Πολυφαγίες, η αδυναμία μου

Συνήθως οι διηγήσεις για τις πολυφαγίες έχουν κοινό χαρακτηριστικό το ρήμα «με έπιασε».

Λένε: «Με έπιασε κάτι…» ή «Δεν ξέρω τι με έπιασε, πήγα και αγόρασα δύο σοκολάτες και τις έφαγα σε μηδενικό χρόνο και μετά έφαγα ψωμί με τυρί και μαρμελάδα σκέτη με το κουταλάκι από το βαζάκι…».

Τι πιο συνηθισμένο από τους ανθρώπους με διαταραχή βάρους να δυσκολεύονται να περιγράψουν αυτή την εκτονωτική τους πράξη και να μένουν με αναπάντητα ερωτήματα για αυτή την απώλεια ελέγχου που σαν ηλεκτρικό ρεύμα τούς διαπερνά.

Είναι σαν να κολυμπάς κάπου και σε ρουφά μια δίνη, σε συμπαρασύρει μια ανεξέλεγκτη δύναμη που δεν γνωρίζεις πού θα σε πάει, τι θα πάθεις, πού θα σε οδηγήσει, πού θα καταλήξεις.

Για ένα ή τρία λεπτά, μισή ώρα ή και παραπάνω είσαι χωρίς αυτοκυριαρχία.

Αν κανείς μπορούσε να μπει στη θέση τους εκείνη τη στιγμή θα βίωνε την αγωνία και την απειλή που υπάρχει και τους γυροφέρνει.

Ομως εκείνη τη στιγμή ο παχύσαρκος δεν αισθάνεται τίποτα, είναι κοκαλωμένος, παγωμένος, τρώει μηχανιστικά, απλά καταπίνει, ξεφεύγει από κάπου, εξαφανίζεται από ετούτη τη στιγμή του.

Από πού ξεφεύγει; Τι εξαφανίζει; Τι δεν αντέχει;

Οταν κάποιος ξεκινά μια δίαιτα αδυνατίσματος νιώθει να μπαίνει πάνω από το κεφάλι του μια δαμόκλειος σπάθη, που έτσι και φάει παραπάνω τροφές ή διαφορετικές, πέφτει η σπάθη και «του κόβει το κεφάλι».

Οταν του «κόβεται αυτό το δόλιο το ταλαίπωρο κεφάλι» -γιατί αρκετές φορές έχει ξεκινήσει δίαιτα κι αρκετές την έχει χαλάσει- το πρώτο αίσθημα που έχει, είναι «μαντάρα τα έκανα», χάλασα τη δίαιτα, ενώ συνεχίζει να τρώει και να αυτοκαταστρέφεται, γιατί τα επόμενα συναισθήματα που έχει είναι: πόσο για ακόμη μία φορά δεν έχει εγκράτεια, βούληση, αυτοπειθαρχία, ισχυρή θέληση.

Μα η μεγαλύτερη δυσκολία που έχει είναι πως μόνον η σκέψη ότι πρέπει να ξεκινήσει δίαιτα, ο κόπος τού φαίνονται βουνό και είναι βουνό γιατί το «ξεκινώ δίαιτα» δεν είναι απόφαση μιας στιγμής, ξύπνησα το πρωί και αποφάσισα και κάνω δίαιτα.

Κάνω δίαιτα είναι πάλη και κόπος κάθε στιγμής γιατί καλούμαι να καταστέλλω την επιθυμία και την ανάγκη γεύσης κάθε στιγμή.

Και όπως γνωρίζουμε όλοι, το φυσιολογικό είναι ο άνθρωπος να μη στερείται, είναι αφύσικο να κάνει δίαιτα.

Είναι αφύσικο να συγκρατεί την επιθυμία, την ανάγκη γεύσης.

