Επιβεβαίωσαν το χάσμα ΗΠΑ-Κίνα στο περιθώριο της G20

Η υποστήριξη της Κίνας στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία περιπλέκει τις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας σε μια εποχή που ήδη πλήττονται από ρήγματα και εχθρότητα για πολλά άλλα ζητήματα, είπε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν στον Κινέζο ομόλογό του Γουάνγκ Γι.

Οι επικεφαλής της διπλωματίας των ΗΠΑ και της Κίνας συναντήθηκαν σήμερα σε μια νέα προσπάθεια να προσπαθήσουν να περιορίσουν ή τουλάχιστον να διαχειριστούν την ανεξέλεγκτη εχθρότητα που χαρακτηρίζει τις σχέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου.

Κατά την πεντάωρη συνάντησή τους, την πρώτη που είχαν από τον Οκτώβριο, ο Μπλίνκεν είπε ότι εξέφρασε βαθιά ανησυχία στον υπουργό Εξωτερικών Γουάνγκ Γι για τη στάση της Κίνας αναφορικά με τις ενέργειες της Ρωσίας στην Ουκρανία και ότι δεν πιστεύει τις διαμαρτυρίες του Πεκίνου ότι είναι ουδέτερο στη σύγκρουση.

«Ανησυχούμε για την ευθυγράμμιση της ΛΔΚ με τη Ρωσία», είπε ο Μπλίνκεν σε δημοσιογράφους μετά τη συνάντηση στο Μπαλί της Ινδονησίας, μια ημέρα αφότου συμμετείχαν και οι δύο στη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της G20, προκειμένου να επιτευχθεί συναίνεση σχετικά με τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία και τον τρόπο αντιμετώπισης των επιπτώσεών του. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ είπε ακόμα ότι είναι δύσκολο να είσαι «ουδέτερος» σε μια σύγκρουση στην οποία υπάρχει ξεκάθαρος επιτιθέμενος, αλλά ακόμη και αυτό ήταν δυνατό, «δεν πιστεύω ότι η Κίνα ενεργεί με τρόπο ουδέτερο».

Η κυβέρνηση Μπάιντεν ήλπιζε ότι η Κίνα, με τη μακρά ιστορία της να αντιτίθεται σε αυτό που θεωρεί ως παρέμβαση στις εσωτερικές της υποθέσεις, θα έπαιρνε παρόμοια θέση για τη Ρωσία και την Ουκρανία. Αλλά δεν το έκανε, επιλέγοντας αντ’ αυτού αυτό που οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ βλέπουν ως μια υβριδική θέση που βλάπτει τη διεθνή τάξη πραγμάτων που βασίζεται σε κανόνες.

Ο Μπλίνεκν  είπε ότι κάθε έθνος, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, πρόκειται να χάσει εάν αυτή η τάξη διαβρωθεί.

Ωστόσο, ο Μπλίνκεν είπε ότι πιστεύει ότι η Ρωσία έφυγε από τη συνάντηση των G-20 απομονωμένη και μόνη, καθώς οι περισσότεροι συμμετέχοντες εξέφρασαν την αντίθεσή τους στον πόλεμο της Ουκρανίας. Ωστόσο, οι υπουργοί δεν μπόρεσαν να καταλήξουν σε μια ενιαία έκκληση της G-20 για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

«Υπήρχε μια ισχυρή συναίνεση και η Ρωσία έμεινε απομονωμένη», είπε ο Μπλίνκεν για τις μεμονωμένες καταδίκες των ενεργειών της Ρωσίας από διάφορους υπουργούς, ορισμένοι από τους οποίους απέφευγαν τις συνομιλίες με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ.

Σημείωσε ότι ο Λαβρόφ αποχώρησε νωρίς από τη συνάντηση, πιθανώς επειδή δεν του άρεσε αυτό που άκουγε από τους ομολόγους του.

«Ήταν πολύ σημαντικό που άκουσε δυνατά και ξεκάθαρα από όλο τον κόσμο την καταδίκη της επιθετικότητας της Ρωσίας», είπε ο Μπλίνκεν, προσθέτοντας: «Δεν βλέπουμε κανένα σημάδι ότι η Ρωσία στο σημείο του είναι έτοιμη να εμπλακεί στη διπλωματία».

Σχετικά με την Κίνα, ο Μπλίνκεν είπε ότι αυτός και ο Γουάνγκ συζήτησαν μια σειρά από επίμαχα ζητήματα, από τους δασμούς,το εμπόριο και τα ανθρώπινα δικαιώματα μέχρι την Ταϊβάν και τις διαφορές στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, που όλα περιπλέκονται από την κινεζική θέση για την Ουκρανία.

