Δύο γραμμές για την ανασυγκρότηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης, εντελώς διαφορετικές για τη μελλοντική πορεία της και τους μηχανισμούς που θα την υποστηρίξουν, προβάλλουν η Γερμανία και η Γαλλία έναν μήνα πριν από το επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπου έχουν δεσμευτεί να παρουσιάσουν κοινή πρόταση για τη μεταρρύθμιση της ευρωζώνης. Οι βασικές διαφορές δεν έχουν ακόμα επιλυθεί, ενώ στην ατζέντα προστίθενται ολοένα και περισσότερα θέματα και από τις δύο πλευρές, δοκιμάζοντας ξανά τις αντοχές του γαλλο-γερμανικού άξονα.
Η νέα συνάντηση της Ανγκελα Μέρκελ με τον Εμανουέλ Μακρόν στην τελετή απονομής του βραβείου Καρλομάγνου στον Γάλλο πρόεδρο δεν επιβεβαίωσε τις αισιόδοξες εκτιμήσεις για σύγκλιση των δύο, αναφορικά με τη μεταρρύθμιση της Ε.Ε. και την ενίσχυση της ευρωζώνης. Η καγκελάριος της Γερμανίας εμφανίστηκε πιο επιφυλακτική απ’ ό,τι έναν χρόνο πριν έναντι του γαλλικού σχεδίου, ενώ δεν έκρυψε τον προβληματισμό της για τις επιδιώξεις της Γαλλίας στις νέες συνθήκες που διαμορφώνει η πολιτική του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Οι συνεχείς αναφορές του Μακρόν στα γερμανικά πλεονάσματα προκαλούν ενόχληση στο Βερολίνο, καθώς ερμηνεύονται ως πίεση για χαλάρωση του υφιστάμενου πλαισίου δημοσιονομικής σταθερότητας της ευρωζώνης, αλλά παράλληλα και ως πίεση για εξισορρόπηση του ισοζυγίου εμπορικών συναλλαγών με τις ΗΠΑ.
Αντίρροπες πιέσεις
Αυτές οι εξωτερικές πιέσεις εντείνουν και τις εσωτερικές αντίρροπες πιέσεις που δέχεται η Μέρκελ από τη συντηρητική πτέρυγα της Χριστιανικής Ενωσης να ξεκαθαρίσει τους όρους του ευρωπαϊκού παιχνιδιού και παράλληλα να προετοιμαστεί η γερμανική οικονομία για το ενδεχόμενο ενός ανοιχτού εμπορικού πολέμου με την Ουάσινγκτον. Η επαπειλούμενη επιβολή δασμών στον χάλυβα και στο αλουμίνιο θα πλήξει τη γερμανική βιομηχανία, αλλά είναι σχεδόν αδιάφορη για τις γαλλικές εξαγωγές (κυρίως αγροτικών προϊόντων) προς τις ΗΠΑ.
Η δεύτερη εστία ενόχλησης για το Βερολίνο είναι οι διπλωματικές και στρατιωτικές πρωτοβουλίες της Γαλλίας στη Μέση Ανατολή. Ο Μακρόν επιμένει στην πρόταση για δημιουργία μιας ευρωπαϊκής δύναμης επέμβασης σε εθελοντική βάση, αναλόγως με τις περιστάσεις, πρόταση που παρακάμπτει τη γερμανική πρωτοβουλία Pesco, υπό την πολιτική ομπρέλα της Ε.Ε.
Το Παρίσι θέλει μάλιστα να επισπεύσει αυτές τις διαδικασίες, επαναφέροντας στο τραπέζι των συνομιλιών κορυφής το θέμα της αναθεώρησης των ευρωπαϊκών συνθηκών, με κεντρική ιδέα τη δημιουργία επάλληλων κύκλων της Ε.Ε.
Πολιτικός ελιγμός
Ο οδικός χάρτης της Γερμανίας για την Ε.Ε. όμως έχει επόμενο σταθμό τον νέο κύκλο διεύρυνσης με τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, όπου η Γαλλία διατηρεί σοβαρές επιφυλάξεις τις οποίες συμμερίζεται και εκφράζει η Ισπανία, προβάλλοντας σε αυτή τη φάση αντιρρήσεις για τη συμμετοχή του Κοσόβου.
Τα σχέδια για την ευρωζώνη αποτελούν ουσιαστικά το πρώτο κρίσιμο τεστ συμβιβασμού για τη Γαλλία και τη Γερμανία. Η επιμονή του Γάλλου προέδρου στις προτάσεις για ενιαίο προϋπολογισμό, ενίσχυση του κοινοτικού προϋπολογισμού και θέσπιση μηχανισμών για τις τράπεζες και την κοινή ασφάλεια καταθέσεων ερμηνεύτηκε αρχικά από τη γερμανική κυβέρνηση ως πολιτικός ελιγμός του Μακρόν στην προσπάθεια να επιβάλει τη μεταρρυθμιστική ατζέντα του στο εσωτερικό της Γαλλίας.
Τώρα, το πρόβλημα για τη Μέρκελ είναι να επιβάλει την ευρωπαϊκή της ατζέντα στο εσωτερικό της Γερμανίας, με τις εντονότερες αντιδράσεις να σημειώνονται στο εσωτερικό του κόμματός της.
Σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση του ινστιτούτου Infratest Dimap για το πρώτο κανάλι της τηλεόρασης ARD, 8 στους 10 πολίτες βλέπουν θετικά τις πρωτοβουλίες Μακρόν και 6 στους 10 θα ήθελαν ανάλογες πρωτοβουλίες και από τη Μέρκελ, όμως όταν η συζήτηση πάει στα οικονομικά, οι απόψεις για την ενίσχυση ή όχι της Ε.Ε. είναι μοιρασμένες.
