Βαθιές ρωγμές στην εικόνα της 16ετούς πολιτικής παντοκρατορίας του Τούρκου νυν υπερ-προέδρου Ερντογάν, που ψευτοπανηγυρίζει μία ταπεινωτική πύρρειο νίκη σε πανεθνικό επίπεδο. Εντονη ανησυχία του εκλογικού σώματος στα αστικά κέντρα για την κυβερνητική πολιτική και την υφεσιακή πορεία της εθνικής οικονομίας.
Ενίσχυση της αξιωματικής αντιπολίτευσης του κεμαλικού CHP, αλλά και των ακροδεξιών του MHP -που συμμάχησαν με το κυβερνών ισλαμοσυντηρητικό AKP και σε αυτήν την κάλπη και δείχνουν να παγιώνονται ως πολιτικός του εταίρος.
Και, το κυριότερο, πολλά αναπάντητα ερωτήματα για την επόμενη ημέρα στην Τουρκία μέχρι και τις επόμενες προγραμματισμένες εκλογές του 2023…
Κάπως έτσι αποκωδικοποιείται συνοπτικά το εκλογικό αποτέλεσμα των δημοτικών εκλογών της Κυριακής, το οποίο τυπικά δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, αλλά καταγράφει ξεκάθαρα τη βαρύτατη ήττα του AKP -και εμμέσως προσωπικά για τον Ερντογάν- στους μεγαλύτερους μητροπολιτικούς δήμους της Τουρκίας, εκ των οποίων οι περισσότεροι ήταν παραδοσιακά προπύργιά του.
Πρώτες και κυριότερες: η πρωτεύουσα Αγκυρα και η οικονομική πρωτεύουσα, η Κωνσταντινούπολη, όπου επικράτησαν (στη δεύτερη έπειτα από ολοήμερο θρίλερ και με οριακή διαφορά μόλις 23.945 ψήφων) οι υποψήφιοι του CHP, Μανσούρ Γιαβάς και Εκρέμ Ιμάμογλου αντίστοιχα, σε μία ιστορική αλλαγή σκυτάλης στη δημαρχία τα τελευταία 25 χρόνια.
Προαναγγέλει ενστάσεις
Επιχειρώντας ρελάνς και κατά… τραγική (δεδομένων των εκλογικών πεπραγμένων του) ειρωνεία, το AKP κατήγγειλε παρατυπίες στην Αγκυρα και προανήγγειλε προσφυγή για επανεξέταση των άκυρων ψηφοδελτίων στην Κωνσταντινούπολη, πετώντας έτσι το μπαλάκι στην -ελεγχόμενη από την κυβέρνηση- Ανώτατη Εκλογική Επιτροπή (YSK).
Ειδικά στην Κωνσταντινούπολη, «ο αριθμός των άκυρων ψηφοδελτίων είναι 319.500, δεκαπλάσια από τη διαφορά μας» με τον Ιμάμογλου (ανερχόμενο πια πολιτικό αστέρα του CHP), ήταν το επιχείρημα του ατυχήσαντα υποψήφιου δημάρχου του AKP, πρώην πρωθυπουργού και μέχρι πρότινος προέδρου της Βουλής, Μπιναλί Γιλντιρίμ. «Οποιοσδήποτε πάρει λοιπόν την εντολή από το YSK», συμπλήρωσε, «θα αναλάβει και τη δημαρχία».
Στην δε Αγκυρα, «ο Γιαβάς [του CHP] πιθανόν να βρεθεί τις προσεχείς εβδομάδες αντιμέτωπος με νομική διαμάχη για μια δικαστική υπόθεση εναντίον του», έγραφε χθες στην αγγλόφωνη έκδοση της «Χουριέτ» ο αρθρογράφος της, Σερκάν Ντεμιρτάς.
