Με εντελώς διαφορετικές επιδιώξεις στο προσφυγικό προσέρχονται οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών κάτι που φάνηκε ξεκάθαρα από τις δηλώσεις τους πριν την έναρξη της συνεδρίασης. Σανίδα σωτηρίας αναζητά η Άνγκελα Μέρκελ. Ολιστική λύση ζητά ο Αλέξης Τσίπρας.
Το ενδεχόμενο να βρεθεί λύση σήμερα θεωρείται εξαιρετικά απίθανο, ενώ η Γερμανίδα καγκελάριος επιχειρεί να συνάψει διμερείς συμφωνίες για να κατευνάσει τις αντιδράσεις στο εσωτερικό της κυβέρνησης και της κοινοβουλευτικής της ομάδας.
«Εάν δεν συμφωνήσουμε θα δούμε πραγματικά σκληρές προτάσεις»
Προσερχόμενος στην Σύνοδο Κορυφής ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δήλωσε ότι «από το 2015, καταφέραμε να ανακόψουμε τη μεταναστευτική ροή κατά 96%, μόνο επειδή αποφασίσαμε να συνεργαστούμε με τρίτες χώρες και να μπλοκάρουμε την παράνομη μετανάστευση έξω από την ΕΕ».
Όπως τόνισε ο Ντόναλντ Τρουσκ αυτή η σύνοδος πραγματοποιείται «για να επικεντρωθούμε στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, συμπεριλαμβανόμενου του σχεδίου για δημιουργία κέντρων αποβίβασης».
«Η εναλλακτική είναι το χαοτικό περαιτέρω κλείσιμο των συνόρων, περιλαμβανομένων και αυτών εντός της ΕΕ, καθώς και εντεινόμενες διαμάχες μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ. Κάποιοι ίσως θεωρούν ότι είμαι πολύ σκληρός στις προτάσεις μου για τη μετανάστευση. Αλλά πιστέψτε με, εάν δεν συμφωνήσουμε σε αυτές, τότε θα δείτε κάποιες πραγματικά σκληρές προτάσεις από ορισμένους πολύ σκληρούς τύπους» είπε χαρακτηριστικά.
Οι δηλώσεις των ηγετών
Προσερχόμενη στη Σύνοδο Κορυφής η Άνγκελα Μέρκελ εμφανίστηκε φειδωλή σημειώνοντας «Μπορούμε να συζητήσουμε για την αποβίβαση των μεταναστών στην Αφρική, αλλά χρειάζεται πρώτα να μιλήσουμε με αυτές τις χώρες».
Από την πλευρά του ο Εμανουέλ Μακρόν έκανε λόγο για ευκαιρία για σημαντική συζήτηση για την μετανάστευση. «Η Ευρώπη ζει με αυτήν από το 2015. Ολοι αντιμετωπίζουμε μία απλή επιλογή: θέλουμε εθνικές λύσεις ή πιστεύουμε στις ευρωπαϊκές λύσεις και την συνεργασία; Σε ό,τι με αφορά, θα υπερασπισθώ ευρωπαϊκές λύσεις μέσω συνεργασίας, εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης και κατ΄εφαρμογήν του Σένγκεν. Εχουμε ανάγκη την συνεργασία στο πλαίσιο των ισχυουσών συμφωνιών και τον εκσυγχρονισμό τους. Υπάρχει δουλειά να γίνει πέρα από τα σύνορα της Ευρώπης, για τα σύνορα της Ευρώπης και εντός της Ευρώπης με βάση δύο αρχές: την υπευθυνότητα και την αλληλεγγύη».
Τις προτάσεις της κυβέρνησής του υπερασπίστηκε πριν την έναρξη της Συνόδου ο Ιταλός πρωθυπουργός Τζουζέπε Κόντε τονίζοντας «πιστεύουμε ότι η ιταλική πρόταση για την μετανάστευση είναι λογική. Η Ιταλία δεν θέλει λόγια, θέλει πράξεις για την μετανάστευση.
Αυτή η σύνοδος κορυφής θα είναι μία επιλογή και είμαι διατεθειμένος να υποστώ όλες τις συνέπειες. (Ενα βέτο) είναι μία πιθανότητα που δεν θέλω να φαντασθώ, αλλά εάν πρέπει να φθάσουμε εκεί, από την πλευρά μου, δεν θα έχουμε κοινό κείμενο συμπερασμάτων».
Την ίδια στιγμή ο Μαρκ Ρούτε, πρωθυπουργός της Ολλανδίας δήλωσε ότι η Ευρώπη δεν είναι προετοιμασμένη σε περίπτωση νέας αύξησης του αριθμού των μεταναστών και επισήμανε «Δεν περιμένω συνολική συμφωνία για την μετανάστευση στην σύνοδο, αλλά σημαντικά πρώτα βήματα…Συμφωνίες για την μετανάστευση όπως αυτή με την Τουρκία είναι εφικτές και αλλού».
Εκ μέρους των πιο «σκληρών» στο μεταναστευτικό ζήτημα ο Ματέους Μοραβιέτσκι, πρωθυπουργός της Πολωνίας, δήλωσε ευτυχής «ευτυχής που ο ευρωπαϊκός διάλογος για την μετανάστευση έχει πάρει την κατεύθυνση που πάντοτε θέλαμε…η Πολωνία θέλει να δοθούν κίνητρα στους ανθρώπους να μείνουν στις χώρες καταγωγής τους, αντί να μεταναστεύουν. Η Πολωνία απορρίπτει την ιδέα των υποχρεωτικών ποσοστώσεων. Η Πολωνία θα ασκήσει πιέσεις για αυστηρότερους ελέγχους των εξωτερικών συνόρων, για να δοθεί βοήθεια στις τρίτες χώρες να κρατήσουν τους μετανάστες».
Σε αντίστοιχο μήκος κύματος ο Ούγγρος, Βίκτορ Όρμπαν ο οποίος δήλωσε ότι ο πρώτος του στόχος είναι να… επιβιώσει από μία μακρά συνεδρίαση. «Ήρθε η ώρα για έναρξη μίας νέας περιόδου προσπαθώντας να ανακατασκευάσουμε την ευρωπαϊκή δημοκρατία και ελπίζω να κάνουμε αυτό που πραγματικά θέλουν οι πολίτες. Πρώτον όχι άλλη μετανάστευση και πρέπει να στείλουμε πίσω εκείνους που έχουν μπει στην Ευρώπη».
Κατηγορηματικός ήταν ο πρόεδρος της Ρουμανίας Κλάους Γιοχάνις, ο οποίος δήλωσε ότι η μετανάστευση πρέπει να ελεγχθεί. «Η ασφάλεια στα σύνορα πρέπει να αυξηθεί, όλοι οι μετανάστες πρέπει να καταγραφούν. Αυτοί που δεν χρειάζονται προστασία πρέπει να σταλούν σπίτια τους. Το να έχουμε κέντρα προσφύγων έξω από την Ευρώπη έχει συζητηθεί και στο παρελθόν, αλλά φτάσαμε σε εκείνα τα hotspots που δεν λειτουργούν σωστά. Υπάρχουν λύσεις, αλλά πρέπει να αποφασίσουμε επιτέλους τί θέλουμε να κάνουμε επειδή η μετανάστευση θα συνεχιστεί. Και όσο περισσότερο χρόνο χάσουμε τόσο πιο δύσκολο θα είναι να την αντιμετωπίσουμε».
Παζάρια και αρνήσεις για τα κέντρα κράτησης
Στο επίκεντρο της σημερινής συζήτησης παραμένει το αμφιλεγόμενο σχέδιο της ΕΕ για τη δημιουργία κλειστών κέντρων κράτησης εκτός Ευρώπης ή εντός Ευρώπης, αλλά εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Για το θέμα έκανε δηλώσεις η υπουργός ευρωπαϊκών υποθέσεων της Γαλλίας Ναταλί Λουαζό, η οποία ανέφερε ότι η χώρα της θα πιέσει για τη δημιουργία κλειστών κέντρων εντός ΕΕ.
