Εάν βγήκε κάτι τελικά από την -αμερικανικής έμπνευσης και… πειθήνιας πολωνικής φιλοξενίας- διήμερη υπουργική σύνοδο με τον ευφάνταστο τίτλο «Προώθηση ενός μέλλοντος ειρήνης και ασφάλειας στη Μέση Ανατολή», που ολοκληρώθηκε χθες στη Βαρσοβία, ήταν η διεύρυνση του γεωπολιτικού ρήγματος μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης, η αντι-ιρανικής ροπής προσέγγιση μεταξύ του Ισραήλ και αραβικών μοναρχιών του Κόλπου και η θολή οπτική της Ουάσινγκτον ως προς τις διεθνείς συμμαχίες, συμφωνίες και την εξωτερική πολιτική.
Τον τόνο έδωσε κατ’ αρχήν ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, Μάικ Πενς, ως βασικός ομιλητής χθες. Αφού κάλεσε τις «χώρες που αγαπούν την ελευθερία» να ενώσουν τις δυνάμεις τους κατά του «διαβολικού» Ιράν που -όπως είπε- σχεδιάζει «ένα νέο Ολοκαύτωμα», επιτέθηκε με δριμύτητα κατά «ορισμένων από τους βασικούς Ευρωπαίους εταίρους μας», οι οποίοι «δυστυχώς δεν έχουν υπάρξει και τόσο συνεργάσιμοι».
Κατηγόρησε ανοιχτά τη Γερμανία, τη Γαλλία και τη Βρετανία -που συνεχίζουν να στηρίζουν τη διεθνή συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, μαζί με την Ε.Ε. συνολικά, τη Ρωσία και την Κίνα- ότι με την πρόσφατη σύσταση του ειδικού μηχανισμού INSTEX για τη διευκόλυνση του εμπορίου με την Τεχεράνη «ηγούνται της προσπάθειας κατά των κυρώσεών μας».
«Είναι ένα απερίσκεπτο βήμα, το οποίο το μόνο που θα καταφέρει είναι να ενισχύσει το Ιράν, να αποδυναμώσει την Ε.Ε. και να μεγαλώσει κι άλλο την απόσταση ανάμεσα στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ», τόνισε.
Εξ ου και «έχει έρθει ο καιρός για τους Ευρωπαίους εταίρους μας να αποσυρθούν από τη συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα», κατέληξε, «και να συνταχθούν μαζί μας στην άσκηση της απαραίτητης οικονομικής και διπλωματικής πίεσης για να δώσουμε στον ιρανικό λαό, στην περιοχή και στον κόσμο την ειρήνη, την ασφάλεια και την ελευθερία που αξίζουν»…
Το πώς το αντιλαμβάνονται αυτό η Ουάσινγκτον και οι υποστηρικτές του αντι-ιρανικού στρατηγικού της δόγματος το σκιαγράφησαν ο «οικοδεσπότης» της συνόδου, Αμερικανός ΥΠΕΞ, Μάικ Πομπέο, και ο (προεκλογικά) παριστάμενος στη Βαρσοβία Ισραηλινός πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών, Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Κατά τον πρώτο, «δεν μπορεί να επιτευχθεί ειρήνη και σταθερότητα στη Μέση Ανατολή χωρίς να αντιμετωπιστεί το Ιράν». Κατά τον δεύτερο, ζητούμενο σε αυτή την «ανοιχτή συνάντηση», όπου βρέθηκαν «στο ίδιο τραπέζι» Αραβες και Ισραηλινοί, είναι «να προωθήσουν το κοινό συμφέρον για πόλεμο με το Ιράν»!
