«Να συνεργαστούν οι ηγέτες για να επιτευχθεί ειρήνη και να βρεθούν βιώσιμες λύσεις για τους εκτοπισμένους»

Το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να αναζητά ασφάλεια βρίσκεται για την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες στο επίκεντρο της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Προσφύγων.

Στο μήνυμά του επικεφαλής της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, Φιλίπο Γκράντι, σημειώνει ότι η σημερινή μέρα έχει στόχο «να τιμήσει τη δύναμη και το σθένος εκατομμυρίων ανθρώπων που – παρόλο που είναι εκτοπισμένοι και έχουν χάσει τα πάντα –  πασχίζουν αδιάκοπα να βελτιώσουν όχι μόνο τη δική τους ζωή αλλά και τη ζωή της οικογένειας και της κοινότητάς τους».

Ωστόσο, τονίζει πως «η φετινή χρονιά αποτελεί μια ακόμα υπενθύμιση για τη δουλειά που έχουμε μπροστά μας, καθώς οι παγκόσμιοι ηγέτες εξακολουθούν να μην μπορούν ή να μη θέλουν να επιλύσουν τις συγκρούσεις. Ως Ύπατη Αρμοστεία ανακοινώσαμε πρόσφατα κάτι που έμοιαζε απίθανο: 100 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν πλέον αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, καθώς και νέες ή συνεχιζόμενες κρίσεις σε περιοχές όπως η Αιθιοπία, η Μπουρκίνα Φάσο, η Μυανμάρ, η Νιγηρία, το Αφγανιστάν και η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, έχουν συμβάλει στο να φτάσουμε σε αυτόν τον συγκλονιστικό αριθμό.

»Το έλλειμμα στις λύσεις επιμένει, καθώς είναι περισσότεροι οι άνθρωποι που αναγκάζονται να φύγουν από όσους μπορούν να επιστρέψουν στα σπίτια τους, να εγκατασταθούν σε μια τρίτη χώρα ή να ενταχθούν πλήρως στη χώρα στην οποία αναζήτησαν ασφάλεια. Με άλλα λόγια, ο αναγκαστικός εκτοπισμός ξεπερνάει σε ρυθμό την εύρεση λύσεων για τους ανθρώπους που τρέπονται σε φυγή».

Συνεχιζόμενος αναγκαστικός εκτοπισμός, αν δεν θα αντιστρέψουμε την κατάσταση

Σε αυτό το πλαίσιο επανέλαβε πως δεν χρειάζεται να είναι έτσι η κατάσταση, πως οι ηγέτες μπορούν να συνεργαστούν για να επιτευχθεί ειρήνη και να δοθεί μια λύση στα δεινά του εκτοπισμένου πληθυσμού μέσα από βιώσιμες και ανθρώπινες λύσεις και κάλεσε τα κράτη να στρέψουν το βλέμμα τους σε χώρες όπως η Ακτή Ελεφαντοστού, όπου βρίσκεται ο ίδιος και η οποίααναγνωρίζει «ότι το να τερματιστούν οι πόλεμοι και οι συγκρούσεις είναι το καλύτερο -και μοναδικό- αντίδοτο στον αναγκαστικό εκτοπισμό. Ο κόσμος έχει επιλογή: είτε θα συσπειρωθεί για να αντιστρέψει τη τάση των διώξεων, της βίας και του πολέμου είτε θα αποδεχτεί ότι η κληρονομιά του 21ου αιώνα θα είναι ο συνεχιζόμενος αναγκαστικός εκτοπισμός. Όλοι ξέρουμε ποιος είναι ο σωστός -και έξυπνος- δρόμος που πρέπει να ακολουθήσουμε».

«Η Ακτή του Ελεφαντοστού, για παράδειγμα, όπου βρίσκομαι με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Προσφύγων, μόλις ξεπέρασε μια περίοδο σκληρών συγκρούσεων που ανάγκασαν εκατοντάδες χιλιάδες να διαφύγουν από τη χώρα. Περισσότεροι από 310.000 πρόσφυγες από την Ακτή του Ελεφαντοστού – ή το 96 τοις εκατό του εκτοπισμένου πληθυσμού – έχουν επιστρέψει εθελοντικά σπίτι τους την τελευταία δεκαετία. Ενώνοντας τις δυνάμεις τους, οι χώρες της περιοχής ανέλαβαν να εντάξουν όσους επέλεξαν να παραμείνουν, κανονικοποιώντας τη διαμονή τους στα νέα τους σπίτια και τις κοινότητες.  

