Είναι κοινώς αποδεκτό πως η μεταφορά ενός έργου τέχνης από μια τέχνη σε μια άλλη αποτελεί ιδιαιτέρως δύσκολη διαδικασία. Για ορισμένα έργα, μάλιστα, υπάρχει η αίσθηση ότι αυτό είναι αδύνατο. Για παράδειγμα, πώς θα μπορούσε να μεταφερθεί η γαλήνη του «Αναζητώντας τον Χαμένο Χρόνο» του Προυστ σε παράσταση χορού; Ο γλωσσικός θησαυρός του «Οδυσσέα» του Τζόις θα μπορούσε να αποδοθεί ποτέ με έναν πίνακα ή, έστω, με μια σειρά ζωγραφικών έργων; Τα «Παιδιά των Ανθρώπων» του Κουαρόν με τα εντυπωσιακά τους μονοπλάνα θα μπορούσαν να μεταφερθούν στο θέατρο; Ή, μήπως, η σιωπηλή «Κραυγή» του Μουνκ θα ήταν εύκολο να τραγουδηθεί;

Ο Ουμπέρτο Εκο έχει περιγράψει επαρκώς τα προβλήματα –και πολλές από τις λύσεις τους– της διασημειωτικής μετάφρασης, της απόδοσης δηλαδή ενός έργου από ένα σημειωτικό σύστημα σε ένα άλλο. Περιοριζόμενος, ωστόσο, στα έργα τέχνης. Παρά τα εντυπωσιακά του παραδείγματα, δεν θα έφτανε ποτέ στον παραλογισμό να αναρωτηθεί αν θα μπορούσε να μελοποιηθεί ο Μαρξ. Και όμως, ένας Ελληνας μουσικός από το Ηράκλειο της Κρήτης, το τόλμησε και μάλιστα με θαυμαστά αποτελέσματα.

Ο Οδυσσέας Γραμματικάκης που τον γνωρίσαμε στο πρόσφατο Cretan Comics Con, ένας καλλιτέχνης με διαρκείς μουσικές αναζητήσεις και τον πειραματισμό εγγεγραμμένο στο DNA των έργων του, στη δουλειά του υπό τον γενικό τίτλο «Νεκρή Φύση με Αυτοσχεδιασμό» (2014), ενταγμένη στη δράση που ονομάζει «Ξέφρενο Αερόστατο», περιέλαβε και το τραγούδι «Τα Ρεύματα Υπογείως του Καρλ Μαρξ» με «στίχους» του Γερμανού φιλοσόφου. Στην «ταυτότητα» του τραγουδιού, μάλιστα, αναφέρει τα εξής: «Κείμενο Καρλ Μαρξ, Οικονομικά και Φιλοσοφικά Χειρόγραφα, εκδόσεις Γλάρος, μετάφραση Μπάμπης Γραμμένος».

Πέραν της πρωτοτυπίας του συγκεκριμένου κομματιού, ολόκληρο το εγχείρημα του Γραμματικάκη που δεν πωλείται αλλά διατίθεται ελεύθερα μέσω διαδικτύου είναι άκρως ενδιαφέρον, τολμηρό και σαγηνευτικό. Δεν είναι εύκολο στο άκουσμα καθώς απαιτεί την απόλυτη προσοχή και προσήλωση του ακροατή. Αλλά σε μια εποχή που η ευκολία αποτελεί τον κανόνα και οι μανιέρες περισσεύουν, δουλειές σαν του Γραμματικάκη αποδεικνύουν ότι πάντα υπάρχει χώρος για κάτι διαφορετικό. Κι επειδή η συγκεκριμένη δουλειά συνοδεύεται από τις υπέροχες εικόνες του δημιουργού κόμικς Κωστή Τζωρτζακάκη, γίνεται ακόμη πιο ελκυστική.