Ιστορικό βήμα για την αναζωογόνηση του ημιθανούς «γαλλογερμανικού άξονα» ή επικοινωνιακό πυροτέχνημα για δυο ηγέτες στο ναδίρ της δημοτικότητάς τους;
Οπως και να ᾽χει, η χθεσινή υπογραφή της Συνθήκης του Ααχεν από τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και την καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ επεκτείνει -στα χαρτιά τουλάχιστον- τη γαλλογερμανική συνεργασία, ιδίως στον τομέα της άμυνας, και θεωρητικά βάζει ακόμη ένα λιθαράκι για τη δημιουργία, μακροπρόθεσμα πάντα, ενός «υπερεθνικού» ευρωπαϊκού στρατού.
Οπως δήλωσε, άλλωστε, και η ίδια η Μέρκελ, με το κείμενο αυτό Γαλλία και Γερμανία συμφώνησαν «να συμβάλουν στη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού στρατού», εστιάζοντας ειδικότερα στην ανάπτυξη μιας «κοινής στρατιωτικής εκπαίδευσης και μιας κοινής βιομηχανίας όπλων».
Και ο Μακρόν υπερθεμάτισε: «Υπάρχουν απολυταρχικές δυνάμεις που αναδύονται σχεδόν παντού. Ας φτιάξουμε έναν αληθινό ευρωπαϊκό στρατό, για να προστατευθούμε, και ας αποκτήσουμε μια αληθινή εξωτερική πολιτική».
Στο κείμενο αναφέρεται πως οι δύο χώρες θα «παρέχουν βοήθεια και συνδρομή η μία στην άλλη με όλα τα μέσα που διαθέτουν», περιλαμβανομένης της στρατιωτικής δύναμης, σε περίπτωση επίθεσης εναντίον της επικράτειάς τους. Θα μπορούν επίσης να αναπτύξουν από κοινού στρατιωτικές δυνάμεις και μέσα σε περίπτωση τρομοκρατικής επίθεσης ή να συνεργαστούν σε μεγάλα προγράμματα εξέλιξης οπλικών συστημάτων, όπως κάνουν ήδη στον αεροδιαστημικό τομέα. Προβλέπεται, επίσης, η δημιουργία ενός «γαλλο-γερμανικού Συμβουλίου Αμυνας και Ασφάλειας».
Στην πραγματικότητα, όμως, η συνθήκη είναι –στα χαρτιά τουλάχιστον– πολύ πιο φιλόδοξη και ευρεία από το αμυντικό της κομμάτι: προβλέπει τη συνολική σύγκλιση της οικονομικής, εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής των δύο χωρών, ενισχυμένη συνεργασία στη γαλλογερμανική μεθόριο, καθώς και τη σύσταση κοινής κοινοβουλευτικής «συνέλευσης», που θα αποτελείται από 100 Γάλλους και Γερμανούς βουλευτές.
Μήνυμα σε εθνικιστές
Πόσα από αυτά θα εφαρμοστούν και πόσα θα μείνουν σε… οραματικό επίπεδο, όπως τόσες και τόσες υποσχέσεις που προηγήθηκαν;
Από καθαρά πολιτική σκοπιά, η νέα συνθήκη αποτελεί ένα μήνυμα τόνωσης της εμφανώς αποδυναμωμένης ευρωπαϊκής ιδέας, κόντρα στην άνοδο εθνικιστικών και ευρω-σκεπτικιστικών δυνάμεων σε όλη την Ευρώπη. Ναι μεν έρχεται να συμπληρώσει τη γαλλογερμανική Συνθήκη των Ηλυσίων, η οποία συνήφθη πριν από ακριβώς 56 χρόνια από τους μεγάλους Σαρλ ντε Γκολ και Κόνραντ Αντενάουερ και επισφράγισε τη γαλλογερμανική «συμφιλίωση» σχεδόν δύο δεκαετίες μετά τη λήξη του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά σε κάθε περίπτωση υπογράφεται μόλις τέσσερις μήνες πριν από τις κρισιμότερες, ίσως, ευρωεκλογές στη σύντομη σχετικά ιστορία της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Ακόμη και η επιλογή του Ααχεν για την υπογραφή βρίθει συμβολισμών, αφού αυτή την πόλη είχε διαλέξει για πρωτεύουσά του ο Καρλομάγνος, ο αιμοχαρής Φράγκος βασιλιάς του Μεσαίωνα, που τον όγδοο αιώνα ένωσε (με το σπαθί, φυσικά) μεγάλο μέρος της κεντρικής Ευρώπης και για κάποιον γκροτέσκο λόγο θεωρείται πρόδρομος της ευρωπαϊκής «ολοκλήρωσης»!
