Περιοδεία πολιτικής παρακαταθήκης ενός νομπελίστα Ειρήνης, ηγέτη στη διεθνή σκηνή ή εκστρατεία «ελέγχου των ζημιών» από την εξωτερική πολιτική του, στο παρά πέντε της δεύτερης και τελευταίας θητείας του στον Λευκό Οίκο;
Προς ώρας, η 6ήμερη περιοδεία του Αμερικανού προέδρου Ομπάμα στη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη, με σταθμούς τη Σαουδική Αραβία, τη Βρετανία και τη Γερμανία -εκ των σημαντικότερων συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών- ταλαντεύεται επικινδύνως ανάμεσα σ’ αυτές τις δύο εκδοχές.
Στον πρώτο σταθμό του, στο Ριάντ (20-21 Απριλίου), είναι εξαιρετικά αμφίβολο εάν κατάφερε να κατευνάσει, έστω και λίγο, την οργή των Αράβων συμμάχων του από τη διεθνή συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, σε αντίβαρο της οποίας προωθούνται μετ’ εμποδίων περιφερειακές συνεργασίες -ακόμη και μέχρι πρότινος «ανίερες», όπως π.χ. φημολογείται εντόνως με το Ισραήλ- κι ένα σουνιτικού τύπου ΝΑΤΟ.
Ακόμη πιο αβέβαιο είναι εάν κατάφερε να τους πείσει για την ορθότητα των -κατά τα λοιπά διφορούμενων- χειρισμών του στη συριακή κρίση ή ακόμη και για την ανάγκη αναθεώρησης της στάσης τους έναντι της ισλαμιστικής τρομοκρατίας (βλ. «Ισλαμικό κράτος» και… σία), την οποία οι αραβικές μοναρχίες καταγγέλλεται ότι συνεχίζουν να τροφοδοτούν, «αγκαζέ» με την Τουρκία.
Στον δεύτερο σταθμό του, στο Λονδίνο (22-23 Απριλίου), η άτυπη -πλην αγωνιώδης- εκστρατεία του υπέρ της παραμονής της Βρετανίας στην Ε.Ε. σύντομα θα δείξει εάν βοήθησε ή αντίθετα έβλαψε τον πολιτικά κλυδωνιζόμενο (ένεκα και των Papama Papers) φίλο του, Ντέιβιντ Κάμερον, και το στρατόπεδο του «ναι».
Δεν ήταν μόνο το γεγονός ότι οι υποστηρικτές του Brexit ξεσηκώθηκαν κατά του Αμερικανού προέδρου, κατηγορώντας τον για ωμή παρέμβαση στο κρίσιμο δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου -ο επίδοξος ηγέτης τους και δήμαρχος Λονδίνου, Μπόρις Τζόνσον, έφτασε μάλιστα στο σημείο να αποδώσει τη θέση του «μισού Κενυάτη» (sic) στην καταγωγή Ομπάμα στα απωθημένα του για το αποικιοκρατικό παρελθόν της Βρετανίας.
Εχει να κάνει κυρίως με τον απειλητικό, παρά προτρεπτικό τόνο με τον οποίο ο Αμερικανός πρόεδρος επένδυσε το βασικό του μήνυμα προς τους Βρετανούς, ξεκαθαρίζοντάς τους ότι σε περίπτωση που εγκαταλείψουν το ευρωπαϊκό εγχείρημα (και συνεπώς κατά πολλούς τον ρόλο του αμερικανικού «Δούρειου Ιππου» στην Ε.Ε.), τότε η χώρα τους «θα βρεθεί στο πίσω μέρος της ουράς» των εμπορικών εταίρων των ΗΠΑ, παρά την περιώνυμη «ειδική» μεταξύ τους σχέση…
«Ανοιχτή Ε.Ε.»