Σύμφωνα με τη φιλοκυβερνητική «Σαμπάχ», η υπόθεση αφορά μήνυση που είχε κατατεθεί παλαιότερα σε βάρος του νυν εκλεγμένου δημάρχου Αγκυρας για «πλαστογράφηση», οι εισαγγελείς αποφάσισαν προεκλογικά να την ερευνήσουν και κατά πρόσφατη δήλωση του Ερντογάν «δεν μπορεί να αγνοηθεί».
Τοποθέτηση, που κατά το Al-Monitor, «εκλαμβάνεται ως προαναγγελία… απομάκρυνσης του Γιαβάς από το αξίωμα μέσω της νομικής οδού και αντικατάστασης με έναν διορισμένο από την κυβέρνηση τοπικό άρχοντα».
Κατ’ αντιστοιχία, δηλαδή, με ό,τι έκανε ήδη ο Ερντογάν το 2018 με δημάρχους του φιλοκουρδικού-αριστερού HDP στα νοτιοανατολικά της χώρας…
Η κουρδική ψήφος αποδείχτηκε εν τω μεταξύ και πάλι καταλύτης. Η επιλογή του HDP να μην κατεβάσει υποψήφιους στα δυτικά, συμπεριλαμβανομένης της Αγκυρας και της Κωνσταντινούπολης, εκτιμάται ότι συνέβαλε καθοριστικά στην επικράτηση των υποψηφίων του CHP.
Συνολικά, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης -που κατέβηκε στις κάλπες και πάλι σε συμμαχία με το εθνικιστικό «Καλό Κόμμα» της Μεράλ Ακσενέρ- όχι μόνον αύξησε τα ποσοστά του (30,11% από 26,34% στις δημοτικές του 2014), αλλά με την εκλογική επικράτησή του στα έξι μεγαλύτερα αστικά κέντρα (Αγκυρα, Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, Αδανα, Αττάλεια, Μερσίνη) κρατά θεωρητικά τα νήματα ελέγχου στο 60% του τουρκικού ΑΕΠ.
Ακροδεξιά επιρροή
Στους κερδισμένους της κάλπης επίσης συγκαταλέγεται το ακροδεξιό ΜΗP, που -παρά τη συρρίκνωση του εκλογικού ποσοστού του- αύξησε τον αριθμό των δήμων που ελέγχει, αλλά κυρίως την επιρροή του στον εκλογικό εταίρο του, το κυβερνών AKP, με ό,τι δυσοίωνο μπορεί αυτό να προοιωνίζεται για την εφεξής πολιτική της γείτονος, εντός κι εκτός συνόρων…
Πανηγυρίζοντας κατά τα λοιπά για το ότι το AKP αύξησε τα εκλογικά ποσοστά του στο συγκριτικά με το 2014 (44,31 από 42,87%) και ότι η συμμαχία του με το MHP ξεπέρασε τον πήχη του 50% (φτάνοντας στο 51,62%), ο Ταγίπ Ερντογάν δεσμεύτηκε γενικόλογα για τη λήψη άμεσων μέτρων προς ενίσχυση της κλυδωνιζόμενης τουρκικής οικονομίας.
«Εχουμε μακρά περίοδο μπροστά μας», υπογράμμισε αναφερόμενος στις εκλογές του 2023, «στη διάρκεια της οποίας θα εφαρμόσουμε οικονομικές μεταρρυθμίσεις, χωρίς να διακυβεύονται οι κανόνες της ελεύθερης αγοράς».
Ανεβάζοντας την πήχη, η Ενωση Βιομηχανίας και Επιχειρήσεων Τουρκίας (TÜSİAD) ζήτησε τις δομικές «οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις», με σεβασμό στους κανόνες της ελεύθερης αγοράς, στην ανεξαρτησία των ρυθμιστικών αρχών, στο κράτος δικαίου και στις ατομικές ελευθερίες.
Το βασικό όμως ερώτημα παραμένει τι διαθέσεις έχουν πλέον οι ξένοι επενδυτές…
