Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Εντόπισαν το γονίδιο της εξάρτησης από την κάνναβη
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εντόπισαν το γονίδιο της εξάρτησης από την κάνναβη

  • A-
  • A+

Συχνά στην Ιατρική περιγράφεται ως «εξάρτηση» η ακατανίκητη ανάγκη ενός ατόμου για συστηματική πρόσληψη μιας εξαρτησιογόνου ουσίας ως το αποτέλεσμα μόνιμων αλλοιώσεων του εγκεφάλου. Αλλοιώσεις που προκαλούνται από την υπερβολική και παρατεταμένη κατανάλωση των εξαρτησιογόνων ουσιών.

Είτε πρόκειται για τα «σκληρά» ναρκωτικά (όπιο, μορφίνη, ηρωίνη) είτε για τις πιο «ήπιες» ψυχοτροποποιητικές ουσίες (μαριχουάνα, χασίς, κοκαΐνη), η εξάρτηση, το σύνδρομο στέρησης και ο εθισμός, δηλαδή η ανάγκη σταδιακής αύξησης της δόσης, θεωρούνται τα τρία τυπικά γνωρίσματα της τοξικότητας κάθε ναρκωτικής ουσίας.

Ομως, για να είναι έγκυρο αυτό το κριτήριο, θα πρέπει η εξαρτησιογόνος ουσία να διαθέτει ταυτόχρονα και τα τρία παραπάνω γνωρίσματα. Μόνο τότε μπορούμε, με σχετική ασφάλεια, να κατατάσσουμε μια φυσική ή συνθετική ουσία στα «ναρκωτικά».

Την «τοξικότητα» της κάνναβης επιχείρησαν επανειλημμένως να επιβεβαιώσουν πολυάριθμες ανατομικές, φυσιολογικές, φαρμακευτικές και, πιο πρόσφατα, βιοχημικές και γονιδιακές έρευνες. Ομως, όλες αυτές οι προσπάθειες απέβησαν μέχρι σήμερα μάταιες.

Ο Ραφαήλ Μεσούλαμ (Raphael Mechoulam), πρωτοπόρος Ισραηλινός νευροχημικός που εργαζόταν στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ, έκανε, το 1964, μια εντελώς απρόσμενη ανακάλυψη: διαπίστωσε έκπληκτος ότι οι νευρώνες του εγκεφάλου μας διαθέτουν ειδικούς υποδοχείς στους οποίους προσδένονται οι ψυχοτρόπες και ιδιαίτερα δραστικές ουσίες της κάνναβης, όπως η Δ-9 τετραϋδροκανναβινόλη ή THC.

Ομως, πολύ πιο εντυπωσιακή ήταν η μετέπειτα ανακάλυψή του ότι κάθε φυσιολογικός ανθρώπινος εγκέφαλος παράγει καθημερινά ουσίες παρόμοιες με τα ενεργά συστατικά που υπάρχουν στη μαριχουάνα και στο χασίς. Αυτές οι ενδογενείς ψυχοδραστικές ουσίες ονομάζονται «ενδοκανναβινοειδή» και επιτελούν τις ίδιες ακριβώς λειτουργίες με τα εξωγενή φυτικά κανναβινοειδή που εισέρχονται στον εγκέφαλό μας όποτε καταναλώνουμε μαριχουάνα ή χασίς. Μήπως τελικά, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, είμαστε εκ φύσεως «μαστούρηδες»;

Κατά κάποιον τρόπο, η απάντηση είναι θετική: τα φυτικά κανναβινοειδή δρουν στα ίδια ακριβώς εγκεφαλικά κέντρα όπου δρουν και τα ενδοκανναβινοειδή, η διαφορά μεταξύ τους έχει να κάνει με τα επίπεδα συγκέντρωσης: τα ενδοκανναβινοειδή παράγονται σε πολύ μικρότερες ποσότητες και δρουν πολύ πιο επιλεκτικά απ’ ό,τι τα ενεργά συστατικά της μαριχουάνας και του χασίς.

Συνεπώς, σήμερα, θεωρείται επαρκώς επιβεβαιωμένο ότι η βασική λειτουργία τόσο των εξωγενών φυτικών κανναβινοειδών (της μαριχουάνας ή του χασίς) όσο και των ενδοκανναβινοειδών είναι να προστατεύουν τις εγκεφαλικές δομές και τα νευρωνικά κυκλώματα από την παρατεταμένη υπερδραστηριότητα, που μπορεί να αποβεί βλαπτική ή και μοιραία για τον οργανισμό.

Παρ’ όλα αυτά, μεταξύ των ειδικών οι απόψεις διίστανται σχετικά με την ελεύθερη καλλιέργεια και τη χρήση της κάνναβης. Ενώ όλοι συμφωνούν για την απελευθέρωση και άμεση νομιμοποίηση της ιατρικής-ιαματικής χρήσης της κάνναβης, αρκετοί είναι αντίθετοι στο να διατίθεται ελεύθερα, π.χ. να πωλείται νόμιμα σε καφέ ή, γιατί όχι, στα σουπερμάρκετ.

