Ανταλλαγή αιχμαλώτων του εμφυλίου

Τα Χριστούγεννα προσφέρονται για χειρονομίες συμφιλίωσης, και αυτό ακριβώς συνέβη χτες στο μεθοριακό πέρασμα «Μαγιόρσκ», κοντά στο χωριό Ζαϊτσέβε, όπου Ουκρανοί κυβερνητικοί και ρωσόφωνοι αντάρτες προχώρησαν στη μεγαλύτερη ανταλλαγή αιχμαλώτων του παγωμένου εδώ και σχεδόν τρία χρόνια «μίνι εμφυλίου».

Συγκεκριμένα, οι ρωσόφωνοι των αυτόνομων περιοχών του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ απελευθέρωσαν 74 κρατούμενους και οι Ουκρανοί «μόνο» 237: η αρχική συμφωνία, που έκλεισε την περασμένη εβδομάδα ύστερα από πολύμηνα «παζάρια» και με τη μεσολάβηση της Ρωσικής Εκκλησίας, έκανε λόγο για 306 άτομα που θα αφήνονταν ελεύθεροι από ουκρανικής πλευράς, γεγονός που παραλίγο να εκτροχιάσει την τελευταία στιγμή ολόκληρη τη διαδικασία.

Ο εκπρόσωπος της Ουκρανίας στην ομάδα επαφών, Βίκτορ Μεντβεντσούκ, δικαιολόγησε τον μικρότερο αριθμό τονίζοντας πως «29 άτομα αρνήθηκαν να ανταλλαγούν και 40 ακόμη αφέθηκαν ελεύθεροι».

Η ανταλλαγή κρατουμένων είχε συμφωνηθεί κατ’ αρχάς ήδη από το 2015 στο πλαίσιο της συμφωνίας του Μινσκ, αλλά παρά τη διακοπή των εχθροπραξιών που μεσολάβησε, καθυστέρησε για πάνω από δύο χρόνια, λόγω των διαφωνιών ανάμεσα στις δύο εχθρικές παρατάξεις για τον πραγματικό συνολικό αριθμό των αιχμαλώτων, το αν κάποιοι βαρύνονταν με εγκλήματα πολέμου κ.λπ.

Γι’ αυτό και ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Ζίγκμαρ Γκάμπριελ έσπευσε να χαρακτηρίσει την ανταλλαγή «σημαντικό βήμα προς την υλοποίηση των συμφωνιών του Μινσκ».

Αρκετοί από τους απελευθερωθέντες, ιδίως από τους κρατούμενους στην ουκρανική πλευρά, δεν είναι μαχητές, αλλά ακτιβιστές και μπλόγκερ του διαδικτύου, που είχαν κατηγορηθεί για κατασκοπία ή προδοσία και παρέμεναν φυλακισμένοι όλο αυτό το διάστημα.

Θετικό βήμα

Σε κάθε περίπτωση, η μαζική χτεσινή ανταλλαγή αποτελεί ένα σπάνιο θετικό βήμα προς την οριστική επίλυση μιας ξενοκίνητης σύρραξης, που ουσιαστικά έχει παγώσει μετά την αποτυχία του ουκρανικού στρατού να ανακτήσει στρατιωτικά τις εξεγερμένες ρωσόφωνες περιοχές στα ανατολικά.

Πριν από λίγες μέρες, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ έριξε ξανά λάδι στη μισοσβησμένη ουκρανική φωτιά, ανακοινώνοντας ότι θα παράσχουν στην Ουκρανία «ενισχυμένες αμυντικές δυνατότητες», που θα «τη βοηθήσουν να υπερασπιστεί την εδαφική της ακεραιότητα και να αποτρέψει περαιτέρω επιθετικότητα» από τη Ρωσία.

Ανάμεσα στις «ενισχυμένες αμυντικές δυνατότητες» περιλαμβάνονται φυσικά η «πώληση» (διάβαζε: ουσιαστική δωρεά) εξελιγμένων αντιαρματικών πυραύλων και άλλων όπλων στην Ουκρανία – όπλα που οι αντάρτες επιμένουν ότι θα χρησιμοποιηθούν εναντίον τους.

Αντιδρώντας σε αυτή την απόφαση, η Ρωσία ανακοίνωσε με τη σειρά της ότι αποχωρεί μέχρι νεωτέρας από την ομάδα Ρωσίας-Ουκρανίας για την επιτήρηση της εκεχειρίας.