Η Γαλλία… είπε τα πράγματα με το όνομά τους

Σε κρίσιμη καμπή μπαίνει για πολλοστή φορά η κρίση στη Λιβύη, προκαλώντας νέες και ευρύτερες κατά πώς φαίνεται γεωπολιτικές ανακατατάξεις. Από όλους δε τους πρωταγωνιστές στον εν εξελίξει «πόλεμο δι’ αντιπροσώπων» που μαίνεται στα εδάφη της, στην πιο στριμωγμένη θέση δείχνει πλέον να βρίσκεται η μαξιμαλιστικών διαθέσεων Τουρκία…

Μετά το διαφαινόμενο ρήγμα στην ευκαιριακή συμμαχία της με τη Ρωσία –όπως ερμηνεύεται η ακύρωση της προγραμματισμένης για την περασμένη Κυριακή υπουργικής συνάντησης για τη Λιβύη– η Αγκυρα έχει τώρα ορθάνοιχτο μέτωπο με τη Γαλλία, η οποία φέρνει το θέμα της τουρκικής παραβατικότητας στο ΝΑΤΟ.

«Εχουμε περάσει πολύπλοκες στιγμές στη Συμμαχία, όμως δεν μπορούμε να στρουθοκαμηλίζουμε και να προσποιούμαστε ότι δεν υπάρχει ένα πρόβλημα Τουρκίας στο ΝΑΤΟ», τόνισε χθες Γάλλος αξιωματούχος, αρμόδιος για αμυντικά θέματα, λίγο πριν από την έναρξη διήμερων διαβουλεύσεων των υπουργών Αμυνας της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.

«Πρέπει να το δούμε, να το πούμε και να το αντιμετωπίσουμε» υπογράμμισε, κάνοντας ειδική αναφορά στον ρόλο της Αγκυρας στη Λιβύη. Κατήγγειλε το τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό ότι παρενόχλησε γαλλικό πολεμικό πλοίο σε αποστολή του ΝΑΤΟ και ότι χρησιμοποίησε τα σήματα κλήσης της Συμμαχίας, προκειμένου τουρκικά πλοία –που θεωρούνται ύποπτα για παραβίαση του εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ– να παραδώσουν παρανόμως όπλα στη Λιβύη…

Γενικότερο πρόβλημα

Ο Γάλλος αξιωματούχος άνοιξε μάλιστα κι άλλο τη «βεντάλια», τονίζοντας ότι είναι καιρός να γίνει μια ειλικρινής συζήτηση στο ΝΑΤΟ με την Τουρκία για τον ρόλο της εν γένει. Οχι μόνον στη Λιβύη, δηλαδή, αλλά και σε άλλα θέματα, όπως η αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400 και τα εμπόδια που προβάλλει στον συμμαχικό αμυντικό σχεδιασμό στις χώρες της Βαλτικής και στην Πολωνία.

Είχε προηγηθεί σκληρή ανακοίνωση της γαλλικής προεδρίας για «απαράδεκτο παρεμβατισμό της Τουρκίας στη Λιβύη» και η οξεία απάντηση του τουρκικού ΥΠΕΞ περί «σκοτεινής και ανεξήγητης» πολιτικής του Παρισιού, με «την υποστήριξη που παρέχει στον πραξικοπηματία και πειρατή» στρατάρχη Χάφταρ, ισχυρό άνδρα της ανατολικής Λιβύης.

Μέσα σε αυτό το τεταμένο κλίμα μετέβη εκτάκτως χθες στη λιβυκή πρωτεύουσα, την Τρίπολη, υψηλόβαθμη τουρκική αντιπροσωπεία, για διαβουλεύσεις με στελέχη της διεθνώς αναγνωρισμένης μεν, πλην ακραιφνώς τουρκόφιλης Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας (GNA), υπό τον Φαγέζ αλ Σαράτζ.

Στην τουρκική αποστολή μετείχαν ο υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ο υπουργός Οικονομικών –και γαμπρός του Ερντογάν– Μπεράτ Αλμπαϊράκ, ο επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών ΜIΤ Χακάν Φιντάν και ο εκπρόσωπος της τουρκικής προεδρίας Ιμπραΐμ Καλίν. Από λιβυκής πλευράς, αναφέρει η εφημερίδα «Sabah», παρόντες ήταν ο πρωθυπουργός Σαράτζ, ο ΥΠΕΞ και ο ΥΠΕΣ της GNA, καθώς και ο επικεφαλής της λιβυκής πετρελαϊκής εταιρίας.

