Ως ευθεία κριτική για τη στάση του Ερντογάν ως προς την αντιμετώπιση του ISIS μεταφράζεται η άρνηση (ή, κατά το ηπιότερον, τουλάχιστον απροθυμία) του Μπαράκ Ομπάμα να υποδεχτεί για μια επίσημη διμερή συνάντηση στον Λευκό Οίκο τον Τούρκο ηγέτη, προβάλλοντας προσχήματα περί «πιεσμένου προγράμματος».
Αντίστοιχο συμβολισμό φέρει το γεγονός ότι τελικά η συνάντηση του Ερντογάν με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζο Μπάιντεν έλαβε χώρα όχι στον Λευκό Οίκο, αλλά σε κεντρικό ξενοδοχείο της Ουάσινγκτον, όπου διαμένει ο Τούρκος ηγέτης, με τη θεσμική υποβάθμιση της συνάντησης του Ερντογάν με την αμερικανική πολιτική ηγεσία να υποδηλώνεται επιπλέον από την απουσία του υπουργού Εξωτερικών Τζον Κέρι, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την αναπληρώτρια ΥΠΕΞ Βικτόρια Νούλαντ.
Καμία σχέση με το 2013
Κατά την επίσημη επίσκεψή του στην Ουάσινγκτον ο Ταγίπ Ερντογάν τυγχάνει μέχρι στιγμής όχι τόσο θερμής υποδοχής όσο θα ανέμενε, και σίγουρα όχι αντίστοιχα θερμής με εκείνη του 2013, όταν ο Μπαράκ Ομπάμα τον υποδέχτηκε στον Λευκό Οίκο.
Υπενθυμίζεται ότι τότε ο Αμερικανός πρόεδρος είχε ζητήσει από τον Τούρκο ομόλογό του να ξεκινήσει ειρηνευτικές διαδικασίες με την κουρδική πλευρά, προκειμένου να λήξει μια αιματηρή διαμάχη και να ξεκινήσει μία ειρηνευτική διαδικασία, την οποία επιζητούσαν οι ΗΠΑ, καθώς η αμερικανική πολιτική ηγεσία ποντάρει σήμερα πολλά στους Κούρδους της Συρίας, για τους οποίους θεωρεί ότι έχουν ρόλο-κλειδί στην καταπολέμηση του ISIS, σε αντιδιαστολή με τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τον ρόλο τους η τουρκική πολιτική ηγεσία.
Στο διάστημα αυτών των τριών ετών, ο Ερντογάν κάθε άλλο παρά έχει ακούσει τις σχετικές παραινέσεις της αμερικανικής πλευράς, με δεδομένη την άρνηση της τουρκικής κυβέρνησης να βοηθήσει στη στήριξη που παρέχουν οι Αμερικανοί στο Κόμμα της Δημοκρατικής Ενωσης των Κούρδων στη Συρία, το οποίο οι ΗΠΑ θεωρούν τη μόνη αξιόπιστη τοπική δύναμη στην περιοχή που μπορεί να νικήσει τους τζιχαντιστές.
Αυτός είναι, μεταξύ άλλων, και ο λόγος του βαρομετρικού χαμηλού στις αμερικανο-τουρκικές σχέσεις, κάτι που οι ίδιοι οι Τούρκοι αξιωματούχοι που συνοδεύουν τον Ταγίπ Ερντογάν στην Ουάσινγκτον φρόντισαν να επιβεβαιώσουν σε συνομιλίες τους με τους δημοσιογράφους λίγα λεπτά πριν ξεκινήσει η συνάντηση του Τούρκου προέδρου με τον αντιπρόεδρο Μπάιντεν.
Οι αξιωματούχοι της τουρκικής πλευράς έφτασαν στο σημείο μάλιστα να χαρακτηρίσουν «απογοητευτική» τη στάση των ΗΠΑ σε ό,τι αφορά την ενίσχυση των Κούρδων αυτονομιστών στη Συρία. Οπως χαρακτηριστικά επισήμαιναν «η Τουρκία βλέπει το κόμμα των Κούρδων στη Συρία όχι μόνο ως στενά συνδεδεμένο με τους τρομοκράτες του PKK, αλλά και ως εκπρόσωπο του στηριζόμενου από τη Ρωσία καθεστώτος Ασαντ».
Αυτό που φοβούνται οι Τούρκοι αξιωματούχοι με τη στήριξη που παρέχει η αμερικανική πλευρά στο κουρδικό κόμμα στη Συρία είναι ότι αυτή η ομάδα επιδιώκει τη δημιουργία μιας κουρδικής αυτόνομης περιοχής στα σύνορα της Τουρκίας μέσα στη Συρία.