«Πρέπει να έχουμε ελεγχόμενα κέντρα. Πρέπει να ελέγχουμε τι θα συμβεί εάν οι αιτούνες άσυλο και οι μετανάστες φθάνουν σε τιαλικό έδαφος, καταγράφονται εάν καταγραφούν και μετά φεύγουν χωρίς να έχει εξεταστεί η αίτησή τους».
Συμπλήρωσε ότι η Γαλλία δεν ενθουσιάζεται με την ιδέα να υπάρχουν κέντρα στις νότιες ακτές της Μεσογείου (σσ Βόρεια Αφρική).
«Εάν η λύση είναι για παράδειγμα να κατασκευάσουμε hotspots ή κέντρα στις νότιες ακτές της Μεσογείου ποια χώρα θα δεχθεί να κάνει κάτι τέτοιο; Προς το παρών δεν γνωρίζω καμία. Εάν υπάρχει τέτοια λύση θα πρέπει να στηριχτεί σε εθελοντικές βάσεις» σημείωσε η Λουαζό για να προσθέσει ότι «ο Σαλβίνι συναντήθηκε με τους ηγέτες της Λιβύης οι οποίοι τόνισαν ότι δεν δέχονται μια τέτοια λύση».
Λίγη ώρα αργότερα ήρθε και η κυβέρνηση του Μαρόκου να επιβεβαιώσει τις γαλλικές ενστάσεις, καθώς ο επικεφαλής της διπλωματίας της χώρας Νάσερ Μπουρία ξεκαθάρισε ότι η χώρα του απορρίπτει την ιδέα δημιουργίας κέντρων υποδοχής μεταναστών εκτός εδάφους Ε.Ε..
«Το Μαρόκο απορρίπτει και ανέκαθεν απέρριπτε αυτού του είδους τις μεθόδους για τη διαχείριση του ζητήματος των μεταναστευτικών ροών, είπε ο υπουργός Εξωτερικών μετά τη συνάντηση που είχε στο Ραμπάτ με τον Ισπανό ομόλογό του, Χοσέπ Μπορέλ. Ο Μπουρίτα έκανε λόγο για «εύκολες λύσεις και μη παραγωγικούς μηχανισμούς».
Σημειώνεται ότι το Μαρόκο είναι μαζί με την Τυνησία και την Αλβανία οι χώρες όπου οι Βρυξέλλες θα ήθελαν να δημιουργήσουν κέντρα υποδοχής μεταναστών.
Για το θέμα τοποθετήθηκε και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Αντόνιο Ταγιάνι, ο οποίος σημείωσε ότι «είναι προτιμότερο να εργαζόμαστε στην Αφρική παρά στα Βαλκάνια. Υπάρχουν άνθρωποι στην Ευρώπη που πρέπει να σεβαστούν τους κανόνες και για τον λόγο αυτό νομίζω ότι πρέπει να αλλάξουμε τους κανόνες του Δουβλίνου για το άσυλο».
Προσβλέπει σε διμερείς συμφωνίες το Βερολίνο
Η Άνγκελα Μέρκελ προσερχόμενη την περασμένη Κυριακή στην άτυπη μίνι Σύνοδο για το προσφυγικό έδωσε έμφαση στην επίτευξη διμερών και τριμερών συμφωνιών με άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι Financial Times δημοσιεύουν συνέντευξη του Αλέξη Τσίπρα, στην οποία ο Έλληνας πρωθυπουργός εμφανίζεται έτοιμος να υπογράψει μια συμφωνία με την Άνγκελα Μέρκελ σχετικά με τις επιστροφές προσφύγων σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη.
«Δεν μας ενδιαφέρει το γεγονός ότι ίσως θα έχουμε κάποιες επιστροφές από τη Γερμανία αν αυτό βοηθήσει, ώστε να δοθεί το σήμα στους παράνομους διακινητές (ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει τις παράτυπες μεταναστευτικές ροές» δήλωσε ο πρωθυπουργός στους FT, τονίζοντας ότι ο κανονισμός του Δουβλίνου είναι ανενεργός.