Αυτό τουλάχιστον ανέφερε αρχικά στην αγγλική μετάφραση μηνύματος που ο Νετανιάχου ανήρτησε στον επίσημο λογαριασμό του στο twitter, προκαλώντας σάλο. Το πρωθυπουργικό γραφείο του αναγκάστηκε τελικά να το ανακαλέσει και να το αναρτήσει ξανά λίγο αργότερα διορθωμένο σε «καταπολέμηση του Ιράν», επικαλούμενο λάθος απόδοση στη (διττή) μετάφραση της εβραϊκής λέξης που είχε χρησιμοποιήσει ο Νετανιάχου…
Αισιόδοξος ο Νετανιάχου
Σε κάθε περίπτωση, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός χαρακτήρισε «ιστορικό σημείο καμπής» το γεγονός ότι «σε μια αίθουσα με περίπου 60 ΥΠΕΞ και εκπροσώπους δεκάδων κυβερνήσεων, ένας Ισραηλινός πρωθυπουργός και υπουργοί Εξωτερικών των ηγετικών αραβικών χωρών στάθηκαν δίπλα δίπλα και μίλησαν με ασυνήθιστα ισχυρό τόνο, σαφήνεια και ενότητα κατά της κοινής απειλής του ιρανικού καθεστώτος».
Αμέτοχες στο πανηγυρικό αυτό κλίμα στη Βαρσοβία -τουλάχιστον από πλευράς ΗΠΑ και Ισραήλ- ήταν οι ως επί το πλείστον χαμηλόβαθμες αντιπροσωπείες των μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών.
Εμειναν ασυγκίνητες από τις γενικόλογες εξαγγελίες του Αμερικανού προεδρικού συμβούλου και γαμπρού, Τζάρεντ Κούσνερ (απόντων δη των Παλαιστινίων, που μποϊκόταραν τη διάσκεψη), για λανσάρισμα της λεγόμενης «συμφωνίας του αιώνα» για το Μεσανατολικό, μετά τις εκλογές της 9ης Απριλίου στο Ισραήλ.
Και αντιμετώπισαν με σκεπτικισμό το κάλεσμα Πομπέο σε μια νέα εποχή συνεργασίας στη Μέση Ανατολή, ενάμιση μήνα μετά τον αιφνιδιασμό των Ευρωπαίων από την προαναγγελία του Αμερικανού προέδρου Τραμπ για στρατιωτική απόσυρση των ΗΠΑ από τη Συρία.
Το Συριακό κρινόταν εξάλλου μερικά χιλιόμετρα νοτιοανατολικότερα, στο ρωσικό θέρετρο Σότσι και στη χθεσινή, τέταρτη μέσα σε δύο χρόνια σύνοδο κορυφής Ρωσίας, Τουρκίας και Ιράν.
Οπου ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν έστειλε διπλό μήνυμα προς τον ομοτράπεζό του Ερντογάν, «θυμίζοντας» αφενός πως για τη δημιουργία ζώνης ασφαλείας στη βόρεια Συρία και για «την παρουσία στρατιωτικών δυνάμεων που ενεργούν υπό την εξουσία τρίτης χώρας… θα πρέπει να αποφασίζει απευθείας η Δαμασκός», και αφετέρου ζητώντας μέτρα για την «πλήρη καταστροφή» των τζιχαντιστών στην επαρχία Ιντλίμπ της βορειοδυτικής Συρίας. Θέση που στήριξε πλήρως και ο Ιρανός πρόεδρος Ροχανί, τονίζοντας παράλληλα ότι «η Αμερική θα πρέπει να αναθεωρήσει την πολιτική της στη Μέση Ανατολή».
Οσο για τον Ερντογάν, επανέλαβε τις γνωστές θέσεις του, πλην όμως άνευ απειλών, για την «τρομοκρατική απειλή» της πολιτοφυλακής YPG των Κούρδων της Συρίας, και με την ευκαιρία θύμισε πως «όλοι γνωρίζουν ότι η αμερικανική ηγεσία μάς ασκεί μεγάλες πιέσεις σε σχέση με τους S-400». Προφανώς, «ο χρόνος μετρά αντίστροφα για την Αγκυρα», όπως σχολίασε στην Deutsche Welle o Τούρκος αναλυτής Κερίμ Χας.
