Ανταρσία με… μέτρο

Οι ψηφοφόροι προειδοποίησαν, αλλά δεν τόλμησαν τη ρήξη: αυτό θα μπορούσε να είναι ένα από τα πολλά μηνύματα των εκλογών στην Ανδαλουσία. Ο δικομματισμός επλήγη, αλλά δεν κατέρρευσε, χωρίς ωστόσο το αποτέλεσμα να μπορεί να «εξαχθεί» και σε εθνικό επίπεδο, όπου όλα δείχνουν ότι σοσιαλιστές και συντηρητικοί θα υποστούν πολύ μεγαλύτερες απώλειες υπό το βάρος της δυσαρέσκειας των πολιτών.

Το PSΟΕ παίρνει μια γερή δόση οξυγόνου, το Λαϊκό Κόμμα (ΡΡ) καταποντίζεται με τεράστιες διαρροές προς τον νέο πόλο της Κεντροδεξιάς, τους Ciudadanos (Πολίτες), και το Podemos εδραιώνεται τριπλασιάζοντας τις ψήφους του στην αυτόνομη περιφέρεια και αφαιμάσσοντας την Ενωμένη Αριστερά που συντρίβεται.

Το PSOE, με τη Σουσάνα Ντίας, κέρδισε το στοίχημα της πρόωρης προσφυγής στις κάλπες για να προλάβει την ενίσχυση του Podemos και κατάφερε να διατηρήσει ανέπαφες τις 47 έδρες που είχε και το 2012. Αλλά κέρδισε με ένα 35,4%, το χειρότερο ποσοστό των τελευταίων 33 χρόνων που οι σοσιαλιστές κυβερνούν την Ανδαλουσία. Ο ηγέτης των σοσιαλιστών Πέδρο Σάντσεθ χαιρέτισε τη νίκη επαναλαμβάνοντας πως «το PSOE είναι η αριστερή εναλλακτική που χρειάζεται η χώρα» και πως το κόμμα του θα κερδίσει τις περιφερειακές και δημοτικές εκλογές του Μαΐου.

Ο μεγάλος χαμένος της πρώτης από τις πολλές εκλογικές αναμετρήσεις στην Ισπανία φέτος, την υποτιθέμενη χρονιά της ανάκαμψης και του τέλους της κρίσης, είναι ο πρωθυπουργός της λιτότητας και των περικοπών Μαριάνο Ραχόι.

Για το κόμμα του, η ήττα είναι διπλή. Πρώτα γιατί είχε ιστορικές απώλειες 17 εδρών από το 2012, ενώ το 26,8% που πέτυχε είναι το χειρότερο αποτέλεσμά του στην αυτόνομη περιφέρεια από το 1990. Και έπειτα, γιατί αναδύθηκε μια εναλλακτική δύναμη της Δεξιάς, οι Ciudadanos, που κατάκτησαν 9 έδρες και 9,3% αποσπώντας περίπου 500.000 ψήφους, στη συντριπτική πλειονότητά τους από το ΡΡ.

Η καρέκλα του μοιάζει να τρίζει, με πολλούς να ζητούν αλλαγή στρατηγικής, αφού η εμμονική ρητορική του για success story δεν πείθει, αλλά και να στοιχηματίζουν ότι ο Ραχόι μπορεί να μην είναι επικεφαλής της λίστας του κόμματος για τις βουλευτικές. Οι όποιες, ωστόσο, εσωκομματικές εξελίξεις δεν αναμένεται να γίνουν πριν από την αναμέτρηση του Μαΐου.

15% στο Podemos

Το Podemos έκανε μια καλή εμφάνιση με 14,8% και 15 έδρες σε μια περιοχή όπου είχε σημαντικές οργανωτικές αδυναμίες, τριπλασιάζοντας τις ψήφους του από τις ευρωεκλογές και αφαιμάσσοντας την Ενωμένη Αριστερά που πλήρωσε το τίμημα της συνεργασίας της με το PSOE, χάνοντας έναν στους δύο ψηφοφόρους της και επτά έδρες. Αλλά η δυναμική του κόμματος της ριζοσπαστικής Αριστεράς ήταν κατώτερη των προσδοκιών του.

Η Καρολίνα Μπερκάνσα, γραμματέας Πολιτικών και Κοινωνικών Αναλύσεων του Podemos, αφού θύμισε την ιστορική παράδοση της σοσιαλιστικής ψήφου στην Ανδαλουσία, τόνισε πως το αποτέλεσμα δεν αποτελεί ένδειξη για όσα θα συμβούν σε εθνικό επίπεδο. Απλώς «η αλλαγή στην Ανδαλουσία θα αργήσει περισσότερο, αλλά έχει αρχίσει», διαμήνυσε στη Σουσάνα Ντίας, που θριαμβολογεί για τη «συνέχεια» που της πρόσφεραν οι Ανδαλουσιάνοι.

Η Ντίας ξεκαθάρισε πως δεν θα συνεργαστεί με κανέναν και θα σχηματίσει κυβέρνηση μειοψηφίας. Οι σοσιαλιστές απέχουν 8 έδρες από την απόλυτη πλειοψηφία, αλλά η κατανομή των εδρών είναι τέτοια που καμιά από τις άλλες δυνάμεις δεν μπορεί να σχηματίσει εναλλακτική, ιδεολογικά συνεπή πλειοψηφία.

Εχοντας ξεκινήσει γύρο διαπραγματεύσεων για να εξασφαλίσει ψήφο εμπιστοσύνης στις 16 Απριλίου, οπότε θα συγκληθεί η νέα Βουλή, έκανε έκκληση στις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις να «βάλουν πλάτη». Η απάντηση του νεοεκλεγέντος βουλευτή του Podemos Χουάν Μορένο Γιάγουε είναι ενδεικτική της στάσης που θα κρατήσει το κόμμα: «Το Podemos εκπροσωπεί την αλλαγή και δεν θα στηρίξουμε μία από τα ίδια».