Τον αμφιλεγόμενο «κώδικα συμπεριφοράς», που εκπόνησε η Ρώμη με τις ευλογίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τον περιορισμό της εισόδου προσφύγων στα λιμάνια της χώρας αλλά και τις επιχειρήσεις διάσωσης από ΜΚΟ, απέρριψαν πέντε από οκτώ οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στην κεντρική Μεσόγειο.
Με τους όρους του σχεδίου συμφώνησαν η ΜΚΟ «Σώστε τα παιδιά», η εδρεύουσα στη Μάλτα MOAS, η ισπανική ProActiva Open Arms, αλλά όχι οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, η SOS Méditerranée, η γερμανική Sea Watch, η Sea-Eye και η οργάνωση Jugend Rettet, που διαχειρίζεται το σκάφος διάσωσης Iuventa.
Από την πλευρά του το ιταλικό υπουργείο Εσωτερικών διαμήνυσε ότι «οι οργανώσεις οι οποίες δεν δέχθηκαν τον Κώδικα αυτό, τίθενται εκτός του οργανωμένου συστήματος διασώσεων στην θάλασσα, με όλες τις σχετικές, συγκεκριμένες συνέπειες, αρχίζοντας από την ασφάλεια των ίδιων των πλοίων τους».
Στον Κώδικα που επεξεργάστηκε η ιταλική κυβέρνηση, αναφέρεται επίσης ότι οι μετανάστες και πρόσφυγες που διασώζονται νότια της Ιταλίας ή και σε λιβυκά χωρικά ύδατα, δεν θα μπορούν να μεταφέρονται, εν πλώ, σε μονάδες του ιταλικού Πολεμικού Ναυτικού ή της ακτοφυλακής. Πρόκειται για έναν ακόμη όρο που δεν έγινε δεκτός από τους Γιατρούς χωρίς σύνορα.
ΓΧΣ: Θα φέρει αύξηση των πνιγμών
Σε ανακοίνωση τους οι ΓΧΣ μετά τη συνάντηση με τον αρμόδιο υπουργό, Μάρκο Μιννίτι, στη Ρώμη τόνισαν ότι η θέση τους είναι ότι «σε καμία από τις χώρες στις οποίες εργάζονται δεν έχουν δεχθεί ποτέ την παρουσία ένοπλων ανδρών μέσα στους χώρους στους οποίους δραστηριοποιούνται».
Η παρουσία των ενόπλων αστυνομικών και η δέσμευση των ανθρωπιστών να συλλέγουν αποδεικτικά στοιχεία θα παραβίαζαν τις θεμελιώδεις ανθρωπιστικές αρχές της ανεξαρτησίας, της ουδετερότητας και της αμεροληψίας.
Οι ΓΧΣ σημείωσαν ότι πολλές δεσμεύσεις που περιλαμβάνονται στον κώδικα δεοντολογίας θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μείωση της αποτελεσματικότητας και της ικανότητας έρευνας και διάσωσης με σοβαρές ανθρωπιστικές συνέπειες.
Στη συνέχεια ανέφεραν ότι οι προτάσεις οδηγούν στην μείωση του αριθμού των σκαφών διάσωσης, που θα αποδυνάμωνε μια ήδη ανεπαρκή ικανότητα αναζήτησης και διάσωσης, με αποτέλεσμα την αύξηση των μαζικών πνιγμών.
Ακόμη, η ανθρωπιστική οργάνωση επισήμανε ότι η ευθύνη διεξαγωγής των επιχειρήσεων «ανήκει στα κράτη» και ότι οι διασώσεις «από μη κυβερνητικούς παράγοντες, όπως οι ΓΧΣ, είναι απλώς ένα προσωρινό μέτρο που στοχεύει στη γεφύρωση του κενού της ευθύνης που αφήνουν τα κράτη».
»Τα ευρωπαϊκά κράτη μέλη πρέπει να δημιουργήσουν έναν μηχανισμό αποκλειστικής και δυναμικής έρευνας και διάσωσης για να στηρίξουν την Ιταλία και να αναγνωρίσουν τις αξιέπαινες προσπάθειες της χώρας για τη διάσωση ζωών στη θάλασσα ενόψει μιας ανεπαρκούς αντίδρασης από άλλα ευρωπαϊκά κράτη μέλη.
Τέλος, οι ΓΧΣ δήλωσαν ότι έχουν δεσμευτεί να σώζουν ζωές και θα συνεχίσουν να εκτελούν τις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης σύμφωνα με όλους τους σχετικούς διεθνείς και ναυτικούς νόμους, υπό τη συντονισμένη δράση του Κέντρου Συντονισμού Ναυτικών Σωμάτων.
