Την επιθυμία τους να τερματιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία και την ικανοποίησή τους για τις εγγυήσεις ασφαλείας που (φαίνεται πως) παρέχουν οι ΗΠΑ, εξέφρασαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες που ταξίδεψαν στον Λευκό Οίκο για τη συνάντηση με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Σε δηλώσεις τους πριν από την έναρξη των μεταξύ τους συνομιλιών, το σύνολο των Ευρωπαίων –που συνόδεψαν τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στις ΗΠΑ– ευχαρίστησαν τον Τραμπ για τη δέσμευσή του, μίλησαν για την ανάγκη διασφάλισης της ασφάλειας στην Ουκρανία αλλά και στην Ευρώπη, και τόνισαν ότι στόχος είναι η ειρήνη στην περιοχή.
Παράλληλα, μίλησαν για τη σημασία να διεξαχθεί μια τριμερής συνάντηση μεταξύ του Τραμπ, του Ζελένσκι και του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν.
«Ήταν η καλύτερη συνάντηση που έχουμε κάνει» είπε από την πλευρά του ο Ζελένσκι, αναφερόμενος στο τετ-α-τετ που προηγήθηκε με τον Τραμπ. «Συζητήσαμε το θέμα των εγγυήσεων ασφαλείας», είπε και επανέλαβε «ότι όλοι θέλουν να δώσουν τέλος στον πόλεμο».
Όσο για τον Τραμπ, εκτός από το θέμα της ασφάλειας και της τριμερούς συνάντησης, μίλησε ξεκάθαρα και για το μεγάλο αγκάθι των συνομιλιών, δηλαδή το θέμα των εδαφικών διεκδικήσεων από πλευράς Μόσχας. «Θα συζητήσουμε τις ανταλλαγές εδαφών», είπε ο Τραμπ, ο οποίος τόνισε επίσης ότι «εμείς θα συμβάλλουμε στην ασφάλεια», «ανακουφίζοντας» τους Ευρωπαίους.
«Θα φτάσουμε σε μια λύση σήμερα», είπε επίσης ο Τραμπ, αφού πρώτα άκουσε τους Ευρωπαίους. «Όλοι εδώ είναι αποφασισμένοι – και ο πρόεδρος Πούτιν θέλει να βρεθεί μια λύση», τόνισε και έκανε λόγο για «δύο μέρη που είναι πρόθυμα να καταλήξουν σε συμφωνία…».
Οι δηλώσεις των ηγετών
Ο Μαρκ Ρούτε, γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, ευχαρίστησε τον Αμερικανό πρόεδρο για την ηγετικότητά του και επεσήμανε πως ως ΝΑΤΟ «Πρέπει να παίξουμε καλά τα χαρτιά μας και να δώσουμε τέλος στους σκοτωμούς». Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ήταν σημαντική η αύξηση των δαπανών στο ΝΑΤΟ από 2% σε 5%.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, εξέφρασε τη χαρά της για τη συνάντηση και πρόσθεσε: «Είμαστε εδώ ως Ευρωπαίοι φίλοι και σύμμαχοι και είμαστε εδώ να διασφαλίσουμε μια ειρήνη διαρκείας… η προστασία κατά τα πρότυπα του άρθρου 5 συζητιέται». Είπε επίσης ότι μέσα στις συζητήσεις οι εμπλεκόμενοι πρέπει να διασφαλίσουν ότι τα αιχμάλωτα παιδιά θα επιστρέψουν στην Ουκρανία.