Το βέβαιο είναι ότι τόσο ο Μακρόν όσο και η Μέρκελ έγιναν, τις τελευταίες ώρες, στόχος σφοδρότατων επιθέσεων και… fake news από τη γαλλική και τη γερμανική Ακροδεξιά, που ουρλιάζει για την «απώλεια εθνικής κυριαρχίας».
Η Μαρίν Λεπέν -ο Εθνικός Συναγερμός της οποίας εμφανίζεται σε ορισμένες δημοσκοπήσεις να προηγείται του μακρονικού κόμματος στην πρόθεση ψήφου για τον Μάιο- επιμένει αίφνης, παρά τις κατηγορηματικές διαψεύσεις, ότι η νέα συνθήκη προβλέπει πως η Γαλλία θα μοιραστεί με τη Γερμανία την έδρα του μόνιμου μέλους στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ (!) και ότι τα γερμανικά θα αντικαταστήσουν τα γαλλικά ως επίσημη γλώσσα των διοικητικών υπηρεσιών στην Αλσατία και τη Λορένη…
Διαδηλωτές στο Ααχεν
Η Λεπέν, μάλιστα, δήλωσε ότι θα προσφύγει στο Συνταγματικό Συμβούλιο, κρίνοντας ότι η νέα συνθήκη παραβιάζει το γαλλικό Σύνταγμα. Αλλά και στη Γερμανία, ο ηγέτης του ακροδεξιού AfD Αλεξάντερ Γκάουλαντ κατηγόρησε το Παρίσι και το Βερολίνο ότι, με τη συνθήκη, «θέλουν να δημιουργήσουν μια σούπερ Ε.Ε.» στο εσωτερικό της υπάρχουσας Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Δεν είναι όμως μόνον η Ακροδεξιά που φωνάζει. Μακρόν και Μέρκελ βρέθηκαν κατά την άφιξή τους στο Ααχεν αντιμέτωποι με εκατοντάδες διαδηλωτές, ορισμένοι από τους οποίους φορούσαν κίτρινα γιλέκα και φώναζαν «Εξω η Μέρκελ» και «Μακρόν παραιτήσου».
Ανάμεσα στους διαδηλωτές υπήρχαν και μέλη του γερμανικού κινήματος «Aufstehen» (Σηκωθείτε), που αποτελεί προϊόν διάσπασης του αριστερού Die Linke και «φλερτάρει» με τα γαλλικά Γιλέκα.
Σκληρή κριτική στους δύο ηγέτες επιφύλαξαν και αρκετά ΜΜΕ: η συνθήκη, όπως σημειώνει το Γαλλικό Πρακτορείο, «υπογράφεται από δύο αποδυναμωμένους ηγέτες: η Ανγκελα Μέρκελ ετοιμάζεται να αφήσει τον θώκο το φθινόπωρο του 2021 και ο Εμανουέλ Μακρόν αντιμετωπίζει την κρίση των “κίτρινων γιλέκων”».
Η γερμανική Handelsblatt κάνει λόγο για ένα «άτολμο και χωρίς σφρίγος» κείμενο, ενώ για το Spiegel η συνθήκη του Ααχεν είναι «ίσως η τελευταία ευκαιρία να διασωθεί η δύσκολη σχέση» των δύο ηγετών: «Η δυσπιστία που εξακολουθεί να υφίσταται ανάμεσα στον Μακρόν και τη Μέρκελ δεν είναι κάτι ξένο: η Μέρκελ βλέπει στον πρόεδρο έναν άνδρα που μιλάει για μεταρρύθμιση μόνο όταν είναι να υπερασπιστεί τα γαλλικά συμφέροντα, και ο Μακρόν βλέπει στην καγκελάριο μια γυναίκα που προστατεύει με φόβο μόνο τα γερμανικά χρήματα»…
-320x213.jpg)
