Ούτε στα κόμικς ούτε πουθενά

«Υπέπεσε στην αντίληψή μας ότι έργα δημιουργού που συμμετέχει στον τομέα αυτοεκδόσεων – Artists Alley του φετινού Comicdom CON Athens είναι φορείς ιδεών που δεν συνάδουν με τις αρχές της διοργάνωσης και ξεφεύγουν από το πλαίσιο της ιστορικής αναφοράς γεγονότων, όπως είχε αφήσει να εννοηθεί από το δείγμα του έργου που έστειλε, προκειμένου να κριθεί για τη συμμετοχή του. Ως εκ τούτου η διοργάνωση ανακαλεί τη θέση του εν λόγω καλλιτέχνη στο Artists Alley[…]». Αυτή είναι η ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στη σελίδα της διοργάνωσης στο Facebook, ανοίγοντας τον ασκό του Αιόλου.

Από τη μία, καλλιτέχνες και φίλοι των κόμικς έσπευσαν να στηρίξουν την απόφαση των διοργανωτών με θέρμη και έντονο συναισθηματισμό. Από την άλλη, θαυμαστές του επίμαχου καλλιτέχνη αλλά, κυρίως, των απόψεων που ασπάζεται ο ίδιος και τα μέσα με τα οποία συνεργάζεται, επιτέθηκαν συντονισμένα στην εκδήλωση και στους υποστηρικτές της, φτάνοντας στο σημείο να στοχοποιούν προσωπικά με υβριστικούς χαρακτηρισμούς δημιουργούς κόμικς όπως ο Τάσος Μαραγκός (Tasmar), γνωστός για την έντονα αντιφασιστική δουλειά του. Σύντομα, οι ύβρεις μετατράπηκαν σε χυδαίες υπόνοιες και απειλές πάσης φύσεως, τόσο έναντι των διοργανωτών όσο και συνεργαζόμενων καλλιτεχνών, οι οποίοι εύλογα επιφυλάσσονται για τις περαιτέρω ενέργειές τους. 

Το ζήτημα της απομάκρυνσης του δημιουργού από το φεστιβάλ έφτασε να γίνει πρωτοσέλιδο μέχρι και στην εφημερίδα «Εστία», με τον πηχυαίο τίτλο «Ούτε στα κόμικς δεν αντέχουν την ελληνική σημαία», ενώ το θέμα απασχόλησε και άλλα έντυπα και ραδιοφωνικά μέσα τα οποία πρόσκεινται στη Δεξιά, όπως η «Ελεύθερη Ωρα» και τα «Παραπολιτικά». Προσπερνώντας τη γραφικότητα και τη σκόπιμη διαστρέβλωση του ζητήματος, ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως το συγκεκριμένο περιστατικό στάθηκε αφορμή για μια ιδεολογική αντιπαράθεση, στην οποία οι αντίπαλοι δεν ήταν απαραίτητα οι ίδιοι για τον καθένα που συμμετείχε σε αυτή: άλλοι κατήγγειλαν τον φασισμό και άλλοι την «ιδεολογική ηγεμονία» της Αριστεράς στην Τέχνη, άλλοι μίλησαν για Χρυσή Αυγή και ναζί και άλλοι για τη νέα τάξη πραγμάτων, άλλοι αναφέρθηκαν σε λογοκρισία και άλλοι στο παράδοξο της ανοχής, άλλοι επεσήμαναν την ελευθερία της αγοράς του ιδιωτικού κεφαλαίου και άλλοι την υποχρέωση λογοδοσίας που συνεπάγεται μια κρατική επιχορήγηση.

