Σε κρίσιμο τεστ για την προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και για τις ήδη ταραγμένες σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης εξελίσσεται το επίμαχο νομοσχέδιο που η -ελεγχόμενη από τους Ρεπουμπλικανούς- αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε χθες, με πρωτόγνωρη διακομματική… ομοψυχία (419 ψήφους υπέρ και μόλις 3 κατά), για την επιβολή νέων κυρώσεων κατά της Ρωσίας, του Ιράν και της Βόρειας Κορέας, περιορίζοντας ταυτόχρονα τη δυνατότητα του Λευκού Οίκου να τις ανατρέψει.
Ειδικά για τη Ρωσία στοχεύουν στην αμυντική βιομηχανία, τη ναυτιλία, τους τομείς της ενέργειας, των εξορύξεων και των πληροφοριών, καθώς και σε τραπεζικές συναλλαγές. Το νομοσχέδιο -που απομένει οσονούπω να εγκριθεί και από τη Γερουσία, εν μέσω ευρείας διακομματικής συναίνεσης στο θέμα- φέρνει σε ακόμη πιο δεινή θέση τον Αμερικανό πρόεδρο, δεδομένου ότι:
(α) ως αιτιολογία μνημονεύονται -πέραν της προσάρτησης της Κριμαίας το 2014 και της ρωσικής επιθετικότητας στα ανατολικά της Ουκρανίας- και τα συμπεράσματα των υπηρεσιών πληροφοριών των ΗΠΑ για ρωσικό «δάκτυλο» στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές του 2016, την ώρα που ο κλοιός των ερευνών σφίγγει ολοένα και περισσότερο γύρω από τον Τραμπ, προκαλώντας ήδη τριγμούς στην κυβέρνησή του (βλ. δημόσια ρήξη με τον υπ. Δικαιοσύνης, Τζ. Σέσιονς και όργιο φημών για παραίτηση τον ΥΠΕΞ, Ρ. Τίλερσον),
(β) ο ίδιος ο Τραμπ είχε εκφράσει την αντίθεσή του στην επιβολή πρόσθετων μέτρων στη Ρωσία,
(γ) τον καθιστά πρακτικά δέσμιο του Κογκρέσου, που -λόγω συντριπτικής πλειοψηφίας- όχι μόνον μπορεί να αναιρέσει τυχόν προεδρικό βέτο στο νομοσχέδιο, αλλά θα έχει και τον τελευταίο λόγο στο ενδεχόμενο χαλάρωσης των κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας, και
(δ) θέτει τον Λευκό Οίκο σε τροχιά σύγκρουσης όχι μόνο με τη Μόσχα, αλλά και με τις Βρυξέλλες, καθώς βάζει στο στόχαστρο των κυρώσεων όσες εταιρείες -κοντολογίς και ευρωπαϊκές- μετέχουν σε κοινοπραξίες με τη Ρωσία στον ενεργειακό τομέα: από την ανάπτυξη και αναβάθμιση έως τη συντήρηση και επισκευή αγωγών.
Επικαλούμενος πηγές της Κομισιόν, ο ευρωπαϊκός ιστότοπος Euractiv κατονομάζει οκτώ στρατηγικής σημασίας υποδομές και έργα: Baltic Liquiefied Natural Gas (Shell, Gazprom), Blue Stream (Eni, Gazprom), αγωγός CPC (Shell, ENI, Rosneft), Nord Stream 1 και Nord Stream 2 (διάφορες ευρωπαϊκές εταιρείες και η ρωσική Gazprom), επέκταση του αγωγού Shakhalin 2 (Shell, Gazprom), αγωγοί Shah Deniz και South Caucasus (BP, Lukoil), κοίτασμα Zohr στην αιγυπτιακή AOZ (BP, ENI, Rosneft).
Σε υψηλούς τόνους, η Κομισιόν διεμήνυσε χθες στην Ουάσινγκτον την ετοιμότητα της Ε.Ε. να «ενεργήσει καταλλήλως, εντός ημερών», εάν δεν ληφθούν επαρκώς υπόψη τα συμφέροντά της στο νέο νομοσχέδιο των ΗΠΑ. «Το να βάζει κανείς “Πρώτα την Αμερική” δεν μπορεί να σημαίνει ότι τα συμφέροντα της Ευρώπης μπαίνουν στο τέλος», δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ.
«Το αμερικανικό νομοσχέδιο θα μπορούσε να έχει ακούσιες μονόπλευρες συνέπειες που επηρεάζουν τα συμφέροντα της Ε.Ε. στην ενεργειακή ασφάλεια» πρόσθεσε, εγείροντας και θέμα ενότητας των G7.
Βερολίνο κατά Ουάσινγκτον
Το Βερολίνο ξεκαθάρισε διά του ΥΠΕΞ του ότι «δεν μπορεί να αποδεχθεί» την πρακτική άσκησης βιομηχανικής πολιτικής υπό την κάλυψη των κυρώσεων: μια ευθεία βολή στην Ουάσινγκτον ότι ασκεί στην Ε.Ε. έμμεσες πιέσεις για την εισαγωγή αμερικανικού υγροποιημένου αερίου (LNG). Για «έκνομες σε σχέση με το διεθνές δίκαιο» επιπτώσεις από το αμερικανικό νομοσχέδιο έκανε λόγο το γαλλικό ΥΠΕΞ.
Μια συμβιβαστική φόρμουλα -για την οποία άσκησαν πιέσεις τις τελευταίες ημέρες τόσο αμερικανικοί κολοσσοί όσο και κλιμάκιο της Ε.Ε. στην Ουάσινγκτον- είναι το ανέβασμα του «πήχη» για την επιβολή κυρώσεων με αύξηση του ποσοστού ρωσικής συμμετοχής σε κοινοπραξίες στο 33% (από το αρχικά προβλεπόμενο 10%).
Στάση ανήσυχης αναμονής τηρεί η Μόσχα. Για εξαιρετικά «μη φιλική ενέργεια» και «λυπηρή είδηση» έκανε λόγο ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, τονίζοντας ότι οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν κατόπιν «προσεκτικής ανάλυσης» από τον ίδιο τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν.
Λιγότερο λακωνικός ήταν πάντως ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ρωσίας στις Βρυξέλλες, Βλαντίμιρ Τσιζόφ. «Κατά μία έννοια, η Ε.Ε. δρέπει τους καρπούς της τακτικής της να ακολουθεί την πολιτική κυρώσεων των ΗΠΑ τα τρία τελευταία χρόνια». Και τώρα αυτή, πρόσθεσε, «γυρίζει μπούμερανγκ στο κατώφλι της Ευρώπης».
