«Η απαγόρευση των ταξιδιών δεν δικαιολογείται από την επιστήμη, ούτε θα είναι αποτελεσματική στην αποφυγή εξάπλωσης της παραλλαγής [Ομικρον]. Το μόνο που θα κάνει είναι να βλάψει ακόμα περισσότερο τις οικονομίες των πληττόμενων χωρών και να υπονομεύσει την ικανότητά τους να ανταποκριθούν και να ανακάμψουν από την πανδημία. Αυτοί οι περιορισμοί είναι αδικαιολόγητοι και κάνουν άδικα διακρίσεις σε βάρος της χώρας μας και των αδερφών χωρών μας στον Νότο της Αφρικής».
Στον βρόντο έπεσε η έκκληση που απηύθυνε ο πρόεδρος της Νότιας Αφρικής, Σίριλ Ραμαπόζα, στα κράτη του κόσμου -κυρίως τα πλούσια και ισχυρά της Δύσης- να αποσύρουν τις σπασμωδικές, όσο και επιστημονικά αστήρικτες ταξιδιωτικές απαγορεύσεις που επέβαλαν σε αφρικανικά κράτη -με πρώτα την ίδια τη Νότια Αφρική και τη γειτονική Μποτσουάνα-, στιγματίζοντας και τιμωρώντας τα επειδή έδειξαν αντανακλαστικά, διαφάνεια και αλληλεγγύη, όταν έσπευσαν να ενημερώσουν την υπόλοιπη υφήλιο για την εμφάνιση της παραλλαγής Ομικρον.
Το τρέχον σύστημα «δίνει αντικίνητρα στις χώρες να ειδοποιούν τις άλλες για απειλές που αναπόφευκτα θα καταλήξουν στα εδάφη τους», διαπίστωνε χθες πικρά με τη σειρά του ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, καταγγέλλοντας ότι «η Νότια Αφρική και η Μποτσουάνα θα έπρεπε να δέχονται ευχαριστίες για τον εντοπισμό, την αλληλούχιση του γονιδιώματος και την αναφορά αυτής της παραλλαγής – όχι να υφίστανται κυρώσεις». Με περισσή υποκρισία δε, οι υπουργοί Υγείας της G7 παίνεσαν στα λόγια την «υποδειγματική δουλειά» της Νότιας Αφρικής, στην πράξη όμως κράτησαν άθικτη τη μαύρη ταξιδιωτική λίστα κρατών στη Μαύρη Ηπειρο.
Αυτοκαταστροφική απληστία
Μόνο που τα αναπτυσσόμενα και φτωχά αυτά κράτη καταδικάστηκαν πρακτικά σε εμβολιαστικό απαρτχάιντ ακριβώς από τις πλούσιες και ισχυρές χώρες, οι οποίες, αγνοώντας τα αλλεπάλληλα ηχηρά καμπανάκια των ειδικών, θερίζουν τώρα την κραυγαλέα εμβολιαστική ανισότητα που έσπειραν με την (αυτοκαταστροφική εν τέλει) απληστία τους να συσσωρεύουν υπερβολικά μεγάλες ποσότητες εμβολίων – σε βαθμό να λήγουν αζήτητα στα ψυγεία.
Οι όποιες δωρεές μάλιστα δεν είναι απλά σταγόνα στον ωκεανό των παγκόσμιων εμβολιαστικών αναγκών, αλλά προέρχονται από περισσεύματα. Οι αναπτυγμένες χώρες τώρα πληρώνουν την ύβρη τους ακριβά, με νέο γύρο επιβολής περιορισμών και πιθανώς στο κοντινό μέλλον με χιλιάδες αποτρέψιμους θανάτους, αφού ήταν θέμα χρόνου, λένε οι εμπειρογνώμονες, να αναδυθεί ένα ακόμα απειλητικό στέλεχος του νέου κορονοϊού σε κάποια ανεμβολίαστη γωνιά του πλανήτη, όπως συνέβη με την παραλλαγή Δέλτα στην Ινδία.
Μόλις 6% του 1,2 δισεκατομμυρίου κατοίκων της Αφρικής έχει εμβολιαστεί προς το παρόν, αφού έπεσαν στο… τείχος ανοσίας των πλούσιων χωρών τα δραματικά καλέσματα έγκριτων επιστημόνων αλλά και του ίδιου του ΠΟΥ για προσωρινό μορατόριουμ στη χορήγηση τρίτης δόσης, προς όφελος του εμβολιασμού με πρώτη δόση ενός μικρού έστω μέρους του αφρικανικού πληθυσμού.
Μέχρι το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα έχουν προειδοποιήσει ρητά τις αναπτυγμένες χώρες ότι το τέλος της πανδημίας και η οικονομική ανάκαμψη διεθνώς εξαρτώνται άμεσα από τον ταχύτερο δυνατό εμβολιασμό όχι μόνο των πλούσιων αλλά και των φτωχών κατοίκων του πλανήτη. Στον βρόντο επίσης.
Να μη μιλήσουμε δε για την άλλη πονεμένη ιστορία με την άρση προστασίας των πατεντών των εμβολίων, ιδίως μετά την (ωφελιμιστική κατά βάθος και γιατί όχι;) συναίνεση της κυβέρνησης Μπάιντεν προκειμένου να αυξηθεί η παγκόσμια παραγωγή και διανομή των σωτήριων σκευασμάτων. Κόντρα στα παχιά λόγια τους περί εμβολιαστικού αλτρουισμού, Ε.Ε. και Βρετανία είναι μεταξύ των χωρών που εξακολουθούν σκανδαλωδώς να μπλοκάρουν την πρόταση στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.
«Παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις της υγειονομικής ηγεσίας, η αποτυχία μας να βάλουμε εμβόλια στα μπράτσα των ανθρώπων στον αναπτυσσόμενο κόσμο επιστρέφει τώρα να μας στοιχειώσει», έγραφε εύστοχα τις προάλλες σε άρθρο του στην Guardian ο Εργατικός πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας και πρέσβης στον ΠΟΥ, Γκόρντον Μπράουν.
Οι ανησυχίες των ειδικών
Κάποιοι ειδικοί επισημαίνουν ιδιαίτερα τον κίνδυνο επαναμόλυνσης ιαθέντων, που δείχνει να εγκυμονεί το στέλεχος Ομικρον. Κάποιοι άλλοι ανησυχούν όχι μόνο για τον πρωτόγνωρο συνδυασμό 32 μεταλλάξεων που φέρει στην πρωτεΐνη-ακίδα, αλλά για τον συνδυασμό ορισμένων εκ των πιο «προβληματικών» μεταλλάξεων που φέρουν και οι πρότερες παραλλαγές Αλφα, Βήτα και Γάμμα. «Δεν είναι εξέλιξη της Δέλτα, όπως αναμενόταν, αλλά μια νέα παραλλαγή βασισμένη γύρω από μεταλλάξεις που είχαμε δει παλιότερα, αλλά τώρα έχουν αναμιχθεί σε έναν ιό», υπογραμμίζει ο Ράβι Γκούπτα, καθηγητής κλινικής μικροβιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ. «Αυτό με ανησυχεί. Είχε μεγάλο διάστημα να προσαρμοστεί και έκανε ξεκάθαρα καλή δουλειά, αν δούμε τη ραγδαία διασπορά στη Νότια Αφρική. Χωρίς συντονισμένη διεθνή δράση τώρα, μας περιμένουν πολλές ακόμα χαμένες ζωές παγκοσμίως εξαιτίας αυτής της παραλλαγής».