Γιατί άραγε, παρά τη συστηματική κατανάλωση παγκοσμίως από (τουλάχιστον) 147 εκατομμύρια ανθρώπους των συνήθως απαγορευμένων προϊόντων της κάνναβης, όπως η μαριχουάνα και το χασίς, μόνο το 10% από αυτούς εκδηλώνει κάποια εξάρτηση;

Για να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα οι Δανοί νευροεπιστήμονες ανέλυσαν στο εργαστήριο το γονιδίωμα από 2.000 ανθρώπους που εμφάνιζαν συμπτώματα εξάρτησης από την κατανάλωση κάνναβης και το συνέκριναν με το γονιδίωμα 50.000 ατόμων που δεν ήταν εξαρτημένα. Ετσι, κατάφεραν να εντοπίσουν τη γενετική παραλλαγή, δηλαδή το ελαφρώς τροποποιημένο γονίδιο που εμπλέκεται -και ίσως ευθύνεται- για την εξάρτηση μόνο ορισμένων ανθρώπων από τα φυτικά κανναβινοειδή.

Και μολονότι αυτές οι έρευνες ενδέχεται, στο μέλλον, να οδηγήσουν σε ένα γενετικό τεστ ελέγχου της προδιάθεσης ορισμένων ατόμων για κατάχρηση και εξάρτηση από αυτές τις ψυχοδραστικές ουσίες, οφείλουμε να είμαστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί ως προς τις επιστημονικές παρανοήσεις και ακόμη περισσότερο ως προς τις κοινωνικές εφαρμογές τέτοιων ερευνών.

Κάτι που, εξάλλου, τονίζουν και οι Δανοί ερευνητές, οι οποίοι παραδέχονται ότι απαιτούνται ακόμη πολλές έρευνες για να επιβεβαιωθεί η πραγματική δράση αυτού του γενετικού παράγοντα.

Πράγματι, αν και ορισμένα άτομα φαίνεται να έχουν κάποια γενετική προδιάθεση για εξάρτηση από τα κανναβινοειδή, η παρουσία αυτής της γονιδιακής παραλλαγής δεν σημαίνει -αυτομάτως και μοιραία- ότι οι φορείς της θα είναι εξαρτημένοι. Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν μόνο ότι οι φορείς του γονιδίου έχουν απλώς μεγαλύτερες πιθανότητες από τους άλλους χρήστες αυτών των ουσιών να εκδηλώσουν κάποια εξάρτηση.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Η ρύπανση της ατμόσφαιρας γεννά και σοβαρές... ψυχικές ασθένειες
Τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί οι έρευνες που υποδεικνύουν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση επιδρά καταστροφικά όχι μόνο στη σωματική αλλά και στην ψυχονοητική μας υγεία όπως προκύπτει από σχετική έρευνα.
Η ρύπανση της ατμόσφαιρας γεννά και σοβαρές... ψυχικές ασθένειες
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Ο ρόλος της τεστοστερόνης στις ανδρικές καταναλωτικές προτιμήσεις
Η τεστοστερόνη είναι μια βασική ανδρογόνος ορμόνη. Έρευνα έδειξε ότι όσο υψηλότερη είναι η συγκέντρωσή της στον ανδρικό οργανισμό, τόσο οι προτιμήσεις τείνουν προς την επιλογή και την απόκτηση καταναλωτικών...
Ο ρόλος της τεστοστερόνης στις ανδρικές καταναλωτικές προτιμήσεις
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Συμμαχία ενάντια στον καρκίνο
Δύο υπουργεία (ΥΠΠΕΘ & υπουργείο Υγείας) συνεργάζονται με στόχο την επίτευξη -και στον τόπο μας- της εξατομικευμένης θεραπείας, η οποία θεωρείται, παγκοσμίως, η κυρίαρχη τάση που προδιαγράφει τις εξελίξεις για...
Συμμαχία ενάντια στον καρκίνο
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Ποια γονίδια καθορίζουν το χρώμα του δέρματός μας
Από ποιες συγκεκριμένες γονιδιακές μεταλλάξεις εξαρτάται το χρώμα του δέρματός μας; Σε αυτό το ερώτημα απαντά μεγάλη έρευνα που μόλις δημοσιεύτηκε. Αμερικανοί ερευνητές υπό την καθοδήγηση της δρος Sarah...
Ποια γονίδια καθορίζουν το χρώμα του δέρματός μας
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Η ενηλικίωση των εφήβων όλο και πιο αργά
Τα σημερινά δεκαοκτάχρονα αγόρια ή κορίτσια είναι εξίσου «ανώριμα» με τους δεκαπεντάχρονους εφήβους το 1976. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε έρευνα στις ΗΠΑ, η οποία δημοσιεύτηκε πριν από λίγες ημέρες στο...
Η ενηλικίωση των εφήβων όλο και πιο αργά
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Τα μυστικά της μακροβιότητας και ο εφιάλτης της αθανασίας
Eίναι δείγμα των καιρών ότι οι «Financial Times» συμπεριέλαβαν τη διάσημη βιογεροντολόγο Cynthia Kenyon στον ετήσιο κατάλογο «Master of Science», στον κατάλογο δηλαδή των πιο σημαντικών επιστημόνων παγκοσμίως....
Τα μυστικά της μακροβιότητας και ο εφιάλτης της αθανασίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας