Στρατηγική απέναντι στο φαινόμενο Μέρκελ αναζητεί ο Μάρτιν Σουλτς, μετά τις τρεις διαδοχικές ήττες των Σοσιαλδημοκρατών από τους Χριστιανοδημοκράτες σε ισάριθμες τοπικές εκλογικές αναμετρήσεις.
Τέσσερις μήνες πριν από τις ομοσπονδιακές εκλογές, το SPD βρίσκεται και πάλι σε καθοδική δημοσκοπική τροχιά και η καγκελάριος διαμορφώνει χωρίς ιδιαίτερη πίεση την προεκλογική ατζέντα.
Η τελευταία ήττα των Σοσιαλδημοκρατών στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία προκάλεσε νεύρα στην ηγεσία του κόμματος, αν και η πρώην πρωθυπουργός του κρατιδίου, Χ. Κραφτ, προσπάθησε με την παραίτησή της από τις κομματικές θέσεις να φορτωθεί η ίδια όλη την ευθύνη.
Πλην όμως το θέμα δεν έχει κλείσει, όπως δεν έχει κλείσει και στα άλλα δύο κρατίδια, το Σάαρ και το Σλέσβιχ-Χόλσταϊν, όπου οι εκπρόσωποι του SPD ζήτησαν την περασμένη Πέμπτη την παραίτηση του αντιπροέδρου του κόμματος και υπευθύνου για την προεκλογική καμπάνια, Ρ. Στέγκνερ.
Ο πρόεδρος του SPD προσπαθεί απεγνωσμένα να καταφέρει ένα άλμα προς τα εμπρός με συνεχείς δημόσιες παρεμβάσεις, με πενιχρά όμως αποτελέσματα.
Η σφοδρή επίθεση που εξαπέλυσε ο Μ. Σουλτς προς την υπουργό Αμυνας, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και τον υπουργό Εσωτερικών, Τόμας ντε Μεζιέρ, για τα σκάνδαλα στον στρατό και τα ζητήματα εσωτερικής ασφάλειας, αντίστοιχα, δεν είχαν συνέχεια.
Η δημοσιοποίηση του σχεδίου προγραμματικών προτάσεων του SPD για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια επίσης αντιμετωπίστηκε αδιάφορα από την Ανγκελα Μέρκελ και τους Χριστιανοδημοκράτες.
Οι σκληρές θέσεις που υιοθετούν οι Σοσιαλδημοκράτες για ενίσχυση των μέτρων ασφάλειας και της ποινικής νομοθεσίας, με έμφαση στον κίνδυνο από τους ισλαμιστές, προκάλεσαν περισσότερες αντιδράσεις στο εσωτερικό του κόμματος.
Είναι χαρακτηριστικό ότι και οι πιο μετριοπαθείς εφημερίδες Zeit και SZ θυμήθηκαν, όπως και η συντηρητική Welt, το δόγμα μηδενικής ανοχής του Ο. Σίλι, υπουργού Εσωτερικών επί Γκέρχαρντ Σρέντερ.
Οξύτερα ήταν τα σχόλια στο διαδίκτυο, με την παράθεση παλαιότερων δηλώσεων Σοσιαλδημοκρατών κατά της Α. Μέρκελ γιατί δεν συνέχισε την πολιτική ανοιχτών συνόρων στο προσφυγικό, ενώ σήμερα προτείνουν πολιτική πιο αυστηρών ελέγχων και ταχύτερες διαδικασίες απέλασης.
Αποτυχία και στην Παιδεία
Και στο θέμα της Παιδείας όμως, όπου πολιτικά οι Σοσιαλδημοκράτες υπερτερούσαν των Χριστιανοδημοκρατών ως προς την απήχηση των προγραμματικών τους θέσεων, τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν καλά για τον Μ. Σουλτς, που μίλησε για τις αλλαγές που σχεδιάζει σε όλες τις βαθμίδες, υποσχόμενος ότι θα αυξήσει θεαματικά το ποσοστό του προϋπολογισμού.
Στο Βερολίνο και τη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία όπου παρουσιάστηκαν σοβαρά προβλήματα χρηματοδότησης οι τοπικές κυβερνήσεις ελέγχονταν από το SPD.
O M. Σουλτς πιέζεται να ξεκαθαρίσει τη στρατηγική του SPD έναντι του CDU-CSU και την προσωπική του τακτική απέναντι στην Α. Μέρκελ, όμως δεν έχει αποφασίσει ακόμη εάν θα πάει σε μια μετωπική σύγκρουση ή θα συνεχίσει στην πεπατημένη, χτυπώντας τους Χριστιανοδημοκράτες υπουργούς της κυβέρνησης Μέρκελ αλλά όχι την καγκελάριο.
