Influencers προμοτάρουν αμφιβόλου ποιότητας φάρμακο για το αδυνάτισμα

Μια ολόκληρη παράλληλη αγορά φαρμάκων έχει δημιουργηθεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η οποία μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την υγεία των καταναλωτών, αναδεικνύει σε έρευνα του ο Guardian.  

Το βρετανικό μέσο ανακάλυψε πως στο διαδίκτυο υπάρχει μια στρατιά influencers που προωθούν το αμφιβόλου ποιότητας φάρμακο αδυνατίσματος Retatrutide.

Το εν λόγω φάρμακο βρίσκεται ακόμα στο στάδιο των κλινικών δοκιμών και υποτίθεται πως βοηθά στην καύση του λίπους. Οι ακόλουθοι παροτρύνονται να επικοινωνήσουν με τους influencers προκειμένου να αγοράσουν το προϊόν αλλά και να λάβουν εκπτωτικούς κωδικούς.

Ταυτόχρονα, υπάρχει έντονη εμπορική δραστηριότητα στο Telegram, όπου ομάδες με χιλιάδες μέλη ανταλλάσσουν φωτογραφίες «πριν και μετά» αλλά και οδηγούς χρήσης του.

Τι είναι το Retatrutide;

Το Retatrutide είναι ένα πειραματικό ενέσιμο φάρμακο που αναπτύσσεται από την αμερικανική φαρμακευτική Eli Lilly.

Στοχεύει τρεις ορμόνες του εντέρου – GLP-1, GIP και γλυκαγόνη – και πρώιμες δοκιμές δείχνουν πως μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς να χάσουν μέχρι και 25% του σωματικού τους βάρους. Ονομάζεται ανεπίσημα «triple G», και προβάλλεται ως το «νέο Ozempic».

Προειδοποιήσεις από ειδικούς

Γιατροί και φαρμακοποιοί προειδοποιούν ότι η πώληση του μη εγκεκριμένου φαρμάκου στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι ανησυχητική, καθώς οι χρήστες μπορεί να εγχέουν ουσίες άγνωστης προέλευσης.

Η αύξηση της δημοτικότητας του Retatrutide φαίνεται να σχετίζεται με τις αυξανόμενες τιμές εγκεκριμένων φαρμάκων αδυνατίσματος, όπως το Mounjaro.

Η πώληση του Retatrutide στο TikTok ή το Telegram είναι παράνομη στο Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς είναι μη εγκεκριμένο φάρμακο και απαγορεύεται η διαφήμιση ή προμήθειά του βάσει των Κανονισμών Φαρμάκων (Human Medicines Regulations 2012).

Πώς αποφεύγουν τους κανονισμούς οι influencers

Μερικοί influencers προσπαθούν να παρακάμψουν τη νομοθεσία αποκαλώντας το φάρμακο «χημικό για ερευνητική χρήση» (research chemical) ή αναγράφοντας ότι «δεν προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση».

Παρόλο που το Retatrutide δεν είναι ελεγχόμενη ουσία, η προώθηση και η διανομή του μπορεί να παραβιάζουν νόμους περί φαρμάκων, διαφήμισης και προστασίας καταναλωτή, οδηγώντας σε πρόστιμα, διώξεις ή φυλάκιση.

Ο TikTok influencer Jon Kluth (226.500 ακόλουθοι) ανάρτησε βίντεο στις 26 Ιουνίου μιλώντας για το Retatrutide («reta») μετά από 4 εβδομάδες χρήσης, καλώντας τους ακολούθους του να χρησιμοποιήσουν τον κωδικό «Jon» για αγορά. Ο λογαριασμός του έκτοτε κατέβηκε και δεν απάντησε σε αιτήματα για σχολιασμό.

Ο @MappyMyGains, influencer από το Ηνωμένο Βασίλειο, χαρακτήρισε το φάρμακο ως «gamechanger» στις 21 Σεπτεμβρίου και παρότρυνε τους χρήστες να του στείλουν μήνυμα για λεπτομέρειες. Δεν απάντησε σε αιτήματα για σχολιασμό.

Η @clairejoy86 δημοσίευσε βίντεο με λεζάντα «day 10 of Reta…» με μουσική υπόκρουση, ζητώντας από τους σχολιαστές να της στείλουν μήνυμα για περισσότερες πληροφορίες. Ο λογαριασμός της διαγράφηκε.

Το TikTok ανακοίνωσε ότι διέγραψε το παράνομο περιεχόμενο και μπλόκαρε σχετικά hashtags και αποτελέσματα αναζήτησης, λέγοντας ότι επενδύει συνεχώς στην ασφάλεια της πλατφόρμας.

Πώς λειτουργεί η παράνομη αγορά στο Telegram

Η έρευνα του Guardian αποκάλυψε ομάδες με έως και 9.000 μέλη στο Telegram, γεμάτες με φωτογραφίες απώλειας βάρους, οδηγούς ανάμειξης και ένεσης, «μαρτυρίες» χρηστών αλλά και λεπτομέρειες για αποστολή μέσω Royal Mail.

Με την είσοδο σε μία ομάδα, ένας πωλητής ανάρτησε αμέσως τα στοιχεία WhatsApp του, όπου γίνονται οι συναλλαγές. Υποσχέθηκε παράδοση εντός 48 ωρών και έστειλε οδηγίες χρήσης. Όταν ρωτήθηκε αν το προϊόν είναι αυθεντικό, απάντησε: «Δεν μπορείς να είσαι σίγουρος.»

Οι τιμές κυμαίνονται γύρω στις 160 λίρες για προγεμισμένες πένες των 20mg. Οι πληροφορίες για το πόσο διαρκεί η χρήση είναι αντικρουόμενες.

Αντιδράσεις και κίνδυνοι

Η Eli Lilly δήλωσε ότι το Retatrutide βρίσκεται σε φάση 3 κλινικών δοκιμών και δεν έχει εγκριθεί από καμία ρυθμιστική αρχή παγκοσμίως.

«Κανείς δεν μπορεί να το πουλήσει για ανθρώπινη χρήση. Τα πλαστά προϊόντα ενέχουν σοβαρούς κινδύνους για την υγεία», ανέφερε εκπρόσωπος της εταιρείας.

Ο Jason Murphy, επικεφαλής φαρμακοποιός στο Chemist4U, δήλωσε: «Οι άνθρωποι εγχέουν ουσίες που δεν μπορούν να επαληθεύσουν. Ακόμη και αν η επιστήμη πίσω από το Retatrutide είναι βάσιμη, αυτές οι διαδικτυακές εκδοχές μπορεί να μην περιέχουν αυτό που ισχυρίζονται».

Η Dr Crystal Wyllie από την Asda Online Doctor είπε ότι η αύξηση ζήτησης σχετίζεται με την αύξηση των τιμών σε εγκεκριμένα φάρμακα όπως το Mounjaro: «Με τις τιμές να ανεβαίνουν, οι ασθενείς καταφεύγουν στα social media. Όμως, οι απομιμήσεις είναι εξαιρετικά επικίνδυνες. Δεν ξέρεις τι περιέχουν ή πώς παρασκευάστηκαν».

Η ομάδα της έχει ήδη δει περιπτώσεις βλαβών από αυτοχορήγηση αγνώστου προέλευσης ενέσεων. «Καταλαβαίνουμε την απογοήτευση, αλλά το να αγοράζεις φάρμακα από Telegram ή WhatsApp είναι σαν να παίζεις ρώσικη ρουλέτα με την υγεία σου», κατέληξε η Wyllie.