Θετικά σχόλια μεν, επιφυλάξεις δε, εισέπραξε η πολυαναμενόμενη ομιλία της Τερέζα Μέι την Παρασκευή, στην οποία η Βρετανίδα πρωθυπουργός θέλησε να σκιαγραφήσει με περισσότερη σαφήνεια το όραμά της για το Brexit και τις μελλοντικές -οικονομικές κι εμπορικές πρωτίστως- σχέσεις της Βρετανίας με την Ε.Ε. μετά την έξοδο στις 29 Μαρτίου 2019.
Απώτερος στόχος να καθησυχάσει από τη μια τις Βρυξέλλες που πιέζουν το Λονδίνο να επιταχύνει και να επιδείξει ρεαλισμό, από την άλλη το διχασμένο κόμμα της, τον επιχειρηματικό κόσμο και το 48% των Βρετανών πολιτών, οι οποίοι είχαν ψηφίσει κατά της αποχώρησης από την Ε.Ε. στο δημοψήφισμα και -18 μήνες μετά- παρακολουθούν με αγωνία τα τεκταινόμενα στις αργόσυρτες διαπραγματεύσεις που θα καθορίσουν εν τέλει τις ζωές τους.
«Ολοι μας πρέπει να έρθουμε αντιμέτωποι με κάποια σκληρά γεγονότα» διαμήνυσε προς πάσα κατεύθυνση η Μέι, αναγνωρίζοντας πως η χώρα της θα χρειαστεί να κάνει συμβιβασμούς, ενόσω καλούσε τις Βρυξέλλες να δείξουν μεγαλύτερη ευελιξία.
Η Βρετανία επιδιώκει την «ευρύτερη και βαθύτερη δυνατή συμφωνία, με κάλυψη περισσότερων τομέων και με πλήρη συνεργασία από οποιαδήποτε άλλη εμπορική συμφωνία οπουδήποτε στον κόσμο», ώστε να εξασφαλιστούν και τα βρετανικά και τα ευρωπαϊκά συμφέροντα, τόνισε η πρωθυπουργός και απέρριψε πάλι τα σενάρια για παραμονή στην ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση (όπως πρότεινε ουσιαστικά ο ηγέτης των Εργατικών, Τζέρεμι Κόρμπιν).
Διευκρίνισε πως η Βρετανία επιθυμεί να παραμένει μέλος ορισμένων υπηρεσιών της Ε.Ε. σε τομείς όπως οι αερομεταφορές, τα φάρμακα και τα χημικά, στις οποίες μάλιστα προτίθεται να καταβάλλει πληρωμές και να ακολουθεί τους κανονισμούς τους.
«Αν αυτό είναι επιλογή α λα καρτ, τότε κάθε εμπορική σχέση είναι α λα καρτ» υποστήριξε η Μέι, απαντώντας στις αιτιάσεις (και Ευρωπαίων αξιωματούχων) πως θέλει και την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο.
Για το καθεστώς της μεθορίου μεταξύ Βόρειας Ιρλανδίας και Ιρλανδίας, η πρωθυπουργός απέκλεισε αφενός τα «σκληρά» σύνορα, τασσόμενη υπέρ χαλαρών ελέγχων με τη χρήση της τεχνολογίας, αφετέρου την παραμονή της Βόρειας Ιρλανδίας στην τελωνειακή ένωση, όπως πρότεινε η Κομισιόν, εξοργίζοντας Λονδίνο και Μπέλφαστ.
Οι «μεγάλες τρύπες»
Ο επικεφαλής Ευρωπαίος διαπραγματευτής Μισέλ Μπαρνιέ καλωσόρισε τις διευκρινίσεις της Μέι, όμως ο υπουργός Εξωτερικών της Ιρλανδίας Σάιμον Κόβενεϊ εκτίμησε πως το σχέδιό της για τα σύνορα της Βόρειας Ιρλανδίας παραμένει αόριστο και η Ε.Ε. ενδέχεται να το απορρίψει.
Για «μεγάλες τρύπες» στο κυβερνητικό σχέδιο έκανε λόγο αξιωματούχος της Συνομοσπονδίας της Βρετανικής Βιομηχανίας (CBI), ενώ ο φιλοευρωπαίος πρώην αντιπρόεδρος της βρετανικής κυβέρνησης και στέλεχος των κυβερνώντων Τόρις, Μάικλ Χέζελταϊν, στηλίτευσε την πρωθυπουργική ομιλία ως «φράσεις, γενικεύσεις και κοινοτοπίες» που εμμένουν μάταια στη λογική των επιλογών α λα καρτ.
Σε μαγνητοσκοπημένη συνέντευξή της στο BBC, η πρωθυπουργός υπερασπίστηκε το «αξιόπιστο» και «πρακτικό» σχέδιό της και χθες εξέφρασε τηλεφωνικά στον Ντόναλντ Τραμπ τη «βαθιά ανησυχία» της για την επιβολή δασμών στις αμερικανικές εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου.
