Η αντίδραση της Αγκυρας ήταν μια γενικόλογη διάψευση. Και μόνον, όμως, η ανάγκη διατύπωσής της καταδεικνύει πως «κάτι σάπιο υπάρχει» στις υπόπτως στενές σχέσεις των προέδρων ΗΠΑ και Τουρκίας, Τραμπ και Ερντογάν, όπως καταγγέλλει στο νέο βιβλίο του και ο πρώην σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, Τζον Μπόλτον.
Δύο ημέρες μετά την κυκλοφορία του και χωρίς κάποια τεκμηρίωση από πλευράς Αγκυρας, ο διευθυντής επικοινωνίας της προεδρίας, Φαχρετίν Αλτούν, κατηγόρησε χθες τον Αμερικανό πρώην υψηλόβαθμο αξιωματούχο ότι παρουσιάζει «παραπλανητικά, μονόπλευρα και παραποιημένα τις συνομιλίες του ηγέτη μας, προέδρου Ερντογάν με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ» για το σκάνδαλο με την τουρκική κρατική τράπεζα Halkbank.
Υπόθεση, που αφορά την παραβίαση των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν, την περίοδο 2012-16, και κρύβει πολλούς «σκελετούς» για τον ρόλο του ίδιου του Ερντογάν και του Τούρκου υπουργού Οικονομικών και προεδρικού γαμπρού, Μπεράτ Αλμπαϊράκ. Σύμφωνα με τον Μπόλτον και πολλούς αναλυτές, στοιχειοθετεί μία από τις πιο κραυγαλέες παρεμβάσεις του Αμερικανού προέδρου στη Δικαιοσύνη. Και, σε περίπτωση επιβολής υπέρογκων αμερικανικών προστίμων στην τουρκική τράπεζα, θα μπορούσε να τινάξει την ήδη ασταθή οικονομία της γείτονος στον «αέρα».
Κατά τον Μπόλτον, ενόσω οι αμερικανικές αρχές ερευνούσαν την υπόθεση, στα τέλη του 2018, «ο Τραμπ είπε τότε στον Ερντογάν πως θα φροντίσει το θέμα, εξηγώντας πως οι [αρμόδιοι] εισαγγελείς της Νότιας Περιφέρειας [της Νέας Υόρκης] δεν είναι δικοί του άνθρωποι, αλλά άνθρωποι του Ομπάμα, ένα πρόβλημα που θα διορθωνόταν όταν θα αντικαθίσταντο από τους δικούς του ανθρώπους».
Σχεδόν ενάμιση χρόνο μετά, το περασμένο Σαββατοκύριακο, εν αναμονή της έκδοσης του επίμαχου βιβλίου, ο εισαγγελέας της Νότιας Περιφέρειας της Νέας Υόρκης, Τζέφρι Μπέρμαν, εξαναγκάστηκε σε παραίτηση από τον Αμερικανό υπουργό Δικαιοσύνης, Ουίλιαμ Μπαρ, κατ’ εντολήν του Τραμπ…
Αυτά, ενώ: (α) έχει οριστεί για τις 30 Ιουνίου συνάντηση των διαδίκων με τον δικαστή για τον καθορισμό της ημερομηνίας της δίκης για την Halkbank, (β) η Εισαγγελία της Νότιας Περιφέρειας διεξάγει παράλληλη έρευνα σε βάρος του προσωπικού δικηγόρου του Τραμπ, Ρούντι Τζουλιάνι, ο οποίος είχε αναλάβει την υπεράσπιση του βασικού κατηγορούμενου στο σκάνδαλο Halkbank, αλλά και «σκοτεινό» ρόλο στο σκάνδαλο με την Ουκρανία, αναζητώντας ενοχοποιητικά στοιχεία για τον γιο του Δημοκρατικού προεδρικού υποψηφίου, Τζο Μπάιντεν, και (γ) προ ημερών απερρίφθη η ποινική δίωξη εναντίον του Μάικλ Φλιν, πρώτου συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ επί Τραμπ, καθ’ ομολογίαν ενόχου για ψευδορκία στην έρευνα του ειδικού ανακριτή Ρόμπερτ Μίλερ περί ρωσικής ανάμιξης στις προεδρικές εκλογές του 2016 και λομπίστα υπέρ των συμφερόντων της Τουρκίας.
Το χρονικό
«Η ιστορία της Τουρκίας άρχισε -όπως συμβαίνει συνήθως με τον Τραμπ- με τα επιχειρηματικά συμφέροντά του, όταν το 2012 εγκαινίασε το Trump Tower στην Κωνσταντινούπολη», γράφει ο έγκριτος δημοσιογράφος της Washington Post, Ντέιβιντ Ιγκνάσιους. Και συνεχίστηκε, προσθέτει, «συνδέοντας μερικούς από τους στενότερους συμβούλους του Αμερικανού προέδρου: τον Φλιν, τον Τζουλιάνι και προεδρικό γαμπρό, Τζάρεντ Κούσνερ». Τον δεύτερο «κρίκο», δηλαδή, στη «διπλωματία των [προεδρικών] γαμπρών», μαζί με τον Αλμπαϊράκ, που περιγράφει στο βιβλίο του και ο Μπόλτον.
Ενα παρασκηνιακό «κανάλι» συνεννόησης, που άνοιξε στις αρχές του 2019, παρακάμπτοντας τους επίσημους διαύλους σε Αγκυρα και Ουάσινγκτον και, όπως αφήνει να εννοηθεί ο Μπόλτον, συνεχίζει να λειτουργεί στην ειδική σχέση Τραμπ-Ερντογάν. Γι’ αυτό ακριβώς ζητά μάλιστα τώρα διευκρινίσεις με νέα επιστολή του στον Αμερικανό ΥΠΕΞ, Μάικ Πομπέο, ο Δημοκρατικός επικεφαλής της δημοκρατικής μειοψηφίας στην Επιτροπή Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας, Ρόμπερτ Μενέντεζ. Τα πιο καίρια ερωτήματά του αφορούν τις σχέσεις του Λευκού Οίκου με την Κίνα και την Τουρκία. Τις απαντήσεις, τονίζει, τις αναμένει μέχρι την 1η Ιουλίου.
