Ευρώπη: εξάμηνο ταξίδι στην άκρη της νύχτας

Η -ακόμη- Ευρώπη των «28» εισέρχεται σε ένα εξάμηνο με ραγδαίες εξελίξεις, από την έκβαση των οποίων εξαρτάται η ίδια η ύπαρξή της…

Οι επιπτώσεις από τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών, που επέφεραν σημαντικές ανακατατάξεις στην πολιτική της ταυτότητα, η αναμενόμενη αλλαγή προσώπων που θα αναλάβουν το πηδάλιο των βασικών θεσμικών οργάνων της Ε.Ε., η επίλυση με τον έναν ή άλλον τρόπο του Brexit μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου είναι ορισμένα από τα καυτά θέματα που θα βρεθούν στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής επικαιρότητας κατά την περίοδο Ιούλιος-Δεκέμβριος 2019, με τη Φινλανδία να αναλαμβάνει την προεδρία στο Συμβούλιο Υπουργών.

Σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η Ε.Ε. έχει μπει σε μια περίοδο κλυδωνισμών, που ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέες «ισορροπίες» και «συμμαχίες» μεταξύ κρατών-μελών, δύσκολα μπορεί να προβλέψει κανείς πώς θα εξέλθει -αν το καταφέρει- από αυτό το εξαμηνιαίο ταξίδι στην άκρη της νύχτας, που θα ‘λεγε και ο Σελίν…

Η γερμανική κυριαρχία αρχίζει και αμφισβητείται όλο και περισσότερο λόγω της απληστίας του Βερολίνου, ο περίφημος γαλλογερμανικός άξονας παραπαίει, η συμφωνία του Δουβλίνου για το μεταναστευτικό είναι ημιθανής και όλες σχεδόν οι χώρες έχουν ταμπουρωθεί πίσω από τα σύνορά τους.

Το χάσμα μεταξύ Βορρά και Νότου διευρύνεται συνεχώς, με αποτέλεσμα τη δημιουργία στους κόλπους των «28» διαφόρων ομάδων κρατών-μελών (Βίζεγκραντ, χανσεατική ομάδα), η ύπαρξη των οποίων έχει πλέον επισημοποιηθεί.

Κατά την τελευταία σύνοδο κορυφής, ο Πολωνός πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ συνάντησε επίσημα τους ηγέτες χωρών της ομάδας Βίζεγκραντ! Οι χώρες αυτές, με επικεφαλής την Πολωνία και την Ουγγαρία, αγνόησαν επιδεικτικά με το έτσι θέλω την απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών για ανακατανομή των μεταναστών στα κράτη-μέλη. Και η Ιταλία του Σαλβίνι, με το εντυπωσιακό 34% της Λέγκας του Βορρά στις ευρωεκλογές, έχει σηκώσει μπαϊράκι κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία σύρεται και διασύρεται…

Αυτοί που φεύγουν…

Οι Ευρωπαίοι πολίτες έδωσαν την απάντησή τους με την ψήφο τους. Και η Ευρώπη έφτασε σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ αποχωρεί με φιλιά και αγκαλιές, η Ανγκελα Μέρκελ βρίσκεται κι αυτή στην έξοδο, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε δεν κινεί τα νήματα όπως πριν, ο Μάρτιν Σουλτς επέστρεψε στο βιβλιοπωλείο του, ο Εμανουέλ Μακρόν κλυδωνίζεται πληρώνοντας την ταξική αλαζονεία του που έθρεψε το ακροδεξιό κόμμα της Μαρίν Λεπέν και ο Ντόναλντ Τουσκ θα κυνηγήσει αγγέλους και διαβόλους στην Πολωνία…

Το κατεστημένο των Χριστιανοδημοκρατών και των Σοσιαλδημοκρατών στο Ευρωκοινοβούλιο ράγισε, ενώ νέες δυνάμεις (Πράσινοι, Φιλελεύθεροι) ισχυροποιήθηκαν και ζητούν να παίξουν μεγαλύτερο ρόλο σε μια διαφορετική Ευρώπη. Η δημιουργία μιας πραγματικά κοινωνικής Ευρώπης που θα βασίζεται στην αλληλεγγύη ξαναβρίσκεται στο προσκήνιο και νέα πρόσωπα υπόσχονται αλλαγές. Ψευδαισθήσεις; Ισως. Θα το δείξει το δεύτερο εξάμηνο του έτους.

Υποψήφιοι διάδοχοι

Στη σύνοδο κορυφής του Ιουνίου (20-21) οι ηγέτες στοχεύουν να συμφωνήσουν για το ποιος ή ποια θα αντικαταστήσει τον Ζ.-Κ. Γιούνκερ στην προεδρία της Κομισιόν. Θα προηγηθούν έντονες διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ντ. Τουσκ και των πολιτικών Ομάδων του Ευρωκοινοβουλίου για το αν θα ακολουθηθεί η διαδικασία του 2014, να διοριστεί ο υποψήφιος της κοινοβουλευτικής ομάδας που έχει τις περισσότερες έδρες στο νέο Ευρωκοινοβούλιο.

