Kαι αισιόδοξα και απαισιόδοξα ήταν τα χθεσινά μαντάτα από το μέτωπο της πανδημίας. Σύμφωνα με την τελευταία επιδημιολογική αναφορά του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), ο νέος κορονοϊός συνεχίζει μεν να εξαπλώνεται, η αύξηση κρουσμάτων και θανάτων όμως έχει επιβραδυνθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, με εξαίρεση την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και τη Νοτιοανατολική Ασία.
Ανάμικτες αντιδράσεις επιστημόνων προκαλούσε παράλληλα η χθεσινή επιβεβαίωση πως επαναμολύνθηκαν από τον ιό δύο άτομα σε Ολλανδία και Βέλγιο που είχαν νοσήσει και αναρρώσει. Είχε προηγηθεί ο εντοπισμός του πρώτου ανάλογου περιστατικού στο Χονγκ Κονγκ.
Καθώς η πανδημία είχε σκοτώσει μέχρι χθες περισσότερους από 814.500 ανθρώπους κι είχε προσβάλει τουλάχιστον 23,7 εκατομμύρια διεθνώς (βάσει της καταμέτρησης του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς), ο ΠΟΥ ανέφερε πως η αμερικανική ήπειρος παραμένει η χειρότερα πληγείσα περιοχή στον κόσμο. Κάτι αρχίζει να αλλάζει όμως στην ευρωπαϊκή μας γειτονιά. «Στην περιφέρεια της Ευρώπης, ο αριθμός των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων έχει αυξηθεί σταθερά στη διάρκεια των τριών τελευταίων εβδομάδων.
Ωστόσο, μια μικρή μόνο μείωση (1%) έχει σημειωθεί την τελευταία εβδομάδα και ο αριθμός των θανάτων έχει εξακολουθήσει να μειώνεται σε ολόκληρη την περιφέρεια», επισήμανε ο οργανισμός. Σε ό,τι αφορά την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, από τη μια τα κρούσματα πολλαπλασιάστηκαν κατά 4% (κυρίως σε Λίβανο, Τυνησία και Ιορδανία), από την άλλη οι θάνατοι μειώνονται διαρκώς εδώ και έξι εβδομάδες.
Μολύνθηκαν δεύτερη φορά
Τον προβληματισμό της επιστημονικής κοινότητας σχετικά με την ισχύ και τη διάρκεια της ανοσίας στον ιό ενέτεινε στο μεσοδιάστημα η επιβεβαιωμένη επαναμόλυνση δύο ανθρώπων στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τον Βέλγο ιολόγο Μαρκ φαν Ρανστ, η πρώτη περίπτωση αφορά γυναίκα στο Βέλγιο που προσβλήθηκε από Covid-19 τον Μάρτιο και ξανά τον Ιούνιο, εμφανίζοντας τη δεύτερη φορά ηπιότερα συμπτώματα. «Δεν είναι καλά νέα», δήλωσε ο γιατρός, εξηγώντας πως η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι τα αντισώματα που ανέπτυξε η γυναίκα όταν νόσησε πρώτη φορά δεν ήταν επαρκή για να αποτρέψουν μια νέα μόλυνση από ένα ελαφρώς διαφορετικό στέλεχος του ιού. Δεν είναι σαφές ακόμη, τόνισε, αν πρόκειται για σπάνιο φαινόμενο ή αν υπάρχουν «πολύ περισσότεροι άνθρωποι που θα μπορούσαν να επαναμολυνθούν έπειτα από έξι ή εφτά μήνες». «Ισως ένα εμβόλιο να πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο ή κάθε δύο ή τρία χρόνια» συμπλήρωσε ο Φαν Ρανστ. «Δείχνει ξεκάθαρο πάντως ότι δεν θα έχουμε κάτι που να δουλεύει, λόγου χάρη, για δέκα χρόνια».
Ταυτόχρονα σχεδόν το Εθνικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας της Ολλανδίας επιβεβαίωνε άλλη μία ανάλογη περίπτωση. Οπως είπε η ιολόγος Μάριον Κούπμανς στο τηλεοπτικό δίκτυο ONS, πρόκειται για έναν μεγαλύτερο σε ηλικία άντρα με αποδυναμωμένο ανοσοποιητικό σύστημα, που επίσης προσβλήθηκε εκ νέου από τον ιό. «Το ότι κάποιος θα εμφανιστεί με επαναμόλυνση δεν με ανησυχεί», υποστήριξε από την πλευρά της. «Πρέπει να δούμε κατά πόσον αυτό συμβαίνει συχνά». Οπως επισήμανε μάλιστα, σε τέτοιες περιπτώσεις απαιτείται γενετικός έλεγχος του ιού και κατά την πρώτη και κατά τη δεύτερη εκδήλωσή του προκειμένου να φανεί αν έχει υπάρξει διαφοροποίησή του.
Η διχογνωμία των επιστημόνων είναι πάντως έκδηλη. Ο δρ Ντέβιντ Στρέιν, λέκτορας στο βρετανικό Πανεπιστήμιο του Εξετερ, εκτιμά πως οι εξελίξεις είναι ανησυχητικές για δύο λόγους. «Ο πρώτος είναι πως υποδεικνύουν ότι η πρότερη μόλυνση δεν είναι προστατευτική. Ο δεύτερος είναι πως εγείρεται η πιθανότητα οι εμβολιασμοί να μη μας δώσουν την ελπίδα που περιμέναμε». Αν λοιπόν τα αντισώματα δεν προκαλούν παρατεταμένη ανοσία, «θα πρέπει να επανέλθουμε σε μια στρατηγική σχεδόν εξάλειψης του ιού, ούτως ώστε να επιστρέψουμε στην κανονική ζωή».
Η πρώτη επιβεβαιωμένη επαναμόλυνση είχε ήδη αναφερθεί στο Χονγκ Κονγκ, όπου ένας 33χρονος, ο οποίος είχε νοσήσει τον Μάρτιο, επέστρεψε τον Αύγουστο στη χώρα από την Ισπανία, έχοντας προσβληθεί από ένα διαφορετικό στέλεχος του ιού, χωρίς να εμφανίζει κανένα σύμπτωμα αυτή τη φορά. Οπως αναφέρει η σχετική μελέτη επιστημόνων στο Χονγκ Κονγκ, που έγινε δεκτή για δημοσίευση στην αμερικανική ιατρική επιθεώρηση Clinical Infections Diseases, ο ιός που μόλυνε τον άντρα είναι παρόμοιος με το στέλεχός του που κυκλοφορεί στην Ευρώπη. «Είναι αναμενόμενο πως ο ιός θα μεταλλάσσεται φυσικά με την πάροδο του χρόνου», επισήμανε ο μικροβιολόγος Μπρένταν Ρεν από το London School of Hygiene & Tropical Medicine. Το θέμα είναι όμως αν και πώς αυτές οι μεταλλάξεις επηρεάζουν τα υποψήφια εμβόλια που αναπτύσσονται, αν δηλαδή θα μπορούν να παράσχουν προστασία για διαφορετικά στελέχη του ιού.
Κινητικότητα παρατηρείται εν τω μεταξύ και στις έρευνες για την ανάπτυξη φαρμάκου. Οπως ανακοίνωσε χθες η βρετανική φαρμακοβιομηχανία AstraZeneca (που βρίσκεται σε τελική φάση κλινικών δοκιμών πειραματικού εμβολίου σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης), ξεκίνησε ήδη στο Ηνωμένο Βασίλειο κλινική δοκιμή σε 48 υγιείς εθελοντές, ηλικίας 18-55 ετών, του φαρμακευτικού κοκτέιλ AZD7442 που συνδυάζει δύο μονοκλωνικά αντισώματα.
Αν επαληθευτεί πως είναι ασφαλές και αποτελεσματικό, θα προχωρήσει σε περαιτέρω δοκιμές για να διαπιστωθεί κατά πόσον το εν λόγω σκεύασμα μπορεί να λειτουργήσει και ως προληπτικό και ως θεραπευτικό μέσο κατά του ιού – μια ενδεχόμενη εξέλιξη που θα μπορούσε δυνητικά να αλλάξει τα δεδομένα στη μάχη για την καταπολέμηση της πανδημίας.
