Οι εμπόλεμοι δεν… τηρούν τις αποστάσεις!

Προφανώς δεν τους πτοεί η πανδημία, που επισήμως -πλην «θολά»- έχει μέχρι σήμερα προκαλέσει στην πολύπαθη Λιβύη μόλις 18 κρούσματα κι έναν θάνατο: κατά τραγική δε ειρωνεία του Μαχμούντ Τζιμπρίλ, πρώτου πρωθυπουργού στη μετά Καντάφι εποχή.

Ούτε φυσικά τους συγκινεί η νέα έκκληση του ΟΗΕ για κατάπαυση του πυρός, για ανθρωπιστικούς λόγους αυτή τη φορά, στη σπαρασσόμενη από τον πόλεμο χώρα. Απερίσπαστοι οι «πρωταγωνιστές» και οι «κομπάρσοι» του λιβυκού δράματος συνεχίζουν την επόμενη πράξη του με συνεχείς συγκρούσεις.

Εναν χρόνο μετά τη νέα κλιμάκωση -με την έναρξη της επιχείρησης του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA) υπό τον στρατάρχη Χάφταρ για την κατάληψη της πρωτεύουσας και έδρας της αναγνωρισμένης από τον ΟΗΕ, πλην κλυδωνιζόμενης και ακραιφνώς τουρκόφιλης Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας (GNA)- οι μάχες μαίνονται με σφοδρότητα νότια και δυτικά της Τρίπολης.

Το σκηνικό του τελευταίου 24ωρου επιγραμματικά συνθέτουν πολύνεκρες συγκρούσεις μεταξύ των δυο αντίπαλων πλευρών, με βαριές απώλειες κυρίως για τις φιλοκυβερνητικές δυνάμεις (βλ. και Τούρκους μισθοφόρους), καθώς και νέες καταρρίψεις αεροσκαφών: τριών μη επανδρωμένων τουρκικών από τις δυνάμεις του Χάφταρ κι ενός μεταγωγικού του LNA, με αντικρουόμενες πληροφορίες για το φορτίο.

Μαύρες προβλέψεις

Αυτό που ολοκληρώνει την ευρύτερη εικόνα, ωστόσο, είναι οι «μαύρες» προβλέψεις της αποστολής του ΟΗΕ στη Λιβύη (UNSMIL) και ειδικών για τις επαπειλούμενες συνέπειες από τη νέα κλιμάκωση της έντασης, εν μέσω πανδημίας, σε μία χώρα που βρίσκεται σε κατάσταση διάλυσης έπειτα από χρόνια σύρραξης και χάους.

«Η ανθρωπιστική κατάσταση έχει επιδεινωθεί σε επίπεδα που δεν είχαν παρατηρηθεί προηγουμένως στη Λιβύη», προειδοποιεί η UNSMIL, τονίζοντας ότι 890.000 άνθρωποι χρήζουν επείγουσας ανθρωπιστικής βοήθειας και είναι άμεσα εκτεθειμένοι στον κίνδυνο μόλυνσης από τον COVID-19. Σε αυτούς συγκαταλέγονται:

● οι τουλάχιστον 150.000 εσωτερικά εκτοπισμένοι από τις μάχες του τελευταίου έτους,

● οι πάνω από 700.000 πρόσφυγες και μετανάστες επί λιβυκού εδάφους, οι περισσότεροι από τους οποίους στοιβάζονται σε επίσημα και ανεπίσημα κέντρα κράτησης, υπό άθλιες συνθήκες, και πρακτικά έχουν εγκλωβιστεί πια στη Λιβύη, καθώς λόγω πανδημίας έχουν κλείσει τυπικά ή αναγκαστικά όλες οι δίοδοι διαφυγής, από ξηράς και από θαλάσσης,

● οι αγνώστου συνολικού αριθμού κρατούμενοι στις κατάμεστες λιβυκές φυλακές, για τη μερική αποσυμφόρηση των οποίων διετάχθη προ ημερών από την κυβέρνηση της Τρίπολης η απελευθέρωση 466 ατόμων, με συνοπτικές διαδικασίες και χωρίς λοιπές διευκρινίσεις.