«Οι ΗΠΑ βλέπουν πως η ισχυρή φωνή σας στην Ευρώπη διασφαλίζει ώστε αυτή να τηρεί μία ισχυρή θέση στον κόσμο, πως κρατά την Ε.Ε. ανοιχτή, κοιτώντας μπροστά και διατηρώντας στενούς δεσμούς με τους συμμάχους της στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού», έγραψε χαρακτηριστικά ο Μπαράκ Ομπάμα σε άρθρο του στην ευρωσκεπτικιστική «Daily Telegraph». «Τώρα είναι η ώρα για τους φίλους και τους συμμάχους να μείνουν ενωμένοι».
Με αυτό ακριβώς το σκεπτικό ο Μπαράκ Ομπάμα ολοκληρώνει την περιοδεία του, επισκεπτόμενος σήμερα και αύριο τον τελευταίο της σταθμό, τη βόρεια Γερμανία.
Στα σημερινά εγκαίνια της Διεθνούς Εκθεσης στο Ανόβερο -όπου φέτος οι ΗΠΑ έχουν την τιμητική τους- θα έχει την ευκαιρία για έναν πρώτο γύρο συνομιλιών με την (άρτι αφιχθείσα από το χθεσινό, πολλοστό ταξίδι της στην Τουρκία για το προσφυγικό) Γερμανίδα καγκελάριο Μέρκελ, πριν από την αυριανή ad hoc συνάντησή τους με τον Γάλλο πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ και τους πρωθυπουργούς Βρετανίας και Ιταλίας, Ντέιβιντ Κάμερον και Ματέο Ρέντσι.
Κι εκεί -χωρίς τη θεσμική εκπροσώπηση της ίδιας της Ε.Ε., αλλά με την κατάσταση στην ευρωζώνη στο «τραπέζι»- αναμένεται να συζητηθούν όλα τα μεγάλα, ανοιχτά ακόμη μέτωπα της προεδρίας Ομπάμα:
➤ H υπό διαπραγμάτευση, πλην ήδη «σκοτεινή» Συνθήκη ΤΤΙΡ (Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων), κομβική στη νέα στρατηγική της Ουάσινγκτον για να διατηρήσει τα ηνία της παγκόσμιας οικονομίας.
➤ Η μάχη κατά της τρομοκρατίας και το προσφυγικό (απόρροια της εξωτερικής πολιτικής του).
➤ Η «παγωμένη» διένεξη στην Ουκρανία και οι ευρω-ρωσικές σχέσεις.
➤ Η επόμενη επέμβαση που ετοιμάζεται στη Λιβύη.
➤ Τα πρόσθετα βήματα που θα πρέπει να κάνει το ΝΑΤΟ -όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση του Λευκού Οίκου- για «την αντιμετώπιση προκλήσεων στην ανατολική και νότια περιφέρεια της Ευρώπης».
Οπως συνέβη στο Ριάντ και στο Λονδίνο, έτσι και στο Ανόβερο το κεντρικό μήνυμα του Μπαράκ Ομπάμα αναμένεται να είναι ανάλογο με την εμπρηστική, όσο και αμφιλεγόμενη δήλωσή του που δημοσιεύτηκε όχι τυχαία μόλις προ μηνός στο αμερικανικό περιοδικό «The Atlantic».
Πως δηλαδή πολλοί σύμμαχοι των ΗΠΑ στην Ευρώπη και στον Περσικό Κόλπο είναι -κατά την άποψή του- «τζαμπατζήδες», απολαμβάνοντας τα οφέλη της διεθνούς τάξης που οι ΗΠΑ διασφαλίζουν, χωρίς οι ίδιοι να συντρέχουν ιδιαίτερα.
Αντίθετα -ανέφερε, μνημονεύοντας μάλιστα χωρίς καμία αναστολή τη Λιβύη- πολλές φορές εμπλέκουν τη χώρα του σε διενέξεις, οι οποίες συχνά δεν αφορούν άμεσα τα συμφέροντα και τις προτεραιότητες των ΗΠΑ, που μετατοπίζονται πια προς την Ασία σύμφωνα με το νέο δόγμα Ομπάμα.
Το μεγάλο πάντως ερώτημα είναι εάν με αυτό θα συμφωνεί ο ή η διάδοχός του…
