Οι ιρανικές αρχές απέτυχαν να λογοδοτήσουν για τουλάχιστον 72 θανάτους κρατουμένων από τον Ιανουάριο του 2010, παρά τις αξιόπιστες αναφορές ότι προήλθαν από βασανιστήρια, άλλη κακομεταχείριση ή τη θανατηφόρα χρήση πυροβόλων όπλων και δακρυγόνων από αξιωματούχους, κατήγγειλε η Διεθνής Αμνηστία, την Τετάρτη, μετά τις αναφορές για τον ύποπτο θάνατο ένας ακόμη κρατουμένου.
Τα ευρήματα, τα οποία βασίζονται στη μακροχρόνια έρευνα της Διεθνούς Αμνηστίας και σε μια ολοκληρωμένη επισκόπηση των αναφορών από αξιόπιστες ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μέσα ενημέρωσης, αποκαλύπτουν ότι από τον Ιανουάριο του 2010, τουλάχιστον 72 θάνατοι σημειώθηκαν σε 42 φυλακές και κέντρα κράτησης σε 16 επαρχίες του Ιράν.
Η τελευταία υπόθεση που καταγράφεται αφορά τον 31χρονο Γιάσερ Μανγκουρί, ο θάνατος του οποίου ανακοινώθηκε στην οικογένειά του στις 8 Σεπτεμβρίου από πράκτορες της υπηρεσίας Πληροφοριών στο βορειοδυτικό Ιράν, επισήμανε η μη κυβερνητική οργάνωση. Έκτοτε κανένας αξιωματούχος δεν έχει λογοδοτήσει γι’ αυτούς τους θανάτους, κάτι που αντανακλά την μακροχρόνια τακτική ατιμωρησίας, παρότι υπάρχουν καταγγελίες για δολοφονίες και βασανιστήρια.
Ο Μανγκούρι πέθανε «υπό ύποπτες συνθήκες» ενδεικτικό «του γενικού κλίματος ατιμωρησίας που επιτρέπει στις δυνάμεις ασφαλείας να καταπατούν το δικαίωμα στη ζωή των κρατουμένων χωρίς να φοβούνται για τις επιπτώσεις», κατήγγειλε η Χέμπα Μοραγιέφ, διευθύντρια της Αμνηστίας.
Μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, βίντεο που διέρρευσαν από την περιβόητη φυλακή Evin αποκάλυψαν αποκρουστικές εικόνες και φυσικά αποδείξεις για τους ξυλοδαρμούς, τη σεξουαλική παρενόχληση και άλλου είδους κακομεταχείριση κρατουμένων από σωφρονιστικούς υπαλλήλους.
«Σωματικά βασανιστήρια και άλλου είδους κακομεταχείριση» προκάλεσαν τον θάνατο των 46 από τους 72 κρατούμενους, ανέφερε η ΜΚΟ.
Δεκαπέντε άλλοι πέθαναν αφού δεσμοφύλακες χρησιμοποίησαν πυροβόλα όπλα και δακρυγόνα για να καταστείλουν κινήματα διαμαρτυρίας για τις συνθήκες υγιεινής στις φυλακές, τα οποία ξέσπασαν στη διάρκεια της πανδημίας covid-19, επεσήμανε η ίδια πηγή.
Εξάλλου έντεκα κρατούμενοι πέθαναν «υπό ύποπτες συνθήκες», τόνισε η ΜΚΟ, διευκρινίζοντας ότι δεν διαθέτει επιπλέον πληροφορίες για αυτούς.
Από τους 46 θανάτους ατόμων υπό κράτηση που αφορούσαν αναφορές για σωματικά βασανιστήρια ή άλλη κακομεταχείριση, τουλάχιστον 36 έλαβαν χώρα κατά το στάδιο της προκαταρκτικής έρευνας. Η πλειοψηφία αυτών (28) πέθανε μέσα σε λίγες ημέρες από τη σύλληψη και την κράτησή τους. Ο ένας πέθανε αμέσως μετά τη σύλληψη και πριν ακόμη μεταφερθεί σε κέντρο κράτησης, αναφέρει η Διεθνής Αμνηστία.
Χαρακτηριστικό είναι επίσης, ότι σύμφωνα με πληροφορίες, οι 16 ήταν ηλικίας 20 ετών, 12 ήταν 30 ετών και 3 μεταξύ 18 και 20 ετών, πράγμα που σημαίνει ότι, με βάση τη γνωστή ηλικία, οι νεότεροι αποτελούν το 86% των νεκρών.
Στις 24 Αυγούστου ο επικεφαλής του σωφρονιστικού συστήματος του Ιράν παραδέχθηκε ότι σε φυλακή της Τεχεράνης οι δεσμοφύλακες «συμπεριφέρθηκαν με απαράδεκτο τρόπο» μετά τη δημοσιοποίηση στο εξωτερικό βίντεο που δείχνουν κρατούμενους θύματα κακομεταχείρισης.
«Οι ιρανικές αρχές εξηγούν τους θανάτους κρατουμένων επικαλούμενες αυτοκτονίες, υπερβολική δόση ναρκωτικών ή ασθένειες (…) χωρίς να διεξάγουν ανεξάρτητες και διαφανείς έρευνες», υπογράμμισε η Διεθνής Αμνηστία.
Τον Ιούλιο η Αμνηστία και άλλες ΜΚΟ κάλεσαν τα μέλη του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ να συστήσει ένα μηχανισμό έρευνας για να συγκεντρώσει και να αναλύσει τα στοιχεία για τα πιο σοβαρά εγκλήματα που έχουν διαπραχθεί στο Ιράν.
