Εδώ και χρόνια, γονείς, έφηβοι, παιδίατροι, εκπαιδευτικοί και καταγγέλλοντες προωθούν την άποψη ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι επιζήμια για την ψυχική υγεία των νέων και μπορούν να οδηγήσουν σε εθισμό, διατροφικές διαταραχές, σεξουαλική εκμετάλλευση ακόμα και αυτοκτονία. Για πρώτη φορά, οι ένορκοι σε δύο πολιτείες των ΗΠΑ τάχθηκαν υπέρ αυτής της άποψης. Στο Νέο Μεξικό, αποφάνθηκαν ότι η Meta έβλαψε εν γνώσει της την ψυχική υγεία των παιδιών και απέκρυψε όσα γνώριζε σχετικά με τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών στις πλατφόρμες της. Ενώ την Τετάρτη στο Λος Άντζελες, το σώμα των ενόρκων έκρινε τόσο τη Meta όσο και το YouTube υπεύθυνες για βλάβες που υπέστησαν παιδιά που χρησιμοποιούσαν τις υπηρεσίες τους.
Όπως μεταδίδει το BBC, η καταδικαστική απόφαση σε βάρος των δύο μεγάλων εταιριών για βλάβες εναντίον ανηλίκων αποτελεί τον προάγγελο εκατοντάδων παρόμοιων αγωγών που εκκρεμούν στα αμερικανικά δικαστήρια, με την επόμενη μεγάλη δίκη εναντίον των social media να είναι προγραμματισμένη να ξεκινήσει τον ερχόμενο Ιούνιο σε ομοσπονδιακό επίπεδο στην Καλιφόρνια.
Η δικαστική απόφαση από το δικαστήριο του Λος Άντζελες αναμένεται να αλλάξει ριζικά το τοπίο της λειτουργίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Η 20χρονη σήμερα Κέιλι, η οποία ξεκίνησε να χρησιμοποιεί τις πλατφόρμες σε ηλικία μόλις έξι ετών, κατάφερε να κερδίσει μια πρωτοφανή αποζημίωση ύψους 3 εκατομμυρίων δολαρίων, καθώς το δικαστήριο αναγνώρισε ότι οι πλατφόρμες σχεδιάστηκαν σκόπιμα με εθιστικό τρόπο που έβλαψε την ψυχική της υγεία.
Οι ένορκοι απέδωσαν το 70% της ευθύνης στη Meta, ιδιοκτήτρια του Instagram και του Facebook, και το 30% στην Google, στην οποία ανήκει το YouTube. Η απόφαση αυτή θεωρείται ορόσημο, καθώς έρχεται να επιβεβαιώσει τις καταγγελίες ετών ότι οι τεχνολογικοί κολοσσοί γνώριζαν τις επιπτώσεις των προϊόντων τους στους ανήλικους αλλά επέλεξαν να προτάξουν την ανάπτυξη και τα κέρδη. Μάλιστα, το ποσό της αποζημίωσης ενδέχεται να εκτοξευθεί, καθώς το δικαστήριο θα εξετάσει σύντομα την επιβολή τιμωρητικών αποζημιώσεων που μπορεί να αγγίξουν τα 30 εκατομμύρια δολάρια.
Η κατάθεση της Κέιλι υπήρξε συγκλονιστική, περιγράφοντας πώς η χρήση των social media την οδήγησε στην απομόνωση από την οικογένειά της και στην εμφάνιση άγχους, κατάθλιψης και σωματικής δυσμορφικής διαταραχής. Η ίδια ανέφερε πως άρχισε να αποκτά εμμονή με την εμφάνισή της χρησιμοποιώντας φίλτρα που άλλαζαν τα χαρακτηριστικά του προσώπου της, ενώ υπήρξαν μέρες που η χρήση του Instagram έφτανε ακόμη και τις 16 συνεχόμενες ώρες. Οι δικηγόροι της υποστήριξαν με επιτυχία ότι χαρακτηριστικά όπως το «ατελείωτο σκρολάρισμα» (infinite scroll) αποτελούν «μηχανές εθισμού» που στοχεύουν ειδικά στους νέους χρήστες.
Από την πλευρά τους, οι εταιρείες εξέφρασαν την έντονη διαφωνία τους με την ετυμηγορία. Η Meta δήλωσε ότι εξετάζει τις νομικές της επιλογές, ενώ η Google ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να ασκήσει έφεση, υποστηρίζοντας ότι το YouTube είναι μια υπεύθυνη πλατφόρμα streaming και όχι μέσο κοινωνικής δικτύωσης. Κατά τη διάρκεια της δίκης, ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ δέχθηκε πιεστικές ερωτήσεις για το γεγονός ότι η εταιρεία γνώριζε την ύπαρξη εκατομμυρίων χρηστών κάτω των 13 ετών, με τον ίδιο να ισχυρίζεται πως πάντα επιθυμούσε ταχύτερη πρόοδο στον εντοπισμό τους.
Η καταδίκη αυτή έρχεται μόλις μία ημέρα μετά από άλλη αντίστοιχη απόφαση στο Νέο Μεξικό, όπου η Meta κρίθηκε υπεύθυνη για την έκθεση παιδιών σε σεξουαλικούς θηρευτές. Αναλυτές της αγοράς επισημαίνουν ότι βρισκόμαστε σε ένα «σημείο καμπής», όπου η αρνητική διάθεση της κοινής γνώμης μετατρέπεται πλέον σε νομική λογοδοσία. Έξω από το δικαστήριο, γονείς που ισχυρίζονται ότι τα παιδιά τους υπέστησαν παρόμοιες βλάβες πανηγύρισαν την απόφαση, θεωρώντας την ως μια νίκη του δικαίου απέναντι στην ασυδοσία των τεχνολογικών γιγάντων.
