Μετά από 18 χρόνια σιωπής και εγκατάλειψης οι αίθουσες του μικρού δημοτικού σχολείου στη Νεράιδα Δολόπων, εκεί ψηλά στις ελατοσκέπαστες πλαγιές των Αγράφων, ζωντανεύουν ξανά.
Αυτή τη φορά όχι από τις φωνές και τα γέλια των παιδιών, αλλά από τους επισκέπτες που καταφθάνουν εδώ για να δουν το Λαογραφικό Μουσείο Νεράιδας, αφιερωμένο στη μνήμη του αείμνηστου δάσκαλου του χωριού Κώστα Μπακόλα.
Ας βάλουμε όμως τα πράγματα σε μια χρονική σειρά.
Η Νεράιδα ή Σπινάσα, όπως λεγόταν κάποτε (πριν το 1928), είναι ένας μικρός πανέμορφος ορεινός οικισμός, από τους παλαιοτέρους του ορεινού όγκου που απαγκιάζει σε υψόμετρο 850, κάτω από τις θρυλικές κορφές των Αγράφων.
Σήμερα ανήκει διοικητικά στον δήμο Καρδίτσας ενώ παλαιότερα υπαγόταν στην Ευρυτανία και ήταν μέχρι τα χρόνια του μεσοπολέμου ένα ακμάζον χωριό με περίπου 1000 μόνιμους κάτοικους .
Οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις των Γερμανών, ο Εμφύλιος, οι διώξεις, η μετανάστευση, η φτωχοποίηση και η ανέχεια τσάκισαν την οικονομία των περισσοτέρων ορεινών κοινοτήτων της Ελλάδας και συρρίκνωσαν τους ντόπιους πληθυσμούς. Η Νεράιδα δεν ξέφυγε από αυτόν τον κανόνα.
Το δημοτικό σχολείο κτίσθηκε το 1936 και εδώ διορίστηκε δάσκαλος ο δημοκρατικών πεποιθήσεων Κώστας Μπακόλας. Μετά τον Εμφύλιο και τις πολιτικές διώξεις ο Μπακόλας απομακρύνθηκε από το σχολείο, εξορίστηκε και φυλακίστηκε για τριάμισι χρόνια. Το 1952 όμως, επανήλθε στη θέση του δάσκαλου όπου και παρέμεινε μέχρι τη συνταξιοδότησή του.
Το 2003 όταν και ο τελευταίος μαθητής έφυγε, το κτήριο του σχολείο παραδόθηκε στη φθορά του χρόνου.
Το 2016 οι κόρες του δάσκαλου Κώστα Μπακόλα, Φρόσω και Μαρία αποφάσισαν να ζωντανέψουν και πάλι το σχολείο τιμώντας τη μνήμη του πατέρα τους και να το μετατρέψουν σε λαογραφικό μουσείο.
Σε αυτό τους το εγχείρημα στάθηκε δίπλα τους σχεδόν όλο το χωριό, αλλά και η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Καρδίτσας. Τα σεντούκια άνοιξαν και ότι παλιά αντικείμενα που υπήρχαν σε αυτά δωρίσθηκαν για αυτόν τον σκοπό.
Με την ακούραστη συνεισφορά, υλική και οικονομική των αδελφών Μπακόλα και με πολύ προσωπική εργασία ο χώρος ξεκίνησε να διαμορφώνεται, να εξοπλίζεται και να εμπλουτίζεται με νέο υλικό.
Την επιμέλεια της εικαστικής παρέμβασης ανέλαβε η ζωγράφος Μάρθα Μακρή που ζει στη Νεράιδα για τουλάχιστον 6 με 7 μήνες τον χρόνο.
Φέτος τον Αύγουστο, ένα όνειρο των κατοίκων του ορεσίβιου αυτού χωριού έγινε πραγματικότητα. Το Λαογραφικό Μουσείο Νεράιδας Δολόπων υποδέχθηκε για πρώτη φορά ντόπιους και ξένους επισκέπτες.
Αν οι ταξιδιωτικές αναζητήσεις σας σας οδηγήσουν στα πανέμορφα και επιβλητικά Άγραφα, αξίζει να πάτε ως τη Νεράιδα για να επισκεφθείτε το μικρό, αλλά τόσο πλούσιο σε εκθέματα, μνήμες και συναισθήματα, μουσείο.
Η Νεράιδα Δολόπων απέχει από την Καρδίτσα 42 χιλιόμετρα και από το Φράγμα της Λίμνης Πλαστήρα 20 χιλιόμετρα, ενώ από το Καρπενήσι 64 χιλιόμετρα. Δείτε ιδέες για αποδράσεις στα Άγραφα εδώ: https://viewsofgreece.gr/agrafa-pezoporia-katafigio/
Κείμενο – φωτογραφίες: Θοδωρής Αθανασιάδης www.viewsofgreece.gr