Ολική απαγόρευση

Επικαλούμενη την ανάγκη λήψης μέτρων περιορισμού λόγω πανδημίας -κι ενώ η ίδια κλυδωνίζεται εκ των έσω- η λιβυκή κυβέρνηση έχει επιβάλει καθολική απαγόρευση κυκλοφορίας από τις 2 το μεσημέρι μέχρι τις 7 το πρωί, σε καθημερινή βάση, καθώς των υπεραστικών μετακινήσεων εν γένει. Ενα πρώτο απτό αποτέλεσμα, γράφει το δίκτυο Al Jazeera, είναι η εκτόξευση των τιμών βασικών αγαθών.

Η επόμενη ημέρα στη Λιβύη σκιαγραφείται αβέβαιη για όλους. Διεθνή ΜΜΕ μεταδίδουν ότι, εξαιτίας και της κρίσης του κορονοϊού στο εσωτερικό των ίδιων των χωρών τους, πολλοί από τους ξένους «πάτρωνες» έχουν αναγκαστεί να σφίξουν κατά τι τη «στρόφιγγα» της στήριξης στις αντιμαχόμενες πλευρές του λιβυκού πολέμου.

Κι ακόμη κι αν κατά το Al Monitor και τον Τούρκο δημοσιογράφο και αρθρογράφο, Φεχίμ Τάστεκιν, ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν «δεν δείχνει σημάδια υποχώρησης στις εκτός [τουρκικών] συνόρων εκστρατείες του», παρά το ότι η χώρα του και η οικονομία της μαστίζονται από την πανδημία, πηγές της MKO Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (SOHR) καταδεικνύουν άλλα.

Επικαλούμενη ηχητική μαρτυρία ενός εκ των 4.750 μισθοφόρων, που η Τουρκία έχει ήδη μεταφέρει από τα συριακά στα λιβυκά μέτωπα, η ΜΚΟ αναφέρει ότι αυτοί έχουν μείνει τώρα «ξεκρέμαστοι» από την Αγκυρα, η οποία αρχικά τούς υποσχόταν αμοιβές έως και 2.000 δολάρια τον μήνα. «Μας πλήρωσαν μόνον μία φορά», αναφέρει ανώνυμα στη SOHR ο Σύρος μισθοφόρος. «Δεν μας έχουν εξασφαλίσει τίποτε. Ούτε καν τσιγάρα, που μετά βίας μπορούμε να αγοράσουμε. Τώρα είμαστε κλεισμένοι σε ένα σπίτι, καθώς οι δυνάμεις του Χάφταρ έχουν αναπτυχθεί σε όλη την περιοχή», δηλώνει, χωρίς να διευκρινίζεται το πόσοι και το πού. «Ολοι μας θέλουμε τώρα να γυρίσουμε πίσω στη Συρία», τονίζει. «Αρκετοί ήδη προετοιμάζονται γι’ αυτό».

Αλλά ούτε πίσω στη Συρία φαίνεται ότι η κατάσταση θα είναι καλύτερη για όσους το καταφέρουν. Επικαλούμενο την πανδημία, το τουρκικό υπουργείο Αμυνας ανακοίνωσε ότι «ελαχιστοποιεί» τις μετακινήσεις στρατευμάτων από και προς τα συριακά εδάφη. Σύμφωνα με τη SOHR, μισθοφόροι των Τούρκων στη βορειοανατολική Συρία έχουν ήδη ξεσηκωθεί, ζητώντας από την Αγκυρα να τους καταβάλει τώρα τα απλήρωτα μηνιάτικά τους, να ανοίξει τα σύνορα και να τους αντικαταστήσει με άλλους μαχητές.