Σοκ και δέος εντός κι εκτός Ηνωμένων Πολιτειών προκάλεσε η αστραπιαία εφαρμογή και οι χαοτικές παρενέργειες του εκτελεστικού διατάγματος που υπέγραψε την Παρασκευή ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, υλοποιώντας γι’ άλλη μια φορά, μέσα σε μία μόλις εβδομάδα διακυβέρνησης, ορισμένες από τις πιο ανατριχιαστικές προεκλογικές του εξαγγελίες: την απαγόρευση εισόδου στις ΗΠΑ των υπηκόων από εφτά μουσουλμανικές χώρες (Συρία, Ιράκ, Ιράν, Λιβύη, Σουδάν, Σομαλία και Υεμένη) για 90 μέρες, καθώς και την αναστολή για 120 μέρες του προγράμματος υποδοχής προσφύγων, που προβλέπει επ’ αόριστον απαγόρευση εισόδου σε όλους τους Σύρους πρόσφυγες.
Ξαφνικά οι ζωές δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων σε όλη την υφήλιο ανατράπηκαν. Η επιβολή των σαρωτικών μέτρων πυροδότησε πρωτοφανές αλαλούμ σε διεθνή αεροδρόμια, και στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε χώρες του εξωτερικού (κυρίως της Μέσης Ανατολής), αφού επιβάτες με νόμιμη βίζα ή πράσινη κάρτα μόνιμης διαμονής και εργασίας στις ΗΠΑ εμποδίστηκαν να επιβιβαστούν σε πτήσεις προς την αμερικανική επικράτεια ή τέθηκαν υπό κράτηση όταν προσγειώθηκαν σε αμερικανικά αεροδρόμια, απειλούμενοι με άμεση απέλαση.
Προσωρινή αναστολή
Ούτε οι μαχητικές διαδηλώσεις κατά της μισαλλόδοξης απαγόρευσης στα αεροδρόμια Νέας Υόρκης, Λος Αντζελες και Σικάγου μεταξύ πολλών άλλων, ούτε οι αντιδράσεις μεγάλων πανεπιστημίων και επιχειρήσεων, που ανησυχούν για την τύχη αλλοδαπών φοιτητών κι εργαζομένων, στάθηκαν ικανές να μεταπείσουν την κυβέρνηση.
Χρειάστηκε η παρέμβαση της Δικαιοσύνης για να μπει φρένο στην πλήρη εφαρμογή των επονείδιστων μέτρων. Με κατεπείγουσα εντολή, που εξέδωσε ομοσπονδιακή δικαστίνα στο Μπρούκλιν έπειτα από προσφυγή της Αμερικανικής Ενωσης Πολιτικών Ελευθεριών (ACLU) και άλλων οργανώσεων, ανεστάλησαν προσωρινά όλες οι απελάσεις επιβατών με έγκυρη βίζα που εμπίπτουν στις ρυθμίσεις τους διατάγματος.
Ανάλογες ετυμηγορίες εξέδωσαν και τρεις δικαστές στις πολιτείες Βιρτζίνια, Ουάσινγκτον και Μασαχουσέτη. Καμία από τις δικαστικές αποφάσεις δεν έκρινε την αμφισβητούμενη συνταγματικότητα του διατάγματος, μέσω αυτών όμως αφέθηκαν ελεύθεροι κάποιοι από τους εκατοντάδες αλλοδαπούς, που κρατούνταν σε αμερικανικά αεροδρόμια παρότι κατείχαν νόμιμα ταξιδιωτικά έγγραφα. Καταδικαστική ανακοίνωση εξέδωσαν και γενικοί εισαγγελείς σε 16 πολιτείες.
Τα… καλύτερα έρχονται
Περιφρονώντας τόσο τις αρνητικές αποφάσεις της Δικαιοσύνης όσο και τη θύελλα κοινωνικών αντιδράσεων, ο Τραμπ επέμεινε μέσω Twitter πως: «Η χώρα μας χρειάζεται ισχυρά σύνορα και εξονυχιστικούς ελέγχους ΤΩΡΑ».
Και συνέχισε προκλητικά: «Κοιτάξτε τι συμβαίνει σε όλη την Ευρώπη και πραγματικά σε όλο τον κόσμο – ένα φοβερό χάλι!»