Από την πλευρά του ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντιχ Μερτς δήλωσε πως είναι «ενθαρρυντικό ότι είχατε καλές συζητήσεις εσείς οι δύο (Τραμπ – Ζελένσκι)» τονίζοντας πως ο δρόμος είναι ανοιχτός για δύσκολες διαπραγματεύσεις, βάζοντας ορίζοντα για επίτευξη συμφωνίας στην επόμενη συνάντηση των ηγετών των κρατών αλλά και στη τριμερή Τραμπ-Ζελένσκι-Πούτιν και για αυτό θα πρέπει να ασκηθεί πίεση στη Ρωσία, διότι από εκεί θα εξαρτηθεί και η κατάπαυση του πυρός.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός, Τζόρτζια Μελόνι δήλωσε: «Είναι πολύ σημαντική η μέρα και σηματοδοτεί μια νέα φάση, μετά από τρία χρόνια βλέπουμε ότι κάτι αλλάζει χάρη σε σένα (Τραμπ)» αλλά και χάρη στην υποστήριξη Ιταλίας και Ευρώπης στην Ουκρανία. Επιπλέον τόνισε πως «Αν θέλουμε δικαιοσύνη πρέπει να το κάνουμε ενωμένοι και είμαστε όλοι μαζί εδώ. Η Ιταλία στηρίζει τις προσπάθειες της Ουκρανίας, πρέπει να συζητήσουμε το πώς θα είμαστε σίγουροι ότι δεν θα ξαναυπάρξει πόλεμος». Η πρωθυπουργός της Ιταλίας διευκρίνισε πως «θέλουμε να συνεχίσουμε τον διάλογο για την προστασία στα πρότυπα του άρθρου 5».
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, παίρνοντας ακολούθως τον λόγο, τόνισε: «Το μόνο που θέλω να πω είναι ότι όλοι όσοι βρίσκονται εδώ είναι υπέρ της διαρκούς και ισχυρούς ειρήνης», χαρακτηρίζοντας την ανερχόμενη τριμερή συνάντηση Τραμπ-Ζελένσκι-Πούτιν ως τον μόνο τρόπο για να οδεύσει η σύγκρουση Ρωσίας-Ουκρανίας σε μια νέα ειρηνευτική φάση. Όμως, ζήτησε και τη διεξαγωγή μιας επιπλέον πολυμερούς συνάντησης, διότι από τις συζητήσεις και τη συμφωνία δεν θα εξαρτηθεί μόνο η ασφάλεια της Ουκρανίας αλλά και η ασφάλεια της Ευρώπης συνολικά. Ο Μακρόν είπε πως η ανακωχή είναι απαραίτητη ενώ όλες οι πλευρές χρειάζεται να ξέρουν τις εγγυήσεις ασφαλείας και είναι δέσμευση όλων να τις εφαρμόσουν στο πλαίσιο της συνεργασίας τους ως «Συμμαχία των Προθύμων» η οποία ετοίμασε τις προτάσεις. «Εργαστήκαμε ως Συμμαχία των Προθύμων για τις εγγυήσεις ασφαλείας και να είστε σίγουροι ότι όλοι θα αναλάβουμε το μερίδιό μας», κατέληξε ο Γάλλος πρόεδρος.
Ακολούθως, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε πως ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας προκάλεσε έναν τεράστιο αντίκτυπο στους Ουκρανούς, στην Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο. Επανέλαβε τη δήλωση του Γάλλου προέδρου, ότι οι χώρες δεν πρέπει να εγγυηθούν μόνο την ασφάλεια για την Ουκρανία αλλά και για την Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο. Δήλωσε επιπλέον ότι «έχουμε τη σωστή προσέγγιση» και ότι μπορεί να εξασφαλιστούν εγγυήσεις ασφαλείας στα πρότυπα του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ. Ο Κιρ Στάρμερ πρόσθεσε πως υπάρχει σημαντική πρόοδος προς μια δίκαιη και μακροχρόνια έκβαση και χαρακτήρισε τη μελλοντική τριμερή ΗΠΑ-Ρωσίας-Ουκρανίας ως ένα «απολύτως λογικό βήμα».
Από την πλευρά του, κλείνοντας τον κύκλο των τοποθετήσεων, ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ δήλωσε ότι «Ομάδα Ευρώπη και Ομάδα ΗΠΑ είναι αποφασισμένες να βοηθήσουν την Ουκρανία», ενώ χαρακτήρισε σημαντικό ότι η τριμερής θα περιλαμβάνει εκείνον και τον πρόεδρο Ζελένσκι. Ακολούθως έδωσε τη δική του οπτική γωνία για τις κινήσεις των Ρώσων αναφέροντας: «Είμαστε μια μικρή χώρα και μοιραζόμαστε σύνορα με τη Ρωσία και έχουμε μοιραστεί εμπειρίες από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Όπως βρήκαμε λύση το 1945, έτσι θα βρούμε λύση το 2025», για να έλθει η ειρήνη ξανά στην Ευρώπη.
