G20 και στη μέση ο Τραμπ

Με «μπηχτές» κατά του Ντόναλντ Τραμπ εγκαινιάστηκε χθες στην Οσάκα της Ιαπωνίας η σύνοδος της G20. Ο οικοδεσπότης της συνόδου των 20 πιο αναπτυγμένων βιομηχανικά χωρών του πλανήτη, ο Ιάπωνας πρωθυπουργός Σίνζο Αμπε, προέτρεψε τους άλλους ηγέτες να στείλουν ένα ισχυρό μήνυμα υποστήριξης του «ελεύθερου» και «δίκαιου» εμπορίου «χωρίς διακρίσεις» και εξέφρασε «βαθιά ανησυχία» για το σημερινό τοπίο ως προς το διεθνές εμπόριο.

Απαντες, φυσικά, κατάλαβαν ότι αναφερόταν κατά κύριο λόγο στον πρόεδρο των ΗΠΑ, παρόλο που δεν τον κατονόμασε.

Τα «καρφιά» του όμως πέταξε και ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ, με τον οποίο ο Τραμπ αναμένεται να έχει «μια πολύ εποικοδομητική συζήτηση» σήμερα Σάββατο, όπως προέβλεψε ο ίδιος.

Στο πλαίσιο μιας συνάντησης των ηγετών της ομάδας BRICS, στο περιθώριο της G20, ο Σι στηλίτευσε τα μέτρα προστατευτισμού που λαμβάνουν ορισμένες χώρες, τα οποία «καταστρέφουν την παγκόσμια εμπορική τάξη» και «επισκιάζουν την ειρήνη και τη σταθερότητα σε παγκόσμιο επίπεδο». Και όλοι πάλι κατάλαβαν για ποιον χτυπούσε η καμπάνα, καθώς ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ – Κίνας μαίνεται εδώ και καιρό.

Χαμηλές προσδοκίες

Το ελεύθερο εμπόριο, η κλιματική αλλαγή και η κρίση με το Ιράν είναι από τα βασικά θέματα της τριήμερης συνόδου, η οποία έχει ξεκινήσει με μάλλον χαμηλές προσδοκίες, καθώς η στάση του Αμερικανού προέδρου και στα τρία ζητήματα είναι γνωστή και μη εξαιρετέα. Προσγειώθηκε μάλιστα «φορτσάτος» στην Ιαπωνία, καθώς λίγο πριν αναχωρήσει από τις ΗΠΑ, σε συνέντευξή του στο Fox, είχε, μεταξύ πολλών άλλων, απειλήσει και πάλι να αυξήσει τους δασμούς στα κινεζικά προϊόντα και είχε χαρακτηρίσει τη Γερμανία «αναξιόπιστη» σύμμαχο.

Κατά την παρουσία του όμως στην Οσάκα ήταν όλο κέφια. «Μην ανακατεύεσαι στις εκλογές», είπε αστειευόμενος στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν μπροστά στους δημοσιογράφους, σε σαφή αναφορά στο πρόσφατο πόρισμα του ειδικού ανακριτή Ρόμπερτ Μιούλερ για την υποτιθέμενη ανάμειξη της Μόσχας στις προεδρικές εκλογές του 2016.

Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, οι δύο ηγέτες συζήτησαν για τις διμερείς σχέσεις, τον έλεγχο των εξοπλισμών, το Ιράν, τη Συρία, την Ουκρανία και τη Βενεζουέλα χωρίς περαιτέρω λεπτομέρειες. Το Κρεμλίνο μέχρι χθες το απόγευμα δεν είχε προβεί σε κάποια επίσημη ανακοίνωση.

Μάθαμε όμως από τον σύμβουλο του Ρώσου προέδρου, Γιούρι Οσακόφ, ότι ο Τραμπ δέχτηκε την πρόσκληση του Πούτιν να παραστεί, τον Μάιο του 2020, στους εορτασμούς της 75ης επετείου της νίκης επί του χιτλερικού φασισμού.

Ο Πούτιν, στη συνέχεια, δέχτηκε την επίπληξη της απερχόμενης πρωθυπουργού της Βρετανίας Τερέζα Μέι για την «ανεύθυνη και αποσταθεροποιητική συμπεριφορά της Μόσχας» και τον κάλεσε να «ακολουθήσει ένα διαφορετικό μονοπάτι».

Επίπληξη δέχτηκε όμως και από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος επίσης παρευρίσκεται στην Οσάκα, για τη δήλωσή του ότι ο φιλελευθερισμός είναι «παρωχημένος».

Τα «ρέστα του»

Ο δε Τραμπ από κοντά ήταν πολύ εγκάρδιος με τη Γερμανίδα καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ, την οποία χαρακτήρισε «φανταστικό άτομο» και δήλωσε «χαρούμενος που την έχει φίλη».

Οι δύο τους «έχουν να συζητήσουν πολλά», σημείωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, χωρίς να αναφερθεί στο ΝΑΤΟ. Η δε Μέρκελ είχε πει πως θέλει να μιλήσει με τον Τραμπ για το Ιράν, την τρομοκρατία και τη Δυτική Αφρική.

Εκεί που ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να δώσει «τα ρέστα του» είναι στο ζήτημα του κλίματος. Και ίσως να έχει και συμμάχους σε αυτό. Πηγές από το περιβάλλον του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν το χαρακτηρίζουν ως «το δυσκολότερο ζήτημα της συνόδου», σημειώνοντας ότι τρεις με τέσσερις χώρες της G20 ίσως ταυτιστούν με τη θέση των ΗΠΑ για το κλίμα, αποδυναμώνοντας το στρατόπεδο όσων τάσσονται υπέρ της συμφωνίας του Παρισιού.

Αυτές οι χώρες πιστεύεται πως είναι η Βραζιλία (της οποίας ο ακροδεξιός πρόεδρος Ζαΐρ Μπολσονάρο ταυτίζεται σε πολλά ζητήματα με τον Τραμπ και απορρίπτει τις επικρίσεις των Ευρωπαίων για την (αντι)περιβαλλοντική πολιτική του), η σύμμαχος Σαουδική Αραβία και… η Τουρκία.

Τραμπ και Ερντογάν αναμένεται να συναντηθούν σήμερα στην ιαπωνική πόλη προκειμένου να συζητήσουν το φλέγον ζήτημα της αγοράς από την Αγκυρα των ρωσικών αμυντικών πυραύλων S-400, το οποίο έχει φέρει στα άκρα τις διμερείς σχέσεις και επισείει την επιβολή κυρώσεων από πλευράς Ουάσινγκτον.

Ηδη η ολομέλεια της αμερικανικής Γερουσίας, κατά την προχθεσινή ψήφιση του προϋπολογισμού για την εθνική άμυνα, άναψε το πράσινο φως στον Ντόναλντ Τραμπ να εφαρμόσει πλήρως όλες τις προβλεπόμενες κυρώσεις εναντίον της Τουρκίας σε περίπτωση που προχωρήσει στην αγορά των S-400. Αραγε, η διμερής συζήτηση θα συμπαρασύρει και το κλίμα; Ή, απλά, θα επιβεβαιώσει ότι «ήτανε στραβό το… κλίμα»;