Μια βδομάδα πριν από τις κάλπες της Τρίτης 5 Νοεμβρίου, το προεκλογικό ευ αγωνίζεσθαι στις Ηνωμένες Πολιτείες αγνοείται στον γκρεμό του λαϊκισμού. «Θα κάνει τεστ IQ η Κάμαλα Χάρις;» αναρωτήθηκε σαρκαστικά ο Ντόναλντ Τραμπ υπονοώντας ότι η αντίπαλός του είναι βλάκας. «Μάλιστα, θα κάνω!» απάντησε σοβαρά η Δημοκρατική υποψήφια για τον Λευκό Οίκο. «Υπό έναν όρο: να κάνει και εκείνος».
Η δημοσκοπική διαφορά είναι μικρή και άδηλη. Παράλληλα με τις κόντρες που θυμίζουν αυλή δημοτικού σχολείου η βεντάλια της θεματολογίας έχει ανοίξει. Τη Δευτέρα το Ισραήλ δρομολόγησε ασφυκτικά εμπόδια στην ανθρωπιστική δράση της UNRWA στη Γάζα, συνέλαβε γιατρούς και νοσηλευτές ως «πιθανούς τρομοκράτες» και βομβάρδισε την Τύρο στον Λίβανο προκαλώντας τουλάχιστον επτά νεκρούς. Η αιματηρή σύρραξη, λοιπόν, στη Μέση Ανατολή ενέσκηψε ενισχυμένη στον δημόσιο λόγο στις ΗΠΑ, δίπλα σε ζητήματα όπως η μετανάστευση, η δημόσια ασφάλεια, η περίθαλψη, η άμβλωση, η ενέργεια και η ακρίβεια.
Δεν έγιναν ξαφνικά πασιφιστές οι δύο αντίπαλοι για τον Λευκό Οίκο. Αλλού βρίσκεται η εξήγηση. Στις περιβόητες επτά αμφίρροπες πολιτείες (swing states) που θα κρίνουν το αποτέλεσμα, περιλαμβάνονται τρεις με υπολογίσιμες μουσουλμανικές κοινότητες. Στο Μίσιγκαν κατοικούν 241.828 Αμερικανοί μουσουλμάνοι (2,4% του τοπικού πληθυσμού), στην Αριζόνα 109.765 (1,5%) και στη Βόρεια Καρολίνα 130.661 (1,3%). Οι περισσότεροι μετανάστευσαν στην Αμερική στα τέλη του 20ού αιώνα και είναι αραβικής καταγωγής.
Μια σειρά από άβολα σενάρια στη Μέση Ανατολή διατυπώνονται για τον νικητή ή τη νικήτρια των προεδρικών εκλογών. Και οι δύο δηλώνουν ακλόνητοι σύμμαχοι του Ισραήλ. Η Χάρις εκφράζει (και) την συμπάθειά της για τα μαρτύρια των Παλαιστινίων, χωρίς φυσικά να χρησιμοποιεί τον όρο γενοκτονία. Ο Τραμπ επαίρεται ότι αν εκλεγεί «ο πόλεμος θα σταματήσει αμέσως».
Η πραγματικότητα όμως που περιμένει όποιον από τους δυο ορκιστεί πρόεδρος των ΗΠΑ στις 20 Ιανουαρίου 2025 είναι αδυσώπητη. Οι πετρελαιοπαραγωγοί αραβικές χώρες, παραδοσιακά στο πλευρό των «καταναλωτών» Αμερικανών, δεν μοιάζουν να πιστεύουν ότι θα υλοποιηθεί σύντομα κάποιο σχέδιο «για την επόμενη μέρα», δηλαδή για τη συνύπαρξη Ισραηλινών και Παλαιστινίων και την ανοικοδόμηση.
Καχυποψία βασιλεύει και στο Τελ Αβίβ. «Ο διάδοχος του Τζο Μπάιντεν θα αντιμετωπίσει μια ισραηλινή κυβέρνηση αποφασισμένη να επαναπροσδιορίσει τις παραμέτρους όλων των πολεμικών της μετώπων» δηλώνει στην εφημερίδα Washington Post ο Τζον Αλτερμαν, αντιπρόεδρος της δεξαμενής σκέψης «Center for Strategic and International Studies» στην Ουάσινγκτον. Και εξηγεί: «Οσο και αν η κυβέρνηση Μπάιντεν συγκρατεί κάπως το Ισραήλ παρέχοντας εξοπλισμούς δισεκατομμυρίων δολαρίων και καλύπτοντάς το διπλωματικά, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η προσπάθεια του Τελ Αβίβ να αλλάξει τις θεμελιώδεις παραμέτρους στην περιοχή θα οδηγήσει σε καλύτερη τελική εξίσωση».
Από την Ινδία ώς την Ευρώπη
Πριν από την αιματηρή επιδρομή της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023 ο Μπάιντεν πόνταρε σε ένα όραμα ειρήνης βασισμένο στην προσέγγιση Σαουδικής Αραβίας και Ισραήλ.
«Η προοπτική των λεγόμενων Συμφωνιών του Αβραάμ δεν θα αποκαθιστούσε μόνο τις σχέσεις μεταξύ Τελ Αβίβ και αραβικών μοναρχιών. Θα άνοιγε και διάδρομο διεθνούς εμπορίου και συνεργασίας από την Ινδία ως την Ευρώπη, παρακάμπτοντας το Ιράν. Αυτό το όραμα κουρελιάστηκε με τον πόλεμο στη Γάζα. Σήμερα το Ριάντ απαιτεί δέσμευση για κάποια μορφή παλαιστινιακής κρατικής οντότητας πριν συζητήσει οτιδήποτε με το Ισραήλ» τονίζει ο Βάλι Νασρ, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο αμερικανικό πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς.
Ο διάδοχος του Μπάιντεν, είτε ο Τραμπ είτε η Χάρις, πρέπει να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της Αμερικής ως υπερδύναμης νέου τύπου –σε έναν πολυπολικό κόσμο- ικανής να επιβάλλει την τάξη στη Μέση Ανατολή σε συνεργασία με άλλους πόλους όπως η Ρωσία, η Κίνα και η Τουρκία, συνυπολογίζοντας το γερασμένο αλλά ισχυρό θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης. Πραγματικά άβολο και δύσκολο σενάριο.
«Το στάτους κβο που οι ΗΠΑ προσπάθησαν να ενισχύσουν στην προηγούμενη δεκαετία, σήμερα μοιάζει αδύνατον να διατηρηθεί. Η επίλυση της σύγκρουσης Ισραήλ-Παλαιστινίων δεν μπορεί να αναζητηθεί στην ενισχυμένη κατοχή εδαφών, τις ένοπλες επιδρομές, την καταστολή και την καταπίεση» λέει στην Washington Post ο Πολ Σάλεμ, έμπειρος αναλυτής της δεξαμενής σκέψης Middle East Institute που ιδρύθηκε στην Ουάσινγκτον το 1946.
