Σε ποιον δεν αρέσει το παιχνίδι; Ποιος δεν θα άφηνε για λίγο στην άκρη τις υποχρεώσεις του για να παίξει στο κινητό ή και στο tablet του; Το παιχνίδι από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις ανθρώπινες κοινωνίες. Οι αρχαίοι Ελληνες έδιναν μεγάλη σημασία στην αξία του παιχνιδιού, το θεωρούσαν μέσο αγωγής, καθώς πίστευαν ότι μέσα από το παιχνίδι πραγματοποιείται η τελειοποίηση του ανθρώπου.
Το παιχνίδι ήταν και είναι σπουδαίο αγαθό: αναπτύσσει την αντίληψη, ασκεί το σώμα, καλλιεργεί το πνεύμα, μαθαίνει τα παιδιά να σέβονται τους κανόνες και τους νόμους του παιχνιδιού κι άρα όταν μεγαλώσουν τους νόμους της πατρίδας τους.
Ο Πλάτωνας έλεγε ότι «μαθαίνει κανείς περισσότερα σε μία ώρα παιχνιδιού παρά σε έναν χρόνο συζητήσεων». Και είναι γεγονός, τα παιδιά όλων των ηλικιών αφομοιώνουν πολύ καλύτερα τη γνώση μέσα από την επιτέλεση ενός παιχνιδιού παρά μέσω μιας διάλεξης.
Σήμερα, με εκατομμύρια παιδιά «κλειδωμένα» μέσα λόγω της πανδημίας, αλλά και την εξοικείωσή τους με τα ψηφιακά μέσα δεδομένη, η τεχνολογία ανοίγει παράθυρο ελπίδας, ειδικά στο πεδίο του ψηφιακού πολιτισμού. Αλλωστε με την τεχνολογία και τις πληροφορίες συνεχώς να εξελίσσονται και να αυξάνονται, τα παιχνίδια του 21ου αιώνα έχουν μετατραπεί σε ψηφιακά/ηλεκτρονικά.
Αρκεί να παρατηρήσει κάποιος ένα παιδί νηπιακής ηλικίας και θα διαπιστώσει πως χειρίζεται με μεγαλύτερη ευκολία το smartphone, το tablet και τον υπολογιστή από ό,τι ένας μεσήλικας. Τα παιδιά σήμερα έχουν ενσωματώσει τα σύγχρονα πρότυπα της τεχνολογίας, ενώ δεν θα ήταν υπερβολή να σημειώσουμε ότι η τεχνολογία είναι αυτή που διαμορφώνει την καθημερινότητα και την κανονικότητά τους. Η μάθηση, από την άλλη, έχει γίνει πολυδιάστατη και οι ανάγκες εκμάθησης χρειάζεται να μεταβούν από παραδοσιακές σε καινοτόμες εκπαιδευτικές προσεγγίσεις, που πλέον είναι μονόδρομος στα χρόνια του κορονοϊού.
Σήμερα άλλωστε τα σύγχρονα παιχνίδια, όπως είναι για παράδειγμα τα video games, ενσωματώνονται στον τρόπο λειτουργίας της εκπαίδευσης και μετατρέπουν τη διδασκαλία σε ένα ελκυστικό και δημιουργικό περιβάλλον για τα παιδιά χωρίς χρονικά και τοπικά σύνορα.
Παιχνιδοποίηση ή gamification
Η γνώση δεν έχει σύνορα και η εκπαίδευση ακολουθώντας την εξέλιξη της τεχνολογίας απαντάει στο παραπάνω ερώτημα με τον όρο gamification(1), ο οποίος αναγνωρίζει πως το παιχνίδι είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής του ανθρώπου και πως μέσω αυτού η γνώση κατακτιέται πιο εύκολα. Στόχος της παιχνιδοποίησης είναι να βελτιώσει τον τρόπο εκμάθησης και να ενισχύσει την εμπλοκή των μαθητών στην εκπαιδευτική διαδικασία μέσω της συμμετοχικότητάς τους. «Το παιχνίδι είναι η πραγματοποίηση της μάθησης μέσα από την πράξη» γράφουν οι Feeney, Christensen και Moravcil στο βιβλίο «Who Am I in the Lives of Children? An Introduction to Teaching Young Children»(1996).
