Ενεργειακή Ενωση

Συγκαταλέγεται στις βασικές προτεραιότητες της προεδρίας Γιούνκερ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ενεργειακή Ενοποίηση, Σλοβάκος Μάρος Σέφκοβιτς, την περιέγραψε προχθές ως «το πιο φιλόδοξο σχέδιο από ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ανθρακα και Χάλυβα» το 1951. Σήμερα, αναμένεται η παρουσίαση της σχετικής στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που θα εξεταστεί στη σύνοδο κορυφής της 19ης Μαρτίου. Ομως τα όσα αποκάλυψε χθες η «Süddeutsche Zeitung» προϊδεάζουν για μια μάλλον σκληρή μάχη στους κόλπους των «28» γύρω από την περιώνυμη «Ενεργειακή Ενωση», που στόχο έχει την απεξάρτηση της Ε.Ε. από το φυσικό αέριο της Ρωσίας…

Επικαλούμενη το προσχέδιο προτάσεων που θα παρουσιάσει σήμερα ο Μάρος Σέφκοβιτς, η γερμανική εφημερίδα «σκιαγραφεί» μια συγκέντρωση υπερεξουσιών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον συντονισμό της μελλούμενης κοινής ενεργειακής πολιτικής, μέσα από την υποχρεωτική προέγκριση από τις Βρυξέλλες όλων των νέων συμβάσεων ενεργειακών προμηθειών, επισήμως με γνώμονα τη σχετική κοινοτική νομοθεσία. Πρακτική που θα ισχύει όχι μόνον για διακρατικές συμφωνίες, αλλά και για μεμονωμένες εταιρείες ή επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας των κρατών-μελών της Ε.Ε., π.χ. για συμβόλαια με τη ρωσική κρατική Gazprom.

Η πρόταση αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις από όσα κράτη-μέλη είτε έχουν ήδη είτε επιδιώκουν στενότερη συνεργασία με τη Ρωσία στον ενεργειακό τομέα. Μεταξύ αυτών –επισημαίνει η «Süddeutsche Zeitung»– συγκαταλέγεται και η Γερμανία, πάγια θέση της οποίας είναι ότι η ενεργειακή πολιτική πρέπει να ασκείται από τις εθνικές κυβερνήσεις. Ενας πρόσθετος λόγος, αναφέρει το δημοσίευμα, είναι ότι τα σχέδια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα επηρεάσουν τις γερμανικές ενεργειακές εταιρείες E.ON και Wintershall (θυγατρική της BASF), που συμμετέχουν με την Gazprom στην κοινοπραξία του αγωγού North Stream.

Προς πιθανή άμβλυνση των εταιρικών αντιδράσεων, στο σχέδιο Σέφκοβιτς προβλέπεται δυνατότητα συγκρότησης κοινής διαπραγματευτικής ομάδας από κράτη-μέλη της Ε.Ε. που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από έναν προμηθευτή, προκειμένου να πετύχουν έτσι καλύτερη τιμή στις εισαγωγές φυσικού αερίου. Πρόκειται για μία πολωνικής, σημειωτέον, «προέλευσης» ιδέα…

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο ρωσικός ενεργειακός κολοσσός (και βασικός προμηθευτής της Ε.Ε. σε φυσικό αέριο) Gazprom προειδοποίησε και πάλι χθες για άμεσο κλείσιμο της «στρόφιγγας» στην παροχή φυσικού αερίου στην Ουκρανία και κατ’ επέκταση για πιθανά προβλήματα στην τροφοδοσία της Ευρώπης, εντός μάλιστα διημέρου.

«Απομένουν δύο ημέρες για τις προπληρωμές της [ουκρανικής κρατικής] Naftogaz» για τις παραδόσεις Μαρτίου, ήταν επιγραμματικά το τελεσίγραφο που απηύθυνε ο διευθύνων σύμβουλος του ρωσικού κρατικού κολοσσού, Αλεξέι Μίλερ. Ενα 24ωρο νωρίτερα, η Naftogaz είχε κατηγορήσει την Gazprom για αθέτηση στις ήδη προπληρωμένες παραδόσεις, όπως προβλέπεται στην πρόσφατη διακρατική συμφωνία, η οποία λήγει τυπικά την 1η Απριλίου.

Μεσούσης πάντως της ουκρανικής κρίσης, η διμερής διένεξη έχει κορυφωθεί από την περασμένη Πέμπτη, οπότε η Gazprom προχώρησε σε απευθείας προμήθειες φυσικού αερίου στις περιοχές των ρωσόφωνων αυτονομιστών στο Ντονμπάς. Κίνηση, που αιτιολογήθηκε ως αντιστάθμισμα στην απόφασης της Naftogaz να σταματήσει εκεί τη ροή, επικαλούμενη ζημιές στο δίκτυο από τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις. Κατά τη Μόσχα, αυτές οι προμήθειες εντάσσονται στη διακρατική συμφωνία και συνεπώς το Κίεβο οφείλει την πληρωμή τους. Κάτι που η ουκρανική πλευρά αρνείται, τονίζοντας ότι δεν είναι σε θέση να ελέγξει καν τον όγκο εισαγωγών στα ανατολικά της χώρας.