Πρώτη νίκη για την Κουκ της Fed απέναντι στον Τραμπ

Στη θέση της θα παραμείνει η Λίζα Κουκ, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ομοσπονδιακής τράπεζας (Fed), τουλάχιστον μέχρι τον τον Ιανουάριο του 2026, όπως αποφάσισε το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ. 

Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Αύγουστο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την απόλυση της Κουκ, με μια ενέργεια που συνιστούσε ξεκάθαρη επίθεση στην ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας. Στη συνέχεια η Κουκ δήλωσε ότι θα μηνύσει την κυβέρνηση Τραμπ για την απόφασή της να την απολύσει λόγω ανεπιβεβαίωτων ισχυρισμών για απάτη σχετικά με στεγαστικά δάνεια. 

Τώρα, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ (στο οποίο πλειοψηφούν οι συντηρητικοί δικαστές) ανακοινώνει ότι αρνείται να εξετάσει την υπόθεση με τη διαδικασία του επείγοντος και γνωστοποιεί ότι θα ακούσει τα επιχειρήματα των δύο πλευρών τον Ιανουάριο του 2026. Πρόκειται προφανώς για μια πρώτη νίκη για την Κουκ και τους υποστηρικτές της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας, οι οποίοι πιστεύουν ότι εάν απομακρυνόταν προσωρινά η Κουκ χωρίς να εκδικαστεί το θέμα, τότε θα άνοιγε διάπλατα η πόρτα στον Τραμπ για να απολύσει οποιονδήποτε διοικητή της Fed, προβάλλοντας μια αμφιλεγόμενη αιτιολογία.

Το θέμα της απόλυσης της Κουκ αφορά ευρύτερα τα όρια της προεδρικής εξουσίας απέναντι σε έναν ανεξάρτητο θεσμό που δεν ελέγχεται από τον Λευκό Οίκο. Όταν ιδρύθηκε η Fed το 1913, το Κογκρέσο ψήφισε τον Νόμο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Federal Reserve Act) που ορίζει ότι ένας πρόεδρος μπορεί να απολύσει έναν από τους διοικητές μόνο για «βάσιμο λόγο», χωρίς να διευκρινίζει ποιος θα μπορούσε να είναι αυτός.

Οι δικηγόροι της Κουκ θεωρούν ότι το θέμα των στεγαστικών δανείων της είναι ένα πρόσχημα για να την απολύσουν και να βάλουν στη θέση της στη Fed κάποιον διοικητή προσκείμενο στον Τραμπ.

Μια ομάδα 18 πρώην στελεχών της Fed, υπουργών Οικονομικών και άλλων αξιωματούχων που υπηρέτησαν τόσο επί Ρεπουμπλικάνων όσο και επί Δημοκρατικών προέδρων, προέτρεψαν το Ανώτατο Δικαστήριο να μην επιτρέψει την απόλυση της Κουκ. Στην ομάδα αυτή περιλαμβάνονται και οι τρεις πρώην πρόεδροι της Fed, η Τζάνετ Γέλεν, ο Μπεν Μπερνάνκι και ο Άλαν Γκρίνσπαν. Στην επιστολή τους προς το δικαστήριο επισημαίνουν ότι η απόλυση θα απειλούσε την ανεξαρτησία της Fed και θα υπέσκαπτε την εμπιστοσύνη των πολιτών στον θεσμό.