Την ίδια στιγμή ο σκληροπυρηνικός πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν φέρεται να είναι θετικός στο να υπογράψει διμερή συμφωνία με τη Γερμανία για το μεταναστευτικό.
Σύμφωνα με δηλώσεις εκπροσώπου της κυβέρνησης «Στο περιθώριο της συνόδου κορυφής, η Γερμανία προσέγγισε την ουγγρική κυβέρνηση για τη διεξαγωγή διμερών διαπραγματεύσεων. Η θέση της Ουγγαρίας για το μεταναστευτικό είναι σαφής, όμως είμαστε πάντα ανοιχτοί στον διάλογο, αυτή είναι η φύση της Ευρώπης».
Θεωρείται απίθανο να δεχτεί η Βουδαπέστη όλα τα αιτήματα της Γερμανίας, καθώς ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν αρνείται κατηγορηματικά να δεχτεί στη χώρα του μετανάστες ή πρόσωπα που έχουν ζητήσει άσυλο σε άλλες χώρες.
Συνάντηση Μακρόν-Βίζεγκραντ
Πριν από την έναρξη της Συνόδου ο πρόεδρος της Γαλλίας είχε συνάντηση με την ομάδα του Βίζεγκραντ με το προσφυγικό και τον προϋπολογισμό της ΕΕ σε πρώτο πλάνο.
Μετά το πέρας της συζήτησης Ευρωπαίος αξιωματούχος είπε στο politico.eu ότι «συμφωνήσαμε σε πολλά για το μεταναστευτικό. Υπήρξε αναγνώριση της ανάγκης για ισχυρή προστασία των εξωτερικών συνόρων, της ανάγκης να μην απαλλαχθούν από τις ευθύνες τους οι χώρες πρώτης υποδοχής γιατί κάτι τέτοιο θα σήμαινε ανοιχτή πρόσκληση προς την Ευρώπη».
«Υπήρξε συζήτηση για τον χαρακτήρα των νέων κέντρων που θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε. Για την ομάδα του Βίζεγκραντ η συζήτηση για τις δευτερογενείς μετακινήσεις των μεταναστών δεν είναι σημαντική, θέλουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα έξω από τα σύνορα προτού αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά την δευτερογενή μετακίνηση Εάν χάσουμε πολύ χρόνο για αυτό το ζήτημα, ο αριθμός των ανθρώπων στην Ευρώπη θα αυξηθεί» πρόσθεσε χαρακτηριστικά.
Ολιστική λύση ζητά ο Τσίπρας
Ο Αλέξης Τσίπρας στην άτυπη μίνι Σύνοδο είχε επισημάνει άλλωστε πως η προσφυγική και μεταναστευτική κρίση είναι μια συλλογική ευρωπαϊκή πρόκληση και απαιτεί ευρωπαϊκή λύση.
Ο κ. Τσίπρας έχει ταχθεί κατά της αποσπασματικής αντιμετώπισης και μονομερών κινήσεων, γιατί, όπως είπε, δημιουργούν περισσότερα προβλήματα, κι έθεσε με έμφαση το ζήτημα των επανενώσεων οικογενειών προσφύγων.
Πρότεινε την αναθεώρηση του ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου, διότι έχει ξεπεραστεί ήδη από τη ζωή, με δίκαιη κατανομή των βαρών και όχι μόνο στις χώρες πρώτης υποδοχής. Επίσης πρότεινε την αναβάθμιση της Frontex σε Ευρωπαϊκή Ακτοφυλακή και Συνοριοφυλακή, την ενίσχυση των χωρών πρώτης υποδοχής και τη στήριξη των χωρών διέλευσης και προέλευση προσφύγων.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός στις 12.30 ώρα Βελγίου θα συμμετάσχει στην Προπαρασκευαστική Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος (PES), όπου, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει προσκληθεί και ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ, Ζόραν Ζάεφ.
Ο κ. Ζάεφ αναμένεται να έχει συνάντηση και με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ.