Σύμφωνα με το CNN, η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο να ζητήσει από όλους τους ξένους ταξιδιώτες με προορισμό τις ΗΠΑ «να αποκαλύπτουν τους ιστότοπους και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που επισκέπτονται και να μοιράζονται τις επαφές στα κινητά τους τηλέφωνα» με τους τελωνειακούς υπαλλήλους στα κατά τόπους αεροδρόμια.
«Δεν υπήρξε χάος» επέμεινε o προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Ράινς Πρίμπους, ισχυριζόμενος πως από τους 325.000 επιβάτες που εισήλθαν το Σάββατο στις Ηνωμένες Πολιτείες τέθηκαν υπό κράτηση 109.
Η κυβέρνηση «δεν έχει να απολογηθεί για τίποτα», ενώ το διάταγμα δεν θα εφαρμοστεί άλλο σε κατόχους πράσινης κάρτας, διευκρίνισε, αφήνοντας σαφώς να εννοηθεί πως και «άλλες χώρες» ίσως «χρειάζεται να προστεθούν» στον κατάλογο των κρατών για τα οποία ισχύει η απαγόρευση.
Χλιαρές υπήρξαν οι πρώτες αντιδράσεις στους κόλπους των Ρεπουμπλικάνων, με εξαίρεση τους γερουσιαστές Τζον Μακέιν και Λίντσεϊ Γκράχαμ, που προειδοποίησαν ότι το διάταγμα Τραμπ κινδυνεύει «να αποτελέσει αυτοτραυματισμό στη μάχη κατά της τρομοκρατίας» και πιθανώς «θα κάνει περισσότερα για να βοηθήσει τη στρατολόγηση τρομοκρατών παρά θα βελτιώσει την ασφάλειά μας»…
Διεθνής κατακραυγή
Το διάταγμα προκάλεσε και διεθνή κατακραυγή, με τον Καναδό πρωθυπουργό Τριντό να δηλώνει πρόθυμος να υποδεχτεί στη χώρα του όσους εκδιώκονται από το αμερικανικό έδαφος.
«Μεγάλο δώρο στους εξτρεμιστές και τους προστάτες τους» χαρακτήρισε το ισλαμοφοβικό διάταγμα ο Ιρανός ΥΠΕΞ, Ζαρίφ, ενώ η Τεχεράνη προειδοποίησε με αντίμετρα, στην πιο σκληρή αντίδραση από τις επτά μουσουλμανικές χώρες που μπήκαν στη «μαύρη λίστα».
Παρότι το διάταγμα είχε υπογραφεί ανήμερα της συνάντησης του Αμερικανού προέδρου με τη Βρετανίδα πρωθυπουργό Μέι και παραμονή των τηλεφωνικών επικοινωνιών του με τους ηγέτες Γαλλίας, Γερμανίας και Ρωσίας, οι καταδικαστικές αντιδράσεις Λονδίνου και Βερολίνου ήρθαν μόλις χθες, με… χρονοκαθυστέρηση και μέσω εκπροσώπων (κατά την επίσκεψή της στην Τουρκία, το Σάββατο, η Μέι απέφυγε να τοποθετηθεί, παρά τις αλλεπάλληλες ερωτήσεις δημοσιογράφων).
Τουλάχιστον 600.000 άνθρωποι στη Βρετανία είχαν υπογράψει μέχρι χθες διαδικτυακό ψήφισμα, που ζητά να ακυρωθεί η επίσημη επίσκεψη Τραμπ στη χώρα.
Στο μεσοδιάστημα, ακροδεξιά και εθνικιστικά κόμματα στην Ευρώπη πανηγύριζαν για την απόφαση Τραμπ. Σιγή ασυρμάτου επικρατεί αντίθετα από πλευράς Κρεμλίνου, μετά την από τηλεφώνου συμφωνία των προέδρων ΗΠΑ και Ρωσίας, το Σάββατο, για «ανάπτυξη αμοιβαίας δράσης σε δημιουργική, ισότιμη και αμοιβαία επωφελή κατεύθυνση», με βασικό άξονα την καταπολέμηση του «Ισλαμικού κράτους».
Ενα 24ωρο μετά, ο Τραμπ έδωσε διορία 30 ημερών στους στρατηγούς του για να καταστρώσουν σχέδιο νίκης επί του «Ι.Κ.» και εξουσιοδότησε επιδρομή με drones κατά της Αλ Κάιντα στην Υεμένη -με θύματα μαχητές, αμάχους κι έναν Αμερικανό στρατιώτη- προτού σηκώσει πάλι το τηλέφωνο για μια πρώτη επικοινωνία με τους ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
