Το πρώτο στον κόσμο υποθαλάσσιο Data Center που λειτουργεί αποκλειστικά με αιολική ενέργεια ξεκίνησε τη λειτουργία του στα ανοιχτά της Σαγκάης, καθώς η Κίνα προωθεί νέες λύσεις για τις ενεργειακές προκλήσεις που δημιουργεί η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης στη χώρα.
Το υποθαλάσσιο κέντρο δεδομένων της περιοχής Λινγκάνγκ στη Σαγκάη, το οποίο τέθηκε σε λειτουργία τον Μάιο, διαθέτει ισχύ 24 μεγαβάτ. Πρόκειται για κοινό εγχείρημα της HiCloud Technology και της China Communications Construction Company.
Το datacenter βρίσκεται περισσότερο από 10 χιλιόμετρα από τις ακτές της Shanghai, σε βάθος 10 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, και τροφοδοτείται με ηλεκτρική ενέργεια από γειτονικό υπεράκτιο αιολικό πάρκο. Σύμφωνα με την κινεζική κυβέρνηση, καταναλώνει πάνω από 20% λιγότερη ενέργεια σε σύγκριση με αντίστοιχα χερσαία κέντρα δεδομένων.
Αυτό οφείλεται όχι μόνο στο γεγονός ότι χρησιμοποιεί ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά και στο ότι οι συνολικές ενεργειακές του ανάγκες είναι χαμηλότερες χάρη στη φυσική ψύξη που προσφέρει το θαλασσινό νερό.
Σε ένα παραδοσιακό χερσαίο κέντρο δεδομένων, από το 25% έως το 40% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας απαιτείται για την κυκλοφορία ψυχρού νερού γύρω από τους διακομιστές (servers), ώστε να αποφεύγεται η υπερθέρμανσή τους.
Τα παραδοσιακά datacentres, που θεωρούνται η φυσική «ραχοκοκαλιά» της τεχνητής νοημοσύνης, έχουν επίσης δεχθεί κριτική για τις τεράστιες ποσότητες νερού που καταναλώνουν. Η εγκατάστασή τους στη θάλασσα μειώνει σημαντικά την ανάγκη χρήσης γλυκού νερού.
Αυτή την εβδομάδα, το United Nations University Institute for Water, Environment and Health προειδοποίησε ότι το υδατικό αποτύπωμα των κέντρων δεδομένων θα μπορούσε να φτάσει τα 9,3 τρισεκατομμύρια λίτρα έως το 2030 — ποσότητα αρκετή για να καλύψει τις ετήσιες οικιακές ανάγκες σε νερό και των 1,3 δισεκατομμυρίων κατοίκων της υποσαχάριας Αφρικής.
Η HiCloud είχε ήδη εγκαινιάσει το πρώτο εμπορικό υποθαλάσσιο κέντρο δεδομένων στον κόσμο το 2023, στο Hainan, ένα τροπικό νησί στη νότια Κίνα. Ωστόσο, το έργο της Σαγκάης είναι το πρώτο που τροφοδοτείται από υπεράκτια αιολική ενέργεια.
Το αιολικό πάρκο είναι ορατό από τις ακτές της περιοχής Λινγκάνγκ, μιας ζώνης υψηλής τεχνολογίας και ελεύθερου εμπορίου στο ανατολικό τμήμα της Σαγκάης, όπου βρίσκεται επίσης ένα εργοστάσιο παραγωγής της Tesla.
Η Κίνα δεν ήταν η πρώτη χώρα που πειραματίστηκε με την εγκατάσταση κέντρων δεδομένων κάτω από το νερό για λόγους ενεργειακής αποδοτικότητας. Το 2018, η Microsoft ξεκίνησε πιλοτικό πρόγραμμα στα νερά γύρω από τα Orkney της Σκωτίας. Δύο χρόνια αργότερα, η εταιρεία ανακοίνωσε ενθαρρυντικά αποτελέσματα, αλλά η πρόοδος του προγράμματος έκτοτε έχει επιβραδυνθεί.
Ο δρ Hanjiang Dong του Hong Kong Polytechnic University δήλωσε:
«Η Microsoft ήταν πρωτοπόρος στην απόδειξη της βιωσιμότητας της ιδέας, ενώ η Κίνα προχώρησε πιο γρήγορα στην εμπορική αξιοποίησή της, επειδή κατάφερε να συνδυάσει αποτελεσματικότερα τη ζήτηση της αγοράς, τις βιομηχανικές δυνατότητες, τη ναυτική μηχανική και την κρατική υποστήριξη.»
Η Κίνα έχει αναγάγει την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης σε βασικό πυλώνα της οικονομικής και αναπτυξιακής στρατηγικής της. Πέρυσι παρουσίασε σχέδιο δράσης για την τεχνητή νοημοσύνη, το οποίο προβλέπει επιτάχυνση της κατασκευής νέων κέντρων δεδομένων. Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι μέχρι το 2030 οι προμήθειες καθαρής ενέργειας για τις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης θα αυξηθούν σημαντικά.
Το κέντρο δεδομένων της Λινγκάνγκ έλαβε επενδύσεις ύψους 1,6 δισεκατομμυρίων γιουάν (περίπου 177 εκατομμυρίων λιρών Αγγλίας), σύμφωνα με την κινεζική κυβέρνηση.
Παρότι τα υποθαλάσσια κέντρα δεδομένων προσφέρουν σημαντικά περιβαλλοντικά και ενεργειακά πλεονεκτήματα, δημιουργούν και ορισμένους πιθανούς κινδύνους για τα θαλάσσια οικοσυστήματα, όπως η ανατάραξη ιζημάτων ή η τοπική αύξηση της θερμοκρασίας του νερού.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι κίνδυνοι αυτοί είναι διαχειρίσιμοι, αλλά απαιτούν συνεχή παρακολούθηση.
Ο καθηγητής Rick Stafford, θαλάσσιος βιολόγος στο Bournemouth University, δήλωσε:
«Ένα υποθαλάσσιο κέντρο δεδομένων είναι πιθανότατα μια καλή ιδέα. Παρότι η ψύξη μέσω θαλασσινού νερού θα προκαλέσει κάποια τοπική αύξηση της θερμοκρασίας, οι επιπτώσεις αυτές δεν θα είναι εκτεταμένες.»