Μόλις δύο ημέρες νωρίτερα, οι ανώτατοι στρατιωτικοί των χωρών είχαν μια διαδικτυακή συνάντηση για την Ταϊβάν. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ είπε ότι το αυτοδιοικούμενο νησί που το Πεκίνο ισχυρίζεται ως έδαφός του ήταν μόνο ένα από μια σειρά προβληματικών ζητημάτων.

Εισερχόμενος στις συνομιλίες, ο Γουάνγκ είπε ότι «είναι απαραίτητο για τις δύο χώρες να διατηρήσουν κανονικές ανταλλαγές» και «να εργαστούν από κοινού για να διασφαλίσουν ότι αυτή η σχέση θα συνεχίσει να προχωρά στον σωστό δρόμο».

Ο Γουάνγκ αναφέρθηκε επίσης σε γνωστές θέσεις του Πεκίνου σχετικά με την ανάγκη προσήλωσης στις αρχές του «αμοιβαίου σεβασμού», της «ειρηνικής συνύπαρξης» και της «win-win συνεργασίας». Αυτό, είπε, «εξυπηρετεί τα συμφέροντα των δύο χωρών και δύο λαών. Είναι επίσης η κοινή φιλοδοξία της διεθνούς κοινότητας».

Πριν απ’ τη συνάντηση Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι δεν περίμεναν κάποια σημαντική πρόοδο από τις συνομιλίες του Μπλίνκεν με τον Ουάνγκ. Ωστόσο, δήλωσαν ότι ελπίζουν ότι η συνομιλία θα μπορούσε να βοηθήσει να κρατηθούν ανοιχτές οι γραμμές επικοινωνίας και να δημιουργηθούν «προστατευτικά κιγκλιδώματα» που θα καθοδηγούν τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου καθώς έχουν να αντιμετωπίσουν όλο και πιο περίπλοκα και δυνητικά εκρηκτικά θέματα.

«Είμαστε δεσμευμένοι στη διαχείριση αυτής της σχέσης με υπευθυνότητα, όπως περιμένει ο κόσμος να κάνουμε», είπε ο Μπλίνκεν.

«Η διπλωματία πρόσωπο με πρόσωπο δεν μπορεί να αντικατασταθεί με τίποτα. Σε μια σχέση τόσο περίπλοκη και σημαντική, όπως αυτή μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας, υπάρχουν πολλά πράγματα να συζητήσουμε», δήλωσε ο Μπλίνκεν κατά την έναρξη των συνομιλιών.

«Η Κίνα και οι ΗΠΑ είναι δύο μεγάλες χώρες και κατά συνέπεια είναι απαραίτητο να διατηρούν ομαλές σχέσεις», απάντησε ο Γουάνγκ. «Πρέπει να εργαστούμε από κοινού για να διασφαλίσουμε ότι αυτή η σχέση θα εξακολουθήσει να προχωρά σε έναν καλό δρόμο», πρόσθεσε, ζητώντας «αμοιβαίο σεβασμό».

Οι ΗΠΑ και η Κίνα έχουν διατυπώσει ολοένα και πιο συγκρουσιακές θέσεις, και για το ζήτημα της Ουκρανίας, και έτσι κάποιοι φοβούνται ότι θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε λάθος υπολογισμούς και σύγκρουση. 

Στη συνάντηση της G20, ο Γουάγνκ έκανε μια πλάγια αναφορά στην πολιτική της Κίνας για την παγκόσμια σταθερότητα, λέγοντας: «Το να θέτει κανείς τη δική του ασφάλεια πάνω από την ασφάλεια των άλλων και να εντείνει τα στρατιωτικά μπλοκ μόνο θα διχάσει τη διεθνή κοινότητα και θα κάνει τον εαυτό του λιγότερο ασφαλή».

Σύμφωνα με την κρατική κινεζική εφημερίδα Global Times, γνωστή για τις επικρίσεις της εναντίον των ΗΠΑ, οι συνεχείς επαφές μεταξύ Πεκίνου και Ουάσινγκτον αποτελούν ένδειξη «της κοινής επιθυμίας των δύο πλευρών να αποφύγουν μια κλιμάκωση».

Η διμερής ένταση ωστόσο παραμένει οξυμένη, κυρίως σε ό,τι αφορά την Ταϊβάν. Από την πλευρά του ο Μπάιντεν έχει ουσιαστικά διατηρήσει τη σκληρή γραμμή του προκατόχου του Ντόναλντ Τραμπ στο θέμα της Κίνας.

Η κυβέρνηση Μπάιντεν αναμένεται να μειώσει σύντομα κάποιους από τους δασμούς που είχε επιβάλει ο Τραμπ σε κινεζικά προϊόντα.