Πριν επιχειρήσει κανείς να αναζητήσει το σωστό και το λάθος, θα πρέπει πρώτα να σιγουρευτεί ότι συμμετέχει στην ίδια συζήτηση με τους υπόλοιπους. Ο Κωνσταντίνος Παππάς δεν απεβλήθη από τη συμμετοχή του στον χώρο των αυτοεκδόσεων επειδή «ζωγράφιζε την ελληνική σημαία». Με απάντησή τους στα κοινωνικά δίκτυα, άλλωστε, οι διοργανωτές του Comicdom Con Athens ανέδειξαν τον πλούσιο αριθμό εκδόσεων κόμικς τα οποία προσεγγίζουν την ιστορική μνήμη με σοβαρότητα, ακρίβεια και τεκμηρίωση. Η απομάκρυνση του εν λόγω καλλιτέχνη οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στην επιλογή του να εξωραΐσει εφιαλτικές προσωπικότητες της σύγχρονης Ιστορίας με σαφείς εθνικιστικές αναφορές, όπως φέρ’ ειπείν τον δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά ή τον Γεώργιο Γρίβα τον Διγενή. Ακόμα, στο έργο του κανείς εντοπίζει συνθήματα αλυτρωτικού χαρακτήρα, όπως το «Θα ξαναγυρίσουμε να την λειτουργήσουμε!» με φόντο την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη, ή αφίσες αφιερωμένες στην ΕΟΚΑ.

Ενδεχομένως, όλα αυτά να είχαν απλά αποφευχθεί αν η αρμόδια επιτροπή της διοργάνωσης είχε ελέγξει ενδελεχώς τις συμμετοχές μεταξύ των οποίων κλήθηκε να επιλέξει, ή αν είχε ενημερώσει εγκαίρως τον αιτούντα για την ανάκληση της αρχικής έγκρισης, εφόσον το αρχικό δείγμα ήταν παραπλανητικό. Το γεγονός παραμένει ότι η κάθε διοργάνωση δικαιούται και υποχρεούται να θέτει σαφή όρια στα χαρακτηριστικά της. Δεν απαγόρευσε κανείς την ελεύθερη κυκλοφορία των έργων του οποιουδήποτε δημιουργού επειδή δεν του διέθεσε τον χώρο να τα εκθέσει στο φεστιβάλ που διοργανώνει – με αυτήν την έννοια, οι μομφές περί λογοκρισίας είναι κενές νοήματος. Υπήρξε μάλιστα η μέριμνα να μην ονοματίζεται ο καλλιτέχνης στην ανακοίνωση των διοργανωτών, προστατεύοντάς τον από τυχόν στιγματισμό.

Τελικά, όμως, φαίνεται να τον αναζήτησε ο ίδιος. Αυτό υποδεικνύουν όχι μόνο οι διαστάσεις που έλαβε το ζήτημα, σε σημείο κάποια στιγμή να φιγουράρει στην κορυφή των trends στο Twitter το hashtag #μετονΚωνσταντίνοΠαππά, αλλά κυρίως η δημοσιότητα που έκτοτε ο ίδιος απολαμβάνει με προθυμία από συγγενείς ιδεολογικά χώρους στους οποίους δίνει συνεντεύξεις κατά ριπάς και η αμέριστη συμπαράσταση από αμφιλεγόμενες προσωπικότητες, όπως μεταξύ άλλων και ο Κωνσταντίνος Μπογδάνος και λοιποί ομοϊδεάτες του, επώνυμοι ή ανώνυμοι. Η ζέση με την οποία αποδέχεται την υποστήριξη… απ’ όπου κι αν προέρχεται, αποτυπώνεται γλαφυρά στην ακόλουθη φράση που ακούστηκε σε πρόσφατη διαδικτυακή συνέντευξή του στο YouTube κανάλι Simple Man: «Κοιμήθηκα σκιτσογράφος, ξύπνησα σύμβολο».

Το Καρέ Καρέ επεδίωξε την επικοινωνία για λόγους δεοντολογίας με τον ίδιο μέσω του λογαριασμού που διατηρεί στο κοινωνικό μέσο Instagram για την πληρέστερη καταγραφή της πλευράς κάθε εμπλεκόμενου μέρους, ωστόσο μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές δεν υπήρξε ανταπόκριση.