Τι εξαφανίζει; Τι δεν αντέχει; Από τι πάει να ξεφύγει; Θα μπορούσαμε να πούμε από τις ανάγκες του; Τις επιθυμίες του;

Ελέγχει διαρκώς τις ανάγκες του, την ανάγκη ευχαρίστησης;

Η πολυφαγία μοιάζει να είναι από τη μια «χάνω τον έλεγχο της συγκράτησης της ανάγκης για ευχαρίστηση» και χρησιμοποιώ υποκατάστατη ευχαρίστηση, δηλαδή την τροφή, τη γεύση της και από την άλλη ταυτόχρονα μου επιτίθεμαι, με τιμωρώ που έχασα τον έλεγχο και μου «βγήκε» η επιθυμία.

Τι μ’ έπιασε; Μ’ έπιασε η ανάγκη ευχαρίστησης;

Για ποιες ανάγκες μιλάμε; Για την ανάγκη χαλάρωσης; Ξεκούρασης; Εκτόνωσης; Γαλήνης; Ευδαιμονίας; Ησυχίας; Πληρότητας; Αγαλλίασης; Ελευθερίας; Ανακούφισης; Ηρεμίας; Παρηγοριάς; Τρυφερότητας; Αγάπης; Στοργής; Γλυκύτητας; Συντροφιάς; Συμπόνιας;

Η τροφή είναι η πιο ασφαλής πηγή πρόσληψης συναισθημάτων.

Είναι πάντα εκεί, τη βρίσκεις όποτε θες, κάθε φορά που τη θες και σε όση ποσότητα τη θες… Ευτυχώς… Πληροί τις ανάγκες και καλά κάνει.

Καταλαβαίνετε πόσο σημαντικές, απαραίτητες, αναγκαίες είναι.

Πόσο σεβασμό χρειάζονται και προσοχή, έστω κι έτσι, μέσω της τροφής υπάρχει μια αναπλήρωση. Αλλιώς ο άνθρωπος θα «έσκαγε».

Στον παχύσαρκο με κάποιον μπερδεμένο τρόπο η ικανοποίηση των αναγκών είναι απαγορευμένη, πρέπει διαρκώς να συγκρατείται (εξάλλου γι’ αυτό είναι και μονίμως σε δίαιτα, έτσι φρενάρει), να μην έχει ανάγκες, κι όταν αυτές θεριεύουν, γιγαντώνονται, χάνει τον έλεγχο συγκράτησής τους, τις καταπίνει, τις εξαφανίζει, απομακρύνεται από αυτές μέσω της τροφής.

Τρώει για να τις ικανοποιήσει, αλλά ακόμα κι αυτός ο υποκατάστατος τρόπος του απαγορεύεται. Ισως γι’ αυτό αισθάνεται ενοχές…

Νοητά, του αφαιρείς τη δαμόκλειο σπάθη πάνω από το κεφάλι για να μην κόβεται πια και του ενώνεις τα χέρια του πάνω από το κεφάλι του για να είναι προστατευμένος. Εστω κι έτσι αρχικά.

Ξέρετε ότι…

1. Τα κεράσια έχουν σημαντικές ποσότητες μελατονίνης. Στους ανθρώπους η μελατονίνη παράγεται από την επίφυση, που βρίσκεται μεν στον εγκέφαλο, αλλά έξω από τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Το «σήμα» της μελατονίνης αποτελεί μέρος του συστήματος που ρυθμίζει τον κύκλο του ύπνου.

2. Τα βερίκοκα με καταγωγή από την Ανατολική Ασία καλλιεργούνταν για χιλιάδες χρόνια από τους Κινέζους πριν γίνουν γνωστά και στον υπόλοιπο κόσμο. Συμβάλλουν στην υγεία των ματιών λόγω υψηλής περιεκτικότητας β-καροτένιου, ευεργετικού για τα προβλήματα όρασης.

3. Το αχλάδι είναι από τις πρώτες τροφές που συστήνεται να καταναλώνουν τα βρέφη γιατί είναι ιδιαίτερα εύπεπτο τρόφιμο, με χαμηλή οξύτητα, που συνήθως δεν προκαλεί αλλεργίες επειδή είναι χαμηλή η περιεκτικότητά του σε σαλικυλικά και βενζοϊκά οξέα.

*Σύμβουλος διατροφής