«Δυστυχώς το Μεξικό βιώνει τεράστια προβλήματα με τον κορονοϊό… και τώρα η Καλιφόρνια, και πρέπει να το καταλάβετε, δεν θέλει να έρχεται ο κόσμος από τα νότια σύνορά μας… Κλασικά! Είστε πολύ τυχεροί που εγώ είμαι πρόεδρός σας. Τα σύνορα είναι πολύ στενά και το Τείχος χτίζεται ταχύτατα». Το νέο τουίτ του Ντόναλντ Τραμπ είναι ένα ακόμα δείγμα αντιστροφής της πραγματικότητας τη στιγμή που οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν γίνει το πιο τραγικό επίκεντρο της πανδημίας με περισσότερα από 1,21 εκατομμύρια επιβεβαιωμένα κρούσματα και πάνω από 70.000 θανάτους.
Δεν είναι οι μετανάστες που μεταφέρουν τον κορονοϊό στις ΗΠΑ, αλλά είναι αυτές που «εξάγουν» την πανδημία του COVID-19 σε χώρες της Λατινικής Αμερικής μέσω των μαζικών απελάσεων μεταναστών από διάφορα αμερικανικά κέντρα κράτησης τις τελευταίες εβδομάδες, όπως καταγγέλλει έκθεση του Κέντρου Οικονομικών και Πολιτικών Ερευνών (CEPR).
Σύμφωνα με το έγκριτο αμερικανικό think tank που συνδιευθύνει ο οικονομολόγος και αρθρογράφος Μαρκ Βάισμπροτ, από την εμφάνιση της κρίσης του COVID-19 στο έδαφός τους, οι ΗΠΑ έχουν μεταφέρει χιλιάδες άτομα με 232 πτήσεις σε 12 χώρες της Λατινικής Αμερικής. Βασικός προορισμός αυτών των πτήσεων ήταν η Γουατεμάλα (86 πτήσεις), η Ονδούρα (54), το Ελ Σαλβαδόρ (32), το Μεξικό (14), το Εκουαδόρ (12), η Βραζιλία (11), οι Νικαράγουα, Αϊτή και Δομινικανή Δημοκρατία (από 6 πτήσεις σε καθεμία), η Κολομβία και η Τζαμάικα (από 2 πτήσεις) και η Κούβα (1).
«Αυτό το κύμα μαζικών απελάσεων διατάχθηκε παρά τον κίνδυνο που εκπροσωπεί για τη δημόσια υγεία η μεταφορά ατόμων προς άλλες χώρες εν μέσω της πανδημίας», σημειώνει η έκθεση, τονίζοντας ότι καθώς τα κέντρα κράτησης μεταναστών αποτελούν κι αυτά εστίες της υγειονομικής κρίσης στις ΗΠΑ, η πρακτική της μαζικής απέλασης συνιστά «εξαγωγή» του κορονοϊού. Και μάλιστα σε χώρες με εξαιρετικά αδύναμα συστήματα υγείας που δύσκολα μπορούν να ανταποκριθούν σε μια έξαρση της μεταδοτικότητας της νόσου.
Η αμερικανική Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων υποστηρίζει ότι όλοι όσοι πρόκειται να απελαθούν προς τη Λατινική Αμερική, πριν την αναχώρησή τους από τις ΗΠΑ υποβάλλονται σε αυστηρό πρωτόκολλο, που περιλαμβάνει κλινική εξέταση, θερμομέτρηση και ιατρική εξουσιοδότηση ικανότητας να ταξιδεύσει κατόπιν σχολαστικής αξιολόγησης. Και επιμένει πως, εάν υπάρχει έστω και η ελάχιστη υποψία ότι ένα άτομο έχει προσβληθεί από τον κορονοϊό, δεν απελαύνεται. Αλλά ακτιβιστές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αμφιβάλλουν ότι αυτά τα πρωτόκολλα τηρούνται αυστηρά.
Αταφοι στους δρόμους
Είναι ενδεικτικό πως σε χώρες όπως η Γουατεμάλα, το 20% των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων είναι μετανάστες που επέστρεψαν στη χώρα από τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με την έκθεση, ένα μεγάλο μέρος της τραγωδίας που εκτυλίχθηκε στην πόλη Γουαγιακλίλ του Εκουαδόρ με τα εκατοντάδες πτώματα που παρέμεναν στους δρόμους περιμένοντας να ταφούν θα μπορούσε να οφείλεται στο γεγονός ότι πτήσεις υποχρεωτικού επαναπατρισμού από τις ΗΠΑ με τελικό προορισμό τη Βραζιλία έκαναν στάση στο Γουαγιακίλ για να αφήσουν Εκουαδοριανούς απελαθέντες.
Οσο για το Μεξικό, οι πτήσεις σταμάτησαν στις 19 Μαρτίου, αλλά αυτό δεν εμπόδισε τις ΗΠΑ να συνεχίσουν τις απελάσεις από τη χερσαία οδό. Η Τιχουάνα, ζώνη έντονων μεταναστευτικών ροών, είναι από τις πόλεις με πολύ μεγάλο αριθμό κρουσμάτων. Σύμφωνα με άρθρο της «Washington Post», από το ξέσπασμα της κρίσης του κορονοϊού και ώς τις αρχές Απριλίου η κυβέρνηση Τραμπ είχε απελάσει κάπου 10.000 μετανάστες με αιτιολογία τα έκτακτα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αποτροπή της μετάδοσης της πανδημίας.
Οι μαζικές απελάσεις, σύμφωνα με πηγές της αμερικανικής εφημερίδας, άρχισαν να εφαρμόζονται στις 21 Μαρτίου και μείωσαν τις μεταναστευτικές ροές προς τις ΗΠΑ κατά 56%, έτσι που η παράτυπη μετανάστευση σημείωσε τον χαμηλότερο ρυθμό σε δεκαετίες.
«Αυτό που συμβαίνει στα σύνορα είναι μια τραγωδία», σχολίασε στο ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων ANSA η καθηγήτρια του Boston College, Κάρι Χονγκ, επικρίνοντας το γεγονός ότι η Ουάσινγκτον «εγκαταλείπει τη νομική δέσμευσή της να προσφέρει άσυλο σε άτομα των οποίων η ζωή κινδυνεύει στις πατρίδες τους».