Ο επικεφαλής, όμως, του κεντροδεξιού ΕΛΚ, το οποίο έχασε μεν 52 έδρες, αλλά παραμένει η μεγαλύτερη Ομάδα, Βαυαρός Μάνφρεντ Βέμπερ δεν έχει πολλές ελπίδες, παρά την υποστήριξη της Αν. Μέρκελ. Μια ομάδα ηγετών, με επικεφαλής τον Εμ. Μακρόν και τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ, έχει απορρίψει την υποψηφιότητά του και πολύ δύσκολα θα κάνει πίσω, κάτι που χαλάει τα σχέδια της καγκελάριου.

Ακούγεται πολύ το όνομα της Δανής επιτρόπου Μαγκρέτε Βεστάγκερ (Ανταγωνισμός) που έχει προταθεί από την Ομάδα των Φιλελευθέρων και χαίρει μεγάλης εκτίμησης στις Βρυξέλλες από τότε που επέβαλε τσουχτερά πρόστιμα σε μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες. Η Δανία, όμως, βρίσκεται εκτός ευρωζώνης. Επιπλέον, τα εγκώμια που της έπλεξε ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε δεν ήταν και η καλύτερη διαφήμιση για το όνομά της.

«Παίζει» επίσης το όνομα του Γάλλου Μισέλ Μπαρνιέ, που έχει μεγάλη κοινοτική εμπειρία αλλά τον κρατάει ως «τζόκερ» ο Εμ. Μακρόν, και του Ολλανδού αντιπροέδρου της Κομισιόν Φρανς Τίμερμανς, που τον υποστηρίζουν οι Σοσιαλδημοκράτες, αλλά δεν θέλουν να τον δουν στα μάτια τους οι ηγέτες της Πολωνίας Ζ. Καζίνσκι και της Ουγγαρίας Β. Ορμπαν. Το όνομα του Τίμερμανς παίζει και για τη θέση του ύπατου εκπρόσωπου για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής που κατέχει η Ιταλίδα Φεντερίκα Μογκερίνι.

Στη σύνοδο του Ιουνίου δεν αποκλείεται να συμφωνηθεί και το όνομα του διαδόχου του Ιταλού Μάριο Ντράγκι στη θέση του προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Μία θέση που επιζητούν έντονα η Γαλλία και η Γερμανία.

Από γερμανικής πλευράς, προαλείφεται ο πρόεδρος της Bundesbank Γενς Βάιντμαν, το αποκαλούμενο «γεράκι» του Βερολίνου. Υποστηρίζεται φυσικά από την Αν. Μέρκελ, αλλά ο διορισμός του θα εξαρτηθεί από την έκβαση της μάχης για τη διαδοχή του Γιούνκερ. Παίζει, επίσης, το όνομα του Φινλανδού πρώην επιτρόπου Ολι Ρεν, που άφησε πολύ κακές αναμνήσεις στην Ελλάδα όταν ήταν αρμόδιος για τις Οικονομικές Υποθέσεις. Μάλιστα, τελευταία, ο Φινλανδός έχει αποδυθεί σε μια σειρά από δηλώσεις με στόχο την Ιταλία.

Ευρωβουλή-ΕΚΤ

Για τη διαδοχή του Ντ. Τουσκ ακούγονται δύο ονόματα: του Βέλγου πρωθυπουργού Σαρλ Μισέλ, λόγω πείρας στην αναζήτηση συμβιβασμών, και του Ολλανδού Μαρκ Ρούτε (Φιλελεύθεροι), ο οποίος ερωτοτροπεί με τον Εμ. Μακρόν, αλλά δεν παύει να εκπροσωπεί μια χώρα που ακολουθεί παραδοσιακά το γερμανικό άρμα. Του πάει, λοιπόν, ο ρόλος του δούρειου ίππου!

Τον Ιούλιο, θα εκλεγεί ο νέος πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου, που θα αντικαταστήσει τον Ιταλό Αντόνιο Ταγιάνι (ΕΛΚ). Το δίμηνο Ιούλιος-Αύγουστος θα αφιερωθεί στον διορισμό των νέων μελών της Κομισιόν (ένα από κάθε κράτος-μέλος), υπό την προϋπόθεση φυσικά ότι θα έχει ήδη επιτευχθεί συμφωνία για το όνομα του προέδρου.

Θα ακολουθήσει η ανάθεση χαρτοφυλακίων, διαδικασία με έντονη παρασκηνιακή δραστηριότητα από τα μεγάλα κράτη-μέλη. Kαι στα μέσα Οκτωβρίου, αναμένεται να αρχίσει από το νέο Ευρωκοινοβούλιο η διαδικασία (ακροαματική) για την επικύρωση των νέων επιτρόπων.

Στα τέλη Οκτωβρίου, το Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει να πει bye-bye στους πρώην πλέον εταίρους του, με ή χωρίς συμφωνία. Εκτός αν…

Τέλος, την 1η Νοεμβρίου αναλαμβάνουν τα καθήκοντά τους ο νέος πρόεδρος της ΕΚΤ αλλά και η νέα Επιτροπή, αν όλα πάνε καλά με τις διαδικασίες. Και από την 1η Δεκεμβρίου πιάνει δουλειά ο αντικαταστάτης του Ντ. Τουσκ.