Προτροπές Γιούνκερ για διευθέτηση των ελληνοαλβανικών σχέσεων

Ως ανοιχτή και πιθανή χρονιά για την εισδοχή των υποψήφιων προς ένταξη χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση προσδιόρισε ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ το 2025 με την  προϋπόθεση ότι θα έχουν ολοκληρώσει τις απαιτούμενες διαδικασίες προκειμένου να εκπληρώνουν τα κριτήρια.

Από τα Τίρανα όπου βρίσκεται στο πλαίσιο της επίσκεψής του σε έξι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων  ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σημείωσε ότι «στον βαθμό που μια υποψήφια χώρα μέχρι τότε ή νωρίτερα έχει εκπληρώσει όλα τα κριτήρια, θα προχωρήσουμε κατά τρόπο που οι προσπάθειές της θα αναγνωριστούν από την Ε.Ε.». Όμως, πρόσθεσε το εξής: «Αντίθετα με ό,τι διαβάζουμε παντού, ούτε η Κομισιόν ούτε εγώ είπαμε πως η Σερβία και το Μαυροβούνιο θα είναι οπωσδήποτε μέλη το 2025».

Την κοινή συνέντευξη τύπου του προέδρου της Κομισιόν και του Αλβανού πρωθυπουργού μετά τη συνάντησή τους το απόγευμα της Κυριακής στα Τίρανα απασχόλησαν μεταξύ άλλων οι ελληνοαλβανικές σχέσεις με τον πρώτο να προτρέπει την αλβανική κυβέρνηση να διευθετήσει τα όποια προβλήματα στις σχέσεις της με την Ελλάδα ενόψει ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

Όταν ο Γιούνκερ ρωτήθηκε σχετικά απάντησε πρέπει να αξιοποιηθεί η υπόθεση της έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Αλβανίας ως υποψήφιας χώρας «για να επιτρέψουμε στις χώρες α συμφωνήσουν για την επίλυση των προβλημάτων, τα οποία δεν έχουν μετατραπεί ακόμα σε διένεξη».

Επισήμανε δε ότι τα προβλήματα πρέπει να λυθούν πριν φτάσει η στιγμή της ένταξης των χωρών στην Ε.Ε. και ότι η Κομισιόν ενθαρρύνει την Αλβανία να τερματίσει τις εδαφικές διενέξεις με όλους τους γείτονές της και αυτό θα αποτελέσει ένδειξη της δέσμευσης της Αλβανίας για γίνει μέλος.

Από τη δική του πλευρά ο Έντι Ράμα εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι ο Αλβανός Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ιλίρ Μέτα, θα επικυρώσει την εντολή για να δοθεί πληρεξούσιο στην επιτροπή αλβανών εμπειρογνωμόνων που θα συμμετάσχουν στις διαπραγματεύσεις με την ελληνική πλευρά για την νέα συμφωνία όσον αφορά την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη στο Ιόνιο.

Όπως είναι γνωστό, την προηγούμενη βδομάδα ο κ. Μέτα ζήτησε περεταίρω εξηγήσεις από την κυβέρνηση για τη χορήγηση της συγκεκριμένης εντολής. Ο Ράμα είπε ακόμα ότι υπάρχει ο αναγκαίος χρόνος για την επίτευξη της συμφωνίας και την επίλυση όλων των προβλημάτων με την Ελλάδα, που προέρχονται, όπως είπε, από βάθος χρόνου 70 ετών.

Επισήμανε ακόμη ότι «η νέα συμφωνία για τα χωρικά ύδατα μεταξύ των δύο κρατών θα στηρίζεται πλήρως στις αποφάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Αλβανίας». Το αλβανικό ΣΔ είχε κρίνει αντισυνταγματική την συμφωνία που είχαν συνάψει οι δύο κυβερνήσεις το 2009 για το ζήτημα.

Επίσης, ο κ. Ράμα υποστήριξε ότι μια από τις προϋποθέσεις για να αρχίσουν ενταξιακές διαπραγματεύσεις, δηλαδή το πρώτο βήμα των μεταρρυθμίσεων στο αλβανικό δικαστικό σύστημα με τη διαδικασία ελέγχου των δικαστών και των εισαγγελέων, έφερε αποτελέσματα. «Δεκαεπτά ανώτατοι δικαστικοί και εισαγγελείς αρνήθηκαν να ελεγχθούν κι έτσι τέθηκαν εκτός δικαστικού σώματος», είπε.

Προχωρώντας στην αναμόρφωση του δικαστικού της σώματος, η Αλβανία έχει πρακτικά σχεδόν κλείσει τη διαπραγμάτευση για τα κεφάλαια 23 και 24 πριν καν ανοίξουν, ουσιαστικά κερδίζοντας χρόνο για να προφτάσει τα κράτη που βρίσκονται μπροστά της στη διαδικασία, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους.

Επόμενοι σταθμοί

Η ετυμηγορία της Ε.Ε. για την Αλβανία θα περιμένει ως την άνοιξη καθώς ένα από τα κριτήρια είναι εάν οι διακινητές κάνναβης έχουν κάνει ξανά μεγάλες καλλιέργειες, κάτι που θα κριθεί με τη βοήθεια της αεροπορικής επιτήρησης της Ιταλίας.

Η κυβέρνηση της Αλβανίας είχε πατάξει τις καλλιέργειες κάνναβης το 2014, αλλά η αστυνομία το 2015 και το 2016 δεν κατάφερε να εμποδίσει τους διακινητές να μετατρέψουν τη χώρα σε μια από αυτές με τις μεγαλύτερες παραγόμενες ποσότητες στην Ευρώπη.

Επόμενοι σταθμοί του Γιούνκερ είναι η Σερβία, το Μαυροβούνιο, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το Κοσσυφοπέδιο και η στη Σόφια, όπου θα τερματίσει την περιοδεία του και θα συμμετάσχει σε συνάντηση, που οργανώνει ο Βούλγαρος πρωθυπουργός Μπερίσοφ με τους ηγέτες των «6». 

Η Σερβία και το Μαυροβούνιο θεωρούνται οι δύο χώρες που προηγούνται στη διαδικασία ένταξής τους στην ΕΕ. Έχουν ανοίξει διάφορα κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, πάντως το απαιτούμενο έργο έχει ολοκληρωθεί μόνο σε μερικά. Η Αλβανία και η ΠΓΔΜ αναμένουν να τους δοθεί πράσινο φως για να αρχίσουν ενταξιακές διαπραγματεύσεις τον Ιούνιο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το ενδιαφέρον των Βρυξελλών για τα Βαλκάνια, το οποίο φυσικά αναζωπυρώνει το ΝΑΤΟ, οφείλεται σε πολλούς παράγοντες, πολιτικούς, αλλά και οικονομικούς, καθώς πρόκειται για χώρες με σχεδόν «παρθένες» αγορές και με διαρθρωτικές «ελλείψεις» που οι μεγάλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ιδίως της Γερμανίας και της Γαλλίας, είναι έτοιμες να αναλάβουν με κατάλληλες «επενδύσεις» και χαμηλό εργοδοτικό κόστος. Η πίτα, λοιπόν, είναι έτοιμη να μοιραστεί, όπως έγινε μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας.