«Ψυχόδραμα» σε σενάριο Βαρτζόπουλου και Ν.Δ…

  Αντί να διερευνήσει τις συνέπειες της τραγικής υποστελέχωσης και της υπερεντατικοποίησης της εργασίας στις δημόσιες ψυχιατρικές κλινικές της χώρας και της συρρίκνωσης της δημόσιας -πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας- ψυχιατρικής περίθαλψης την ώρα που ο ιδιωτικός τομέας -ψυχιατρικές κλινικές, ΑΜΚΕ και ΜΚΟ- διογκώνεται, η Δικαιοσύνη επιλέγει να σύρει σε προανάκριση συλλήβδην όλους τους ψυχιάτρους των δημόσιων ψυχιατρικών κλινικών της Αττικής (!), μετά τη μήνυση της Ενωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Βορειοανατολικής Αττικής.

Απέναντι στέκεται σύσσωμος ο επιστημονικός κόσμος της χώρας, που αγωνίζεται για σύγχρονες, δημόσιες και δωρεάν υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας, γιατί μόνο έτσι εξασφαλίζεται η προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχικές διαταραχές.

Την ευθύνη για την παραπάνω ακραία εξέλιξη φέρει εξ ολοκλήρου η κυβέρνηση που με εγκύκλιο του υφυπουργού Υγείας Δημήτρη Βαρτζόπουλου την 1η Φεβρουαρίου 2024 προβλέπει την υποχρέωση των εφημερευόντων γιατρών να εξετάζουν τάχιστα τα περιστατικά που φτάνουν συνοδεία αστυνομικών «αποφεύγοντας οιεσδήποτε καθυστερήσεις» και αποδεσμεύοντας αμέσως τον αστυνομικό υπάλληλο. Μία εγκύκλιος που έχει αποτέλεσμα «αντί οι εφημερεύοντες ψυχίατροι να εξετάζουν απερίσπαστοι, να αναλώνονται σε διαβουλεύσεις με τους αστυνομικούς, οι οποίοι, εκτελώντας εντολές, απαιτούν να αφήσουν στην κλινική το υποψήφιο ψυχιατρικό περιστατικό που μετέφεραν πριν καν ξεκινήσει η εξέταση και ανεξάρτητα από το αν υπάρχει διαθέσιμο κρεβάτι για νοσηλεία σε περίπτωση που κριθεί αναγκαία», εξηγεί ο Γιάννης Γαλανόπουλος, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας (ΟΕΝΓΕ).

Εκρηκτικό μείγμα

«Το μείγμα είναι εκρηκτικό και ισχύει για όλες τις ψυχιατρικές κλινικές», τονίζει ο πρόεδρος της ΟΕΝΓΕ. Οι κλίνες για νοσηλεία είναι ελάχιστες σε σχέση με τις ανάγκες, η προσέλευση έχει αυξηθεί λόγω της αύξησης της νοσηρότητας, αλλά και της παντελούς έλλειψης των κατάλληλων δημόσιων ψυχιατρικών δομών στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας. Ψυχιατρικοί ασθενείς που έχει κριθεί ότι χρήζουν νοσηλείας, γιατί είναι δυνητικά επικίνδυνοι λόγω της ψυχοπαθολογίας τους -γι’ αυτό η ετεροκαταστροφική συμπεριφορά-, διανυκτερεύουν στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, που δεν προορίζονται για βραχεία νοσηλεία, χωρίς να μπορεί να εξασφαλιστεί η παρακολούθηση από το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, για να διακομιστούν την επόμενη μέρα το πρωί σε άλλο νοσοκομείο, μήπως σταθούν τυχεροί και βρουν κρεβάτι. Η τύχη δεν είναι πάντα με το μέρος τους, με αποτέλεσμα ασθενείς να «περιοδεύουν» τα νοσοκομεία για 3 και 4 μέρες, μέχρι να βρεθεί κρεβάτι για νοσηλεία. Ολα αυτά εν γνώσει της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Υγείας, που έχει στο ακέραιο την ευθύνη, λέει ο Γ. Γαλανόπουλος και υπογραμμίζει ότι «είναι θέμα χρόνου να συμβούν τα χειρότερα».

Δεν έφτανε η ανεδαφική εγκύκλιος Βαρτζόπουλου και, ένα χρόνο αργότερα, το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και η ΓΑΔΑ με έγγραφό τους όριζαν ότι «οι εφημερεύοντες ψυχίατροι είναι πλέον υπόλογοι και έρχονται αντιμέτωποι με την κατηγορία της παράβασης καθήκοντος αν κρίνουν ότι ο ασθενής που προσήλθε έπειτα από εισαγγελική παραγγελία για εξέταση πρέπει να υποβληθεί σε παρακλινικό έλεγχο προκειμένου να αποφασιστεί αν χρήζει νοσηλείας ή να ενημερώσουν την αστυνομία που συνοδεύει το περιστατικό ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα κρεβάτια για νοσηλεία». Επιπλέον, καλούσαν τους αστυνομικούς να αναφέρουν στον διοικητή τους εάν τους ζητήθηκε από τους γιατρούς περαιτέρω εμπλοκή από αυτήν που ορίζεται από την εγκύκλιο Βαρτζόπουλου.