Η τακτική αυτή θυμίζει την περίπτωση του Π. Στάινμπρουκ, ο οποίος διαδέχθηκε τον Σρέντερ το 2012 και αποχώρησε από την ηγεσία του SPD αμέσως μετά την ήττα του από την Α. Μέρκελ στις ομοσπονδιακές εκλογές, το 2013.
Σε ελεύθερη πτώση
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις ήταν απογοητευτικές για τους Σοσιαλδημοκράτες.
Η ανοδική τροχιά του Μ. Σουλτς κράτησε μόλις τρεις μήνες μετά την πανηγυρική εκλογή του στην ηγεσία του SPD.
Από τα τέλη Μαρτίου, σε όλες τις δημοσκοπήσεις παρουσιάζει καθοδική πορεία, ενώ το CDU συνεχή άνοδο και η διαφορά κυμαίνεται πλέον στις 10 ποσοστιαίες μονάδες.
Η Α. Μέρκελ ανέκτησε την πρωτοβουλία των κινήσεων και στο προεκλογικό πεδίο χωρίς να κάνει απολύτως τίποτε.
Οι Σοσιαλδημοκράτες σε όσα κρατίδια έχασαν τις εκλογές αποφάσισαν να μη συμμετάσχουν σε κυβέρνηση μεγάλου συνασπισμού κατά τα πρότυπα της ομοσπονδιακής.
Αυτό όμως εν τέλει λειτούργησε υπέρ της Α. Μέρκελ, καθώς η πλειοψηφία δηλώνει ότι θέλει σταθερότητα, και στις εκλογές στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, το 59% δήλωσε ότι τη βρίσκει στην καγκελάριο, ενώ στον βασικό της αντίπαλο μόλις το 29%.
Επιπλέον, τα ποσοστά που συγκεντρώνουν οι Φιλελεύθεροι του Κρ. Λίντνερ επιτρέπουν στο CDU να κάνει άνοιγμα στα δεξιά δίχως να φτάσει στο ακροδεξιό AfD.
Εάν το FDP συνεχίσει την πορεία που είχε στις τοπικές εκλογές και στις ομοσπονδιακές, τότε η Α. Μέρκελ θα έχει και δεύτερη επιλογή εκτός από το SPD: το FDP.
Από την άλλη, ενώ το SPD μπορούσε να βρίσκει συμμαχίες και προς τις δύο πλευρές, προς τα αριστερά έχει παγώσει ο διάλογος με το Die Linke, ενώ οι Πράσινοι περνούν τη δική τους κρίση, και προς τα δεξιά, εάν προχωρήσει από τώρα σε προαναγγελία νέας συνεργασίας, θα υποστεί επιπλέον πολιτικό κόστος.
Αλλά και το ευρωπαϊκό χαρτί των Σοσιαλδημοκρατών για την έλλειψη μακροπρόθεσμου ευρωπαϊκού οράματος από την πλευρά των Χριστιανοδημοκρατών κινδυνεύει να καεί μετά την εκλογή του Εμ. Μακρόν στην προεδρία της Γαλλίας.
«Δίδυμο» Μέρκελ-Μακρόν
Η Α. Μέρκελ εμφανίστηκε ανοιχτή στις αλλαγές που πρότεινε ο Γάλλος πρόεδρος, δίνοντας στο εσωτερικό το στίγμα ότι είναι διατεθειμένη να ενισχύσει τον γαλλο-γερμανικό άξονα ο οποίος διαμόρφωνε τις ευρωπαϊκές εξελίξεις.
Η σύγκλιση με τον Εμ. Μακρόν και η κοινή προαναγγελία ενός νέου οδικού χάρτη για την Ε.Ε. και την ευρωζώνη ευνοούν και τους δύο ενόψει των κοινοβουλευτικών εκλογών, τον Ιούνιο στη Γαλλία και τον Σεπτέμβριο στη Γερμανία.
Ο Εμ. Μακρόν με το κυβερνητικό σχήμα του έδειξε ότι θα συνεχίσει τη σύγκλιση και η Α. Μέρκελ δεν έχει λόγο να μην αξιοποιήσει πολιτικά μέσα στη Γερμανία και στη συνέχεια στην Ε.Ε. αυτή την ευκαιρία.
