Πένθος για τον Νορβηγό που σαμπόταρε τα πυρηνικά των Ναζί

Σε ηλικία 99 ετών πέθανε την Κυριακή ο Γιοακίμ Ρένεμπεργκ, αγωνιστής της αντίστασης στη γερμανική κατοχή που σαμπόταρε τα πυρηνικά σχέδια των Ναζί, ύστερα έγινε δημοσιογράφος και πάλεψε για την ευαισθητοποίηση των νέων σχετικά με τους κινδύνους του πολέμου. 

«Είναι ίσως ο τελευταίος από τους πιο εξέχοντες μαχητές της αντίστασης που έφυγαν, είναι ένας από τους μεγάλους μας ήρωες», δήλωσε η πρωθυπουργός της χώρας, Έρνα Σόλμπεργκ, εξαίροντας το έργο του εκλιπόντος κατά τη διάρκεια του πολέμου αλλά και μετά.

«Το θάρρος του συνέβαλε σε αυτό που έχει χαρακτηριστεί ως η πιο επιτυχημένη εκστρατεία σαμποτάζ» στη Νορβηγία, πρόσθεσε η ίδια αναφερόμενη σε μία από τις πιο σημαντικές επιχειρήσεις κατά των Ναζί.

«Δεν πρέπει να ξεχνάμε για ποιο λόγο αντιστάθηκε» είπε η δήμαρχος της ιδιαίτερης πατρίδας του στο Ålesund, όπου χθες μεσίστιες κυμάτιζαν οι σημαίες, ενώ πολίτες άφησαν λουλούδια σε ένα μνημείο στη μνήμη του Ρένεμπεργκ. Είχε εγκαινιαστεί από τον ίδιο πριν τέσσερα χρόνια και έγραφε τα ονόματα όλων όσοι συμμετείχαν στην επιδρομή.

Το 1943 ο 23χρονος τότε Γιοακίμ ηγήθηκε μιας εννεαμελούς μόλις ομάδας που τόλμησε να ανατινάξει ένα εργοστάσιο στο Τελεμάρκ, όπου γινόταν παραγωγή βαρέος ύδατος, αναγκαίου συστατικού για πυρηνικούς αντιδραστήρες, με αποτέλεσμα να σταματήσει το πρόγραμμα πυρηνικών ερευνών της ναζιστικής Γερμανίας. 

Οι Ναζί που είχαν επιδοθεί σε αγώνα ταχύτητας με τους Συμμάχους για τον έλεγχο του ατόμου, πήραν γρήγορα τον έλεγχο του εργοστασίου, του μοναδικού εκείνη την εποχή στον κόσμο που παρήγαγε βαρύ ύδωρ σε μεγάλες ποσότητες, όταν κατέκτησαν τη Νορβηγία το 1940.

Ο Ρένεμπεργκ είχε πει ότι την τελευταία στιγμή αποφάσισε να μειώσει από μερικά λεπτά σε δευτερόλεπτα την χρονική απόσταση της έκρηξης από τη διαφυγή των ανδρών καθιστώντας τη πιο δύσκολη αλλά διασφαλίζοντας παράλληλα την επιτυχία της αποστολής. Η ομάδα προχώρησε εκατοντάδες μίλια στα βουνά για να ξεφύγει και ο ίδιος, φορώντας βρετανική στολή κατέληξε στην Σουηδία.

Η επιχείρηση έχει γίνει βιβλίο και ντοκιμαντέρ, έχει μεταφερθεί σε τηλεοπτικές σειρές και ταινίες με πιο γνωστό το φιλμ «Οι Ηρωες του Τέλεμαρκ» (1965) και πρωταγωνιστές τους Κερκ Ντάγκλας και Ρίτσαρντ Χάρις. Νωρίτερα (το 1947) απαθανατίστηκε στην ταινία «(Η μάχη του βαρέος ύδατος» του Ζαν Ντρεβίλ.

Ο ίδιος ο Γιοακίμ δεν συνήθιζε να μιλάει για όσα έζησε κατά τη διάρκεια του πολέμου, πριν τη δεκαετία του 1970. Το 2015 είχε δηλώσει στο κανάλι NRK χαρακτηριστικά τα εξής:

Συνειδητοποίησα ότι ο κόσμος περίμενε μια απάντηση. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε όλοι τι συνέβη ώστε στη συνέχεια να κάνουμε καλύτερες επιλογές. Αυτοί που μεγαλώνουν σήμερα πρέπει να καταλάβουν ότι πρέπει πάντα να είμαστε έτοιμοι να αγωνιστούμε για ειρήνη και ελευθερία.