Οι παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στο Αιγαίο και στην κυπριακή ΑΟΖ είναι οι αιτίες για το πάγωμα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων για την Άγκυρα, σύμφωνα με την έκθεση προόδου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία ενέκρινε την έναρξη διαπραγματεύσεων για την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία.
Η έκθεση προόδου αναφέρεται με έμφαση στην καταδίκη εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των παράνομων ενεργειών της Άγκυρας σε Αιγαίο και κυπριακή ΑΟΖ.
Όπως τονίζεται, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις για την Τουρκία έχουν ουσιαστικά παγώσει από τον Ιούνιο του 2018 και δεν προβλέπεται άνοιγμα ή ολοκλήρωση κεφαλαίων.
Η ύπατη εκπρόσωπος της Ε.Ε. για θέματα εξωτερικής πολιτικής Φεντερίκα Μογκερίνι, παρουσιάζοντας τα αποτελέσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, σημείωσε ότι η Τουρκία «παραμένει υποψήφια» προς ένταξη χώρα και στρατηγικός εταίρος της Ε.Ε. και ότι θα ήταν «προς το κοινό συμφέρον όλων» να αντιστραφεί η τάση απομάκρυνσης από την Ε.Ε. Τόνισε επίσης, τη σημασία των σχέσεων καλής γειτονίας και της αποφυγής εντάσεων.
Όσον αφορά το ενδεχόμενο κυρώσ εων εις βάρος της Τουρκίας, η Φεντερίκα Μογκερίνι σημείωσε ότι το ζήτημα θα συζητηθεί σε πρώτη φάση στο Συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε. στις 17 Ιουνίου και στη συνέχεια στη Σύνοδο Κορυφής του Ιουνίου.
«Δεν θέλω να προδικάσω τις αποφάσεις», είπε διότι μέχρι τότε υπάρχει αρκετός χρόνος. «Συνεχίζονται οι επαφές με όλες τις πλευρές», συμπλήρωσε.
Τι λέει η έκθεση
Η έκθεση προόδου, που ενέκρινε σήμερα το Κολέγιο των Επιτρόπων και αποστέλλεται στο Συμβούλιο των κρατών-μελών, αναφέρει:
«Οι εντάσεις στην περιοχή γύρω από την προοπτική διερεύνησης υδρογονανθράκων στις ακτές της Κύπρου αυξήθηκαν λόγω των ενεργειών και των δηλώσεων της Τουρκίας που αμφισβητούν το δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να εκμεταλλεύεται τους πόρους υδρογονανθράκων στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της».
Επίσης σημειώνεται ότι «τον Μάιο του 2019, η Τουρκία έστειλε μια πλατφόρμα γεωτρήσεων συνοδευόμενη από στρατιωτικά σκάφη στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας, αυξάνοντας περαιτέρω τις εντάσεις» και υπενθυμίζεται «η δήλωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Μαρτίου του 2018 που καταδικάζει έντονα τις συνεχιζόμενες παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο Πέλαγος».
Επίσης η Επιτροπή υπενθυμίζει την έκκληση από το Συμβούλιο των κρατών-μελών προς την Τουρκία για την υποχρέωση της Τουρκίας «να σεβαστεί το διεθνές δίκαιο και τις σχέσεις καλής γειτονίας» καθώς και «τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου για την έρευνα και την εκμετάλλευση των φυσικών της πόρων σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο».
Σημειώνει δε ότι «τον Μάρτιο του 2019, η Ε.Ε. κάλεσε την Τουρκία να απόσχει από τέτοιες παράνομες πράξεις», στις οποίες δήλωνε ότι θα ανταποκριθεί «κατάλληλα και με πλήρη αλληλεγγύη προς την Κύπρο».
Υπονόμευση της σταθερότητας και ασφάλειας
Η Επιτροπή στην έκθεσή της όσον αφορά τις σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα, αναφέρει ότι «η επιχειρησιακή συνεργασία για τη μετανάστευση συνεχίστηκε», ωστόσο «οι εντάσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο υπονόμευσαν την περιφερειακή σταθερότητα και ασφάλεια» και «υπήρξαν επανειλημμένες και αυξημένες παραβιάσεις των χωρικών υδάτων και των εναέριων χώρων της Ελλάδας και της Κύπρου από την Τουρκία».
Ειδικά για το Κυπριακό, τονίζει ότι «η συνεχής δέσμευση και η συμβολή της Τουρκίας σε συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις θα έχει μεγάλη σημασία» και τονίζει ότι «παρά τις επανειλημμένες προσκλήσεις του Συμβουλίου και της Επιτροπής, η Τουρκία δεν έχει ακόμη συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της, όπως περιγράφονται στη δήλωση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών της, της 21ης Σεπτεμβρίου 2005, και στα συμπεράσματα του Συμβουλίου, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του Δεκεμβρίου 2006 και Δεκεμβρίου 2015».
«Η Τουρκία δεν έχει εκπληρώσει την υποχρέωσή της να διασφαλίσει την πλήρη και άνευ διακρίσεων εφαρμογή του πρόσθετου πρωτοκόλλου της συμφωνίας σύνδεσης και δεν έχει καταργήσει όλα τα εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, συμπεριλαμβανομένων των περιορισμών στις άμεσες μεταφορικές συνδέσεις με την Κυπριακή Δημοκρατία. Δεν σημειώθηκε πρόοδος στην εξομάλυνση των διμερών σχέσεων με την Κυπριακή Δημοκρατία», σημειώνει η Κομισιόν.
Άγκυρα: Άδικες επικρίσεις
Σχολιάζοντας την Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Άγκυρα απάντησε ότι «δεν είναι δυνατόν να δεχθεί τις άδικες επικρίσεις που περιλαμβάνονται» στο κείμενο.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Φαρούκ Καϊμακτσί τόνισε ότι η έκθεση «δεν αξιολογεί με ακρίβεια την τρέχουσα κατάσταση στη χώρα» και δεν είναι δυνατόν για την Άγκυρα να δεχθεί τις άδικες επικρίσεις.
Μεταξύ άλλων, στην έκθεση η Κομισιόν διαπιστώνει «περαιτέρω σοβαρή οπισθοδρόμηση» στο δικαστικό σύστημα της Τουρκίας και επικρίνει έντονα τη χώρα αναφορικά με ένα φάσμα θεμάτων από τα ανθρώπινα δικαιώματα μέχρι την οικονομική πολιτική.
Η Τουρκία θα σημειώσει προσεκτικά την εποικοδομητική κριτική που υπάρχει στην έκθεση, δήλωσε ο Καϊμακτσί και πρόσθεσε πως η Άγκυρα περιμένει από τους Ευρωπαίους συμμάχους της να υποστηρίξουν τη μάχη της εναντίον απειλών για την ασφάλειά της.