Αιφνιδιαστική –τόσο, ώστε να αναβληθεί για αύριο η προγραμματισμένη για χθες επίσκεψη του Ιταλού ΥΠΕΞ, Ντι Μάιο, στην Αγκυρα, για διαβουλεύσεις με τον Τούρκο ομόλογό του–, η συνάντηση είχε βαριά ατζέντα και εκτιμάται ότι στο επίκεντρό της βρέθηκαν και οι αξιώσεις της Αγκυρας για χρήση δύο λιβυκών βάσεων: της ναυτικής στη Μισαράτα και της αεροπορικής στην αλ Ουαντίγια, που πέρασε πρόσφατα στον έλεγχο της GNA.

Αυτά τα σχέδια, καθώς και ο διακηρυγμένος στόχος του άξονα Τρίπολης – Αγκυρας για κατάληψη του στρατηγικής σημασίας λιμανιού της Σίρτης και της βάσης αλ Τζούφρα, στην κεντρική Λιβύη, εκτιμάται –σύμφωνα με δημοσίευμα του «Arab Weekly»– ότι φέρνουν τώρα, στο παρά πέντε, το Παρίσι με τη Μόσχα σε κάποιου είδους συντονισμό απέναντι στην Τουρκία, ενόσω αυτή επιδιώκει να ισχυροποιήσει τον ρόλο της στην Ανατολική Μεσόγειο με κάθε μέσο, πάση θυσία.

Ειδικά στο μέτωπο της Λιβύης, «η Ρωσία θέλει η Τουρκία και η κυβέρνηση της Τρίπολης να σταματήσουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, κυρίως στη Σίρτη, στην αλ Τζούφρα και στη λεγόμενη “πετρελαϊκή ημισέληνο” στα λιβυκά εδάφη, αλλά η Αγκυρα το απέρριψε», λέει στο «Arab Weekly» ο αναλυτής Γκαλίπ Νταλάι, εκτιμώντας ότι είναι τώρα ανοιχτό το ενδεχόμενο παράλληλης κλιμάκωσης στα μέτωπα της Λιβύης και της Συρίας.

Υπό αυτό το πρίσμα, ο Ρώσος ΥΠ.ΕΞ., Σεργκέι Λαβρόφ, χαρακτήρισε χθες καλοδεχούμενη οποιαδήποτε εποικοδομητική συνδρομή στην επίλυση των κρίσεων, είτε στη Λιβύη είτε στη Συρία. Και κάλεσε λίγο-πολύ τις ΗΠΑ «να χρησιμοποιήσουν την επιρροή τους στη διένεξη της Λιβύης, ώστε να ενισχύσουν τις προσπάθειες της Ρωσίας και των άλλων έξωθεν παραγόντων που τάσσονται υπέρ της άμεσης εκεχειρίας».

Επίθεση κατά PKK

Σε ακόμη μια επίδειξη ισχύος, πάντως, η Αγκυρα εξαπέλυσε χθες –έπειτα από αεροπορική– και χερσαία επιχείρηση στο Βόρειο Ιράκ κατά θέσεων του PKK, υπό τον κωδικό «Νύχια της Τίγρης». Επιχειρώντας να δικαιολογήσει την κίνηση, το τουρκικό υπουργείο Αμυνας επικαλέστηκε κλιμάκωση των επιθέσεων Κούρδων ανταρτών κατά παραμεθόριων «βάσεων και φυλακίων».

«Συνεχίζουμε τη μάχη κατά της τρομοκρατίας, βάσει του Διεθνούς Δικαίου», υποστήριξε ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος ισλαμοσυντηρικού κόμματος AKP της Τουρκίας, Ομέρ Τσελίκ, αποσιωπώντας φυσικά την κατάφωρη παραβίαση της εδαφικής ακεραιότητας του Ιράκ. «Αυτές οι επιχειρήσεις», σχολίασε στον αντίποδα εκπρόσωπος του PKK, «είναι μέρος του επεκτατικού σχεδίου της Τουρκίας στην περιοχή, όπως ήδη κάνει στη Λιβύη και στη Συρία»…