Συναγερμός για τα νέα «πρόσωπα» του κορονοϊού

Nεότερη παραλλαγή του νέου κορονοϊού που εισήλθε στη χώρα μας είναι το ινδικό στέλεχος που ονομάστηκε B.1.617. Εντοπίστηκε για πρώτη φορά στα τέλη του 2020 στην Ινδία, που βιώνει το δεύτερο σαρωτικό κύμα του ιού, αλλά κερδίζει έδαφος και διεθνώς.

«Δεν γνωρίζουμε πάρα πολλά για την ινδική μετάλλαξη. Εκείνο που γνωρίζουμε είναι ότι το στέλεχος αυτό κυριαρχεί στην πυκνοκατοικημένη Ινδία με πληθυσμό 1,38 δισεκατομμύρια κατοίκους. Το γεγονός αυτό δημιουργεί το κατάλληλο περιβάλλον για εκτεταμένη διασπορά και δημιουργία νέων παραλλαγών του ιού», λέει στην «Εφ.Συν.» ο Δημήτρης Θάνος, ακαδημαϊκός και πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ), που εποπτεύει το εθνικό δίκτυο γονιδιωματικής επιτήρησης του κορονοϊού στη χώρα.

Στην Ινδία, τόσο τα κρούσματα όσο και οι θάνατοι τις τελευταίες εβδομάδες εκτοξεύθηκαν στα ύψη. Η χώρα κατέγραψε τον υψηλότερο ημερήσιο αριθμό διαγνώσεων παγκοσμίως – 314.835 μολύνσεις. Η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα θεωρεί το νέο στέλεχος ως την πιθανή αιτία για την ταχεία αύξηση των λοιμώξεων στην Ινδία, αλλά είναι νωρίς ακόμα για να είμαστε βέβαιοι γι’ αυτό.

Στην Ελλάδα, το ΙΙΒΕΑΑ έχει ταυτοποιήσει μέχρι στιγμής δύο κρούσματα με την ινδική μετάλλαξη, το πρώτο στην Πάτρα και το δεύτερο στην Αθήνα. «Το νέο στέλεχος φέρει εκείνα τα χαρακτηριστικά που συνδέονται με αυξημένη μεταδοτικότητα και μολυσματικότητα και πιθανώς με μερική παράκαμψη της ανοσολογικής προστασίας μετά τη φυσική νόσηση ή από εμβολιασμό», επισημαίνει ο Δ. Θάνος. Κι αυτό διότι συνδυάζει με μοναδικό τρόπο διάφορους τύπους μεταλλάξεων.

Το νέο στέλεχος μπορεί να έχει αυξημένη μεταδοτικότητα σε σχέση με το αρχικό στέλεχος, αλλά είναι μικρότερη από εκείνη του βρετανικού στελέχους. Η μικρή αυτή διαφορά όμως μπορεί να μην έχει και τόσο μεγάλη σημασία σε τόσο πυκνοκατοικημένες περιοχές, όπως είναι πολλές πόλεις της Ινδίας.

Το B.1.617 έχει πολλές μεταλλάξεις – 15, μας λέει ο πρόεδρος του ΙΙΒΕΑΑ. «Εκείνες που μας ενδιαφέρουν σε αυτή τη φάση είναι τρεις μεταλλάξεις στην πρωτεΐνη ακίδα». Οι μεταλλάξεις αυτές υπάρχουν ξεχωριστά και σε άλλα στελέχη, αλλά σε αυτό το στέλεχος τυχαίνει να υπάρχουν και οι 3 μαζί.

Οι δύο πιο γνωστές είναι η μετάλλαξη L452R που υπάρχει επίσης στο κυρίαρχο στέλεχος της Καλιφόρνιας και η μετάλλαξη E484Q, παρόμοια με αυτήν που υπάρχει στα στελέχη της Νότιας Αφρικής και της Βραζιλίας (E484K).

Τέλος, η μετάλλαξη P681R, που επίσης δεν είναι μοναδική και ανιχνεύεται είτε ως P681R ή συχνότερα ως P681RΗ και στο βρετανικό στέλεχος που συσχετίζεται με αυξημένη μολυσματικότητα. «Συνδυάζει επομένως διαφόρων τύπων μεταλλάξεις που όλες μαζί συνδέονται με τα παραπάνω χαρακτηριστικά», προσθέτει.

«Στη χώρα μας, στο μεγαλύτερο μέρος της οποίας γίνεται λεπτομερής γονιδιωματική χαρτογράφηση των στελεχών που κυκλοφορούν από το ΙΙΒΕΑΑ, διαπιστώνεται ότι το βρετανικό στέλεχος έχει επικρατήσει πλήρως», σημειώνει ο Δ. Θάνος. Συγχρόνως, μας λέει, ταυτοποιήθηκε και άλλο ένα αναδυόμενο στέλεχος στην περιοχή των Αθηνών, το Β.1.1.318. Το στέλεχος αυτό, που παρουσιάζει σταθερά αυξημένη διασπορά τον τελευταίο μήνα, ήδη εκπροσωπεί το 10% των μολύνσεων της πρωτεύουσας.

Ταυτοποιήθηκε ταυτόχρονα στην Αθήνα και στο Ηνωμένο Βασίλειο, ωστόσο εδώ έχει πολύ μεγαλύτερη διασπορά. Το κύριο χαρακτηριστικό του είναι η μετάλλαξη Ε484Κ, στην ίδια δηλαδή θέση με το ινδικό αλλά σε διαφορετικό αμινοξύ: σε λυσίνη αντί για γλουταμίνη, που και αυτό συνδέεται με μειωμένη αντίδραση στα αντισώματα.

Καλή επιτήρηση

«Είναι κρίσιμη η περίοδος που διανύουμε», τονίζει ο ακαδημαϊκός και συστήνει καλή επιτήρηση και ιχνηλάτηση για να μπορούμε να εντοπίζουμε και να απομονώνουμε τα κρούσματα τα οποία φέρουν τα στελέχη ειδικού ενδιαφέροντος και τις επαφές τους, ταχεία πρόοδο των εμβολιασμών και ευλαβική τήρηση των μέτρων και από τους εμβολιασμένους, μέχρι να χτιστεί το πολυπόθητο τείχος ανοσίας.

Το τείχος ανοσίας, εξηγεί, «θα προστατεύσει τον πληθυσμό, θα βοηθήσει να ελαττωθεί κατά πολύ το ιικό φορτίο, για να πάρει μια ανάσα το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Οι εμβολιασμένοι, ακόμα και αν μολυνθούν, δεν θα νοσήσουν βαριά. Γνωρίζουμε ότι όσοι νοσούν και νοσηλεύονται στις ΜΕΘ είναι κυρίως μη εμβολιασμένοι νεότερης ηλικίας».