Ανω-κάτω η Υεμένη και για το Σύνταγμα

Αυτές τις ημέρες βρέθηκε στο επίκεντρο της διεθνούς σκηνής ως «πατρίδα» των σουνιτών εξτρεμιστών της «Αλ Κάιντα της Αραβικής Χερσονήσου» (AQAP): το πιο ενεργό σήμερα… franchise της Αλ Κάιντα, που μετά το αιματοκύλισμα στα παρισινά γραφεία του Charlie Hebdo απειλεί τώρα με νέα τρομοκρατικά χτυπήματα στη Δύση. Από χθες ωστόσο η Υεμένη βρίσκεται εκ νέου στο επίκεντρο, με διαφορετικούς «πρωταγωνιστές» και αιτία…

Σε ένα σκηνικό εμφυλίου -ή ακόμη και απόπειρας πραξικοπήματος κατά μία επίσημη εκδοχή-, στους δρόμους της Σαναά βρέθηκαν χθες αντίπαλες δυνάμεις του στρατού από τη μια, σιίτες πολιτοφύλακες Χούθις (και «ορκισμένοι» εχθροί της AQAP) από την άλλη, οι οποίοι έχουν θέσει υπό τον έλεγχό τους την υεμενίτικη πρωτεύουσα από τον περασμένο Σεπτέμβριο, σε συνδυασμό με μια προέλαση στις κεντρικές και δυτικές περιοχές όπου επικρατεί το σουνιτικό στοιχείο.

Μέσα στον καταιγισμό πυρών κι εκρήξεων πέριξ του προεδρικού μεγάρου, έγινε ταυτόχρονα και απόπειρα δολοφονίας του πρωθυπουργού Χάλεντ Μπαχά, με ένοπλη επίθεση κατά της αυτοκινητοπομπής του (ενώ αυτός αποχωρούσε από ευρεία σύσκεψη με θέμα το νέο Σύνταγμα της χώρας), ενώ δυνάμεις των Χούθις κατέλαβαν το κτίριο της κρατικής τηλεόρασης και του επίσημου πρακτορείου ειδήσεων Saba της Υεμένης. Οι βίαιες συγκρούσεις έληξαν αργά το απόγευμα, με απολογισμό τουλάχιστον 5 νεκρούς και 20 τραυματίες και μια εύθραυστη εκεχειρίας…

Κόντρα με τους σιίτες

Οι χθεσινές μάχες ήταν πιο αιματηρές από την τελευταία εξέγερση των Χούθις, επισήμως με αίτημα περισσότερα δικαιώματα για τους σιίτες μουσουλμάνους Ζαΐντι (30-40% του πληθυσμού) και καταπολέμηση της διαφθοράς (μεταξύ άλλων κατηγορούν τον σουνίτη πρόεδρο Αμπντ Ράμπου Μανσούρ Χάντι ότι στηρίζει υπόγεια την AQAP), ανεπισήμως δρώντας ως «δορυφόροι» του επίσης σιιτικού Ιράν στη διαμάχη του με τη Σαουδική Αραβία για την περιφερειακή ηγεμονία.

Παρά τη συμφωνία του περασμένου Σεπτεμβρίου για τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας στην Υεμένη -που θα απομάκρυνε τον κίνδυνο διάσπασης της χώρας-, η πολιτική διαμάχη παραμένει έκτοτε ανοιχτή στη Σαναά. Ομως εδώ και τρία 24ωρα έχει πάρει νέα τροπή, μετά την παρουσίαση του σχεδίου αναθεώρησης του Συντάγματος, που προβλέπει τη δημιουργία έξι ομόσπονδων περιφερειών. Προοπτική στην οποία αντιδρούν (και) οι Χούθις, οι οποίοι αξιώνουν τη δημιουργία δύο ζωνών (κατά ορισμένους αναλυτές με βλέψεις αναβίωσης του πάλαι ποτέ βόρειου Βασιλείου της Υεμένης των Ζαΐντι).

Το Σάββατο -λίγο αφότου ένοπλοι απήγαγαν τον διευθυντή του προεδρικού γραφείου, ο οποίος είχε προταθεί λίγες ημέρες νωρίτερα για την πρωθυπουργία- το εξέχον μέλος των Χούθις και προεδρικός σύμβουλος, Σάλεχ αλ Σαμάντ, είχε προειδοποιήσει ανοιχτά ότι «εάν δεν τηρηθεί η πολιτική συμφωνία του περασμένου Σεπτεμβρίου, η ένταση θα κλιμακωθεί».

Χθες, μιλώντας στο δίκτυο Al Jazeera, η υπουργός Πληροφόρησης, Νάντια αλ Σακάφ, εξέφρασε φόβους ότι το χάος που επικρατεί στη Σαναά «θα σπεύσουν να εκμεταλλευτούν η Αλ Κάιντα και άλλες τρομοκρατικές οργανώσεις για να εξαπολύσουν επιθέσεις». Το εάν οι δηλώσεις της ήταν πολιτικά «προφητικές» θα το δείξουν οι επόμενες ημέρες.