»Η επιστροφή στο σπίτι ή η μόνιμη εγκατάσταση στο νέο τους σπίτι προσδίδει μια αίσθηση ασφάλειας καθοριστικής σημασίας για τους ανθρώπους που αναγκάστηκαν κάποια στιγμή να εγκαταλείψουν τα πάντα. Η Elodie επέστρεψε από τη Λιβερία, μαζί με τις αδερφές της, στο χωριό τους Bably Vaya το 2020. Με ένα ποσό από την Ύπατη Αρμοστεία, άνοιξαν ένα κομμωτήριο που το ονόμασαν Sehatizi. Η Elodie εξήγησε ότι το όνομα του κομμωτηρίου τους σημαίνει «η περίοδος των δεινών έχει περάσει», καταδεικνύοντας το τέλος της εξορίας και μια νέα ζωή από την αρχή πίσω στην πατρίδα. Η ιστορία της Elodie – όπως και εκατοντάδων χιλιάδων άλλων – δείχνει ποιες λύσεις υπάρχουν για τους πρόσφυγες και άλλους εκτοπισμένους ανθρώπους όταν η ειρήνη επιτυγχάνεται και οι χώρες συνεργάζονται. Δυστυχώς, πρόκειται για σπάνιο παράδειγμα».

Η ελληνική κυβέρνηση για την Παγκόσμια Μέρα Προσφύγων

Από πλευράς ελληνικής κυβέρνησης δήλωση για την Παγκόσμια Μέρα έκανε η υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου αρμόδια για την ένταξη, Σοφία Βούλτεψη, επισημαίνοντας ότι «στον μακρύ κατάλογο των προσφυγικών κρίσεων έχει προστεθεί και ο πόλεμος στην Ουκρανία μετά την παράνομη εισβολή της Ρωσίας» και ότι «η πιεστική αυτή κατάσταση απαιτεί άμεσες και ολιστικές λύσεις. Καμιά χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της το πρόβλημα και καμιά χώρα δεν μπορεί μόνη της να σώσει εκατομμύρια ανθρώπους».

Η κ. Βούλτεψη προσθέτει ότι «είναι ανάγκη η παγκόσμια κοινότητα και οπωσδήποτε η Ευρώπη, που επίσης πλήττεται από τον πόλεμο και την ξηρασία, να καταλήξει επιτέλους σε μια συνολική απόφαση που θα συνδυάζει τη φύλαξη των συνόρων με παράλληλη στήριξη των χωρών που χειμάζονται και ανθρωπιστική βοήθεια σε εκείνους που φθάνουν στο ευρωπαϊκό έδαφος».

Σύμφωνα πάντα με την υφυπουργό, η Ελλάδα «δίνει την μάχη συγχρόνως σε όλα τα μέτωπα. Προστατεύει τα σύνορά της και την εθνική κυριαρχία της απέναντι στις απειλές και την εργαλειοποίηση προσφύγων και μεταναστών, υπερασπίζεται το Διεθνές Δίκαιο και το Κράτος Δικαίου, σέβεται και τηρεί τις Διεθνείς Συνθήκες. Μια στάση που δημιουργεί ένα σύνολο αλληλοσυμπληρούμενων δράσεων, απόλυτα συμβατών μεταξύ τους. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι οι προσπάθειες της χώρας μας στο ανθρωπιστικό πεδίο, στην προστασία των ευάλωτων, κυρίως γυναικών, παιδιών και ασυνόδευτων ανηλίκων, αλλά και στον πολύ σημαντικό τομέα της ένταξης, έχουν κερδίσει την εμπιστοσύνη και την υποστήριξη όλων των διεθνών οργανισμών».

«Μέσα στο ζοφερό περιβάλλον που έχει δυστυχώς δημιουργηθεί, εφαρμόζουμε μια εθνική στρατηγική που σκοπό έχει την πραγματική ένταξη και όχι τη δημιουργία γκέτο, περιθωριοποίησης και ριζοσπαστικοποίησης, σε μια κοινωνία ευρωπαϊκή και συνεκτική, με σεβασμό των δικαιωμάτων τόσο των προσφύγων όσο και των τοπικών κοινωνιών», καταλήγει η κ. Βούλτεψη.

Τέλος, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Γιάννης Οικονόμου, όταν ρωτήθηκε κατά τη σημερινή ενημέρωση πολιτικών συντακτών σχετικά με τις δηλώσεις του Τούρκου προέδρου για τους πρόσφυγες και την αντιμετώπισή τους από τη χώρα μας, καθώς και για δημοσιεύματα στην γειτονική χώρα περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών που φημολογείται ότι θα θέσει η Άγκυρα, ισχυρίστηκε πως «κάθε ανάλογη προσπάθεια της Τουρκίας στο παρελθόν πήρε τις απαντήσεις της νηφάλια και τεκμηριωμένα. Σε ότι αφορά τις ανυπόστατες και αστήρικτες κατηγορίες για το θέμα των μεταναστών η χώρα μας απαντά με πράξεις που σώζουν ζωές στο Αιγαίο και στον Έβρο. Θα είναι καλύτερα εάν οι Τούρκοι στρέψουν την προσοχή τους στα κυκλώματα των λαθροδιακινητών».