Συλλήψεις

Ο απολογισμός των εγκυκλίων και των οδηγιών της Αστυνομίας είναι μέχρι σήμερα συλλήψεις και σχηματισμό δικογραφίας για τέσσερις ψυχιάτρους- δύο από το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής «Δαφνί» και δύο από το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης αλλά και παραλίγο τραγωδία στο Γενικό Νοσοκομείο Ελευσίνας Θριάσιο, όταν ασθενής αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει, ενώ οι δύο μοναδικοί ειδικευμένοι γιατροί εξέταζαν εισαγγελικό περιστατικό.

Ούτε λόγος για τις αναγκαίες και προβλεπόμενες κινητές μονάδες ψυχικής υγείας για τα εισαγγελικά περιστατικά που δεν αναπτύχθηκαν ποτέ, παρά τις επανειλημμένες διαμαρτυρίες των νοσοκομειακών γιατρών. «Κινητές μονάδες» είναι τα περιπολικά και όταν δεν βγαίνει άκρη αναλαμβάνουν οι εισαγγελείς με διώξεις να αποφανθούν πώς πρέπει να φροντιστεί ένας ψυχικά ασθενής.

Ετσι φτάνουμε σήμερα στην μηνυτήρια αναφορά της Ενωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Βορειοανατολικής Αττικής κατά παντός υπευθύνου για «παράβαση καθήκοντος κατ’ εξακολούθηση και κατά συρροή» και για «έκθεση των ασθενών σε κίνδυνο» με τους ψυχιάτρους που έχουν εφημερεύσει από την 1η Φεβρουαρίου 2024 μέχρι σήμερα (!) -δηλαδή όλοι- να αναμένεται να λάβουν κλήση για προκαταρκτική εξέταση.

Ωμή παρέμβαση

Ο Ενιαίος Σύλλογος Εργαζομένων του ΨΝΑ «Δαφνί» κατήγγειλε «το πρωτοφανές γεγονός της ωμής παρέμβασης του κράτους στο έργο των εφημερευόντων γιατρών. Από κοινού κυβέρνηση, Αστυνομία και εισαγγελείς παρεμβαίνουν με τον πιο ωμό τρόπο στο έργο γιατρών του ΨΝΑ, αφού δεν είναι η πρώτη φορά άλλωστε που την κατάντια του ΕΣΥ την πληρώνουν γιατροί και υγειονομικοί».

«Ουσιαστικά καλείται σε προανάκριση το σύνολο των ψυχιάτρων που υπηρετούν στις δημόσιες ψυχιατρικές κλινικές της Αττικής, καθώς είναι δεδομένο ότι στο διάστημα αυτό των 21 μηνών έχουν εφημερεύσει όλοι τους. Μιλάμε συνεπώς για δεκάδες, για να μην πούμε για εκατοντάδες, ψυχιάτρους», αναφέρει η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία.

«Πρωτοφανή στα χρονικά ενέργεια που ποινικοποιεί την άσκηση της ψυχιατρικής και στοχοποιεί τους ψυχιάτρους των δημόσιων ψυχιατρικών κλινικών για τις τραγικές ελλείψεις σε διαθέσιμες κλίνες», χαρακτηρίζει τη μήνυση του πρωτοβάθμιου συνδικαλιστικού σωματείου αστυνομικών υπαλλήλων, την οποία καταδικάζει και η ΟΕΝΓΕ.

Μείωση κλινών

«Να τους πούμε ότι αυτά είναι τα αποτελέσματα της υλοποίησης της αντιδραστικής ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, που διαχρονικά έχει μειώσει δραματικά τις κλίνες στο ΕΣΥ και έχουν φτάσει τις 900 σε σχέση με τον ιδιωτικό τομέα, που πλέον ξεπερνούν τις 4.000! Και ταυτόχρονα ούτε λόγος για ενίσχυση των Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης και της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, με επιστημονικούς όρους όπως αποασυλοποίηση και ψυχοκοινωνική αποκατάσταση να πηγαίνουν περίπατο και με τους ψυχικά πάσχοντες να περιφέρονται σε όλη την Αττική και στα Αστυνομικά Τμήματα για να βρεθεί μια κλίνη (ράντζο) διαθέσιμη», σημειώνει ο Ενιαίος Σύλλογος, «απαιτώντας για μία ακόμα φορά την απόσυρση της εγκυκλίου των δύο υπουργείων που έχουν ανοίξει τον ασκό του Αιόλου ώστε να συμβαίνουν τέτοια περιστατικά αυθαιρεσίας, αδιαφορώντας για το ουσιώδες ζήτημα που είναι το τεράστιο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι δημόσιες υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας στη χώρα μας, θέτοντας σε πολύ σοβαρό κίνδυνο την υγεία των ασθενών».

Με μία φωνή ο επιστημονικός κόσμος καλεί τα υπουργεία Υγείας, Προστασίας του Πολίτη και Δικαιοσύνης να αναλάβουν τις ευθύνες που τους αναλογούν, σταματώντας άμεσα την ποινικοποίηση της άσκηση της ψυχιατρικής και να εγκύψουν στις πραγματικές ανάγκες των ασθενών, των συγγενών, καθώς και του ιατρικού, νοσηλευτικού και λοιπού επιστημονικού προσωπικού που υπηρετεί στις δημόσιες ψυχιατρικές δομές.