μετά την ομόφωνη έγκριση του διορισμού του από το κυβερνών κόμμα Ενωμένη Ρωσία, που προηγήθηκε της κοινοβουλευτικής ψηφοφορίας. Δεν είχαν καν συμπληρωθεί 24 ώρες από την… «επανάσταση του Ιανουαρίου», όπως χαρακτήριζε η εφημερίδα Kommersant τις αιφνιδιαστικές εξαγγελίες του Ρώσου προέδρου για σαρωτικές συνταγματικές αλλαγές, που θα περιορίσουν τις εξουσίες του διαδόχου του δίνοντας αυξημένες αρμοδιότητες στο Κοινοβούλιο.

Οι επικριτές του 67χρονου «τσάρου» καταγγέλλουν πως οι αλλαγές δρομολογούνται στο πλαίσιο της επιδιωκόμενης παράτασης της -ήδη 20ετούς- ηγεμονίας του στην πολιτική σκηνή της Ρωσίας, πέραν δηλαδή της αναμενόμενης αποχώρησής του από το ύπατο αξίωμα το 2024 (λόγω εξάντλησης δύο συναπτών προεδρικών θητειών).

Αρκετοί αναλυτές εκτιμούν πάντως πως ο 53χρονος τεχνοκράτης καριέρας Μισούστιν -υπάλληλος της Ομοσπονδιακής Φορολογικής Υπηρεσίας από το 1998 και επικεφαλής της από το 2010, με ανύπαρκτη πολιτική εμπειρία πλην όμως με μεγάλη αγάπη στο χόκεϊ επί πάγου, έχοντας διατελέσει μάλιστα και συμπαίκτης του μεγάλου αφεντικού του- δεν θα είναι τελικά ο διάδοχός του στην προεδρία της Ρωσίας. Αναμένεται αντίθετα να λειτουργήσει ως ουδέτερο πιστό πρόσωπο σε μια μεταβατική περίοδο, κατά την οποία ο Ρώσος πρόεδρος θα στρώσει μεθοδικά το έδαφος για τη διαδοχή του, επιχειρώντας παράλληλα να αμβλύνει παρασκηνιακά τις εσωτερικές έριδες για εξουσία στα ανώτατα κλιμάκια του κρατικού μηχανισμού και των μυστικών υπηρεσιών.

Ο νεόκοπος Ρώσος πρωθυπουργός είπε πως «δεν κοιμήθηκε όλη νύχτα» μετά την ξαφνική απόφαση του Πούτιν να τον ορίσει αντικαταστάτη του Ντμίτρι Μεντβέντεφ, η κυβέρνηση του οποίου «παραιτήθηκε» σύσσωμη λίγο πριν από τις προεδρικές εξαγγελίες που λέγεται πως ήταν επτασφράγιστο μυστικό. Ακόμα και οι τέως πια υπουργοί φέρεται να έμαθαν πως… παραιτούνται την τελευταία στιγμή.

«Ηταν το απόλυτο σοκ για την κυβέρνηση», υποστηρίζει μιλώντας στην Guardian ο Κονσταντίν Γκαάζ, πολιτικός αναλυτής στη Μόσχα. «Δεν ήξεραν τι ετοιμαζόταν για εκείνους, ακόμα και όταν καλούνταν σε συνάντηση με τον πρόεδρο και τον πρωθυπουργό»!

Η απρόσμενη αντικατάσταση της κυβέρνησης Μεντβέντεφ επιτρέπει άλλωστε στον Πούτιν να δείξει πως ανταποκρίνεται στη λαϊκή δυσαρέσκεια που προκάλεσε ειδικά η πρόσφατη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, μειώνοντας μάλιστα τα ποσοστά δημοφιλίας του. Εξ ου και ο Μισούστιν έσπευσε να τονίσει πως προτεραιότητά του θα είναι να «αυξήσει τα πραγματικά εισοδήματα των πολιτών», διαβεβαιώνοντας μεταξύ άλλων τη Δούμα πως η Ρωσία μπορεί να αντέξει την αύξηση μισθών και κοινωνικών επιδομάτων που εξήγγειλε ο Πούτιν, με εκτιμώμενο κόστος περίπου τέσσερα τρισεκατομμύρια ρούβλια (65 δισ. δολάρια) την επόμενη τετραετία.

«Ο Μισούστιν υπήρξε “υπηρέτης του λαού” τα 20 από τα τελευταία 22 χρόνια. Γιατί λοιπόν είναι τόσο διαολεμένα πλούσιος;», αναρωτήθηκε όλο νόημα ο Αλεξέι Ναβάλνι, από τους πιο γνωστούς ηγέτες της ρωσικής εξωκοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης και φανατικός πολέμιος του αυταρχικού Πούτιν σε θέματα διαφθοράς και όχι μόνο.

Ηδη ερευνητές της ομάδας του ανέφεραν πως η σύζυγος του νέου πρωθυπουργού είχε έσοδα σχεδόν 790 εκατομμυρίων ρουβλίων τα τελευταία εννιά χρόνια, με τις επιχειρηματικές ή άλλες επαγγελματικές δραστηριότητές της να παραμένουν στο σκοτάδι.

Αντιστοίχως, ο ερευνητικός ιστότοπος Proekt κατήγγειλε πως οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες άρχισαν να κρύβουν το όνομα του Μισούστιν από ιδιοκτησίες ακινήτων και συγκεκριμένα από ένα σπίτι σε κοσμικό προάστιο της Μόσχας κι από ένα διαμέρισμα στο κέντρο της ρωσικής πρωτεύουσας, εκτιμώμενης αξίας περίπου δέκα εκατομμυρίων δολαρίων. Ως ιδιοκτήτης τους εμφανίζεται πια η ρωσική κυβέρνηση.