Χάσμα παρά τη συνάντηση
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η συνάντηση Μπάιντεν- Ερντογάν κάθε άλλο παρά γεφύρωσε -μάλλον το επισφράγισε- το χάσμα στις οπτικές γωνίες που ΗΠΑ και Τουρκία προσεγγίζουν τη στρατηγική κατά του ISIS σε σχέση με το κουρδικό στοιχείο στη Συρία.
Οι ίδιες διπλωματικές πηγές έκαναν χθες λόγο για έλλειμμα εμπιστοσύνης στις αμερικανο-τουρκικές σχέσεις, γεγονός που επιτείνει τις υποψίες των Τούρκων ότι οι ΗΠΑ ίσως προτίθενται να βγάλουν το PKK από τον κατάλογο των τρομοκρατικών οργανώσεων, κάτι που μέχρι στιγμής δεν επιβεβαιώνεται επίσημα πως είναι μέσα στους αμερικανικούς σχεδιασμούς.
Δεν είναι όμως μόνο η στρατηγική απέναντι στον ISIS που χωρίζει Ομπάμα και Ερντογάν, αλλά και κάτι πέραν αυτής.
Ο Αμερικανός πρόεδρος στο τέλος της θητείας του δεν επιθυμεί επ’ ουδενί να στείλει μήνυμα ότι κατά κάποιον τρόπο «σπονσοράρει» ή επιδοκιμάζει πολιτικά την τουρκική κυβέρνηση, την ώρα που ο Ερντογάν βάλλει οφθαλμοφανώς κατά των δημοκρατικών ελευθεριών, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας του Τύπου στην Τουρκία.
Οι συλλήψεις δημοσιογράφων και το καθεστώς φίμωσης των μέσων και των social media που επιχειρεί να επιβάλει ο Τούρκος ηγέτης στη χώρα του είναι ακόμα ένας παράγοντας που κάνει τον Μπαράκ Ομπάμα να θέλει να κρατήσει αποστάσεις από τον Τούρκο ομόλογό του, δεδομένων και των διαφωνιών που οι δύο πλευρές έχουν σε πολλά άλλα εξίσου σημαντικά και μείζονα ζητήματα, όπως αυτό της τρομοκρατίας και της σταθεροποίησης της Μέσης Ανατολής.
Εν τω μεταξύ, εν μέσω σφοδρών διαμαρτυριών διαδηλωτών κατά του Ερντογάν -τον υποδέχτηκαν με συνθήματα όπως «πήγαινε σπίτι σου τρομοκράτη Ερντογάν»!- έξω από το κτίριο του Brookings Institute, στην καρδιά της Ουάσινγκτον, όπου εκφώνησε ομιλία, ο Τούρκος ηγέτης αρνήθηκε ότι υπάρχουν προσαγωγές και κράτηση δημοσιογράφων στις τουρκικές φυλακές, αποδίδοντας τις όποιες συλλήψεις έχουν γίνει στις υποτιθέμενες διασυνδέσεις τους με την τρομοκρατία και το PKK.
Λίγα λεπτά πριν από την ομιλία του, μέσα στο Brookings υπήρξε «συμπλοκή» των ανδρών της ασφάλειας του Ερντογάν με εκείνους του Brookings, όταν οι πρώτοι επιχείρησαν να εκδιώξουν από την αίθουσα δημοσιογράφο, με τη σκηνή να καταγράφεται στα κινητά παρισταμένων.
Αλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε
Απαντώντας σε ερωτήσεις για την ελευθερία του Τύπου στην Τουρκία, ο Ερντογάν απάντησε ότι υπάρχει διαφορά μεταξύ προσβολών, ψεμάτων και κριτικής από τον Τύπο, δηλώνοντας ότι αποδέχεται την κριτική και ότι «η κριτική είναι αυτή που θα μας οδηγήσει στη σωστή κατεύθυνση» και προσθέτοντας ότι «ο ίδιος και η οικογένειά του έχουν γίνει στόχος προσβολών».
Την ώρα που ο Ερντογάν έδινε τις απαντήσεις αυτές, εκατοντάδες χρήστες του τουίτερ έκαναν σκωπτικά και ειρωνικά σχόλια στην αποστροφή του ότι είναι ανοιχτός στην κριτική αλλά -όπως είπε- «οι δικηγόροι του θα επεμβαίνουν όπου χρειάζεται»…
