Μπορεί να μην τολμά να επαναφέρει η κυβέρνηση το «αμαρτωλό» όνομα ΚΕΕΛΠΝΟ (Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων) στον νεοσύστατο Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), αλλά συστήνοντάς τον από την αρχή φαίνεται ότι του παραχωρεί τις ίδιες… χάρες.
Σε νομοσχέδιο που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση η κυβέρνηση και από το οποίο επιλεκτικά προβλήθηκε η αυστηροποίηση του αντικαπνιστικού νόμου, εμπεριέχονται διατάξεις που επαναφέρουν παλιά… ήθη όχι μόνο σε ό,τι αφορά τον ΕΟΔΥ αλλά και σε ό,τι αφορά τις Επιτροπές Αξιολόγησης (ΗΤΑ) και Διαπραγμάτευσης φαρμάκων.
Η κυβέρνηση της Ν.Δ. διατηρεί την αλλαγή του ονόματος ΚΕΕΛΠΝΟ σε ΕΟΔΥ (Ν. 4600/2019 της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ) για να σηματοδοτήσει τη νέα εποχή του οργανισμού και να τον αποσυνδέσει από τη γνωστή διαδρομή του ΚΕΕΛΠΝΟ, δηλαδή την ασαφή θεσμική εικόνα του, τη σειρά δικαστικών ερευνών και διαχειριστικών ελέγχων που βρίσκονται σε εξέλιξη για τυχόν πράξεις και παραλείψεις των διοικήσεων, οι οποίες καταχράστηκαν τις ευνοϊκές ρυθμίσεις που ίσχυαν για το ΚΕΕΛΠΝΟ και εκμεταλλεύτηκαν το χαλαρό θεσμικό πλαίσιο που ρύθμιζε τη λειτουργία του.
Αυτό όμως που τώρα αλλάζει είναι ότι ο ΕΟΔΥ μετατρέπεται από Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (που νομοθέτησε ο ΣΥΡΙΖΑ) σε Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου. Γιατί, όμως, επελέγη το Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου από την προηγούμενη κυβέρνηση και τι σήμαινε αυτό πρακτικά;
Το ΚΕΕΛΠΝΟ απολάμβανε, από την ίδρυσή του ως ΚΕΕΛ μέχρι και το κλείσιμό του, εξαιρέσεις από τις περισσότερες προβλέψεις που ισχύουν για τους δημόσιους φορείς (τήρησης κανόνων Δημοσίου Λογιστικού, πλήρους υπαγωγής στις προβλέψεις περί προμηθειών του Δημοσίου κ.λπ.), ενώ μέχρι και που έκλεισε το ΚΕΕΛΠΝΟ ανήκε μεν στο Μητρώο Φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, αλλά ως φορέας του ιδιωτικού τομέα.
Η προηγούμενη κυβέρνηση, με την επιλογή της να κάνει Δημοσίου Δικαίου τον φορέα, τον ενέταξε στον στενό δημόσιο τομέα, ώστε να υφίσταται όλους τους προβλεπόμενους ελέγχους, να μην απολαμβάνει εξαιρέσεις, ενώ ταυτόχρονα εισάχθηκαν εγγυήσεις προστασίας των εργασιακών δικαιωμάτων του συνόλου του προσωπικού του, εξαιτίας της εφαρμογής πλέον του Υπαλληλικού Κώδικα.
Χωρίς θεσμικό πλαίσιο
Το «αντικαπνιστικό» νομοσχέδιο επιπλέον επιφυλάσσει αλλαγές και στο φάρμακο και συγκεκριμένα στις Επιτροπές Αξιολόγησης (HTA) και Διαπραγμάτευσης που εισήγαγε η προηγούμενη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ προκειμένου να «θωρακίσει» διαχρονικά τον χωρίς θεσμικό πλαίσιο χώρο της φαρμακευτικής πολιτικής.
Εναν χώρο που χαρακτηρίστηκε από τις ασύδοτες τιμολογήσεις των προ Μνημονίων κυβερνήσεων, οι οποίες δημιούργησαν στρεβλώσεις και από τις εφαρμογές οριζόντιων μειώσεων που διατήρησαν τις στρεβλώσεις, αφού η χώρα είχε μπει στην περίοδο των Μνημονίων. Τον λογαριασμό του ακριβού φαρμάκου, φυσικά, πλήρωσαν οι ασθενείς.
Τώρα η Ν.Δ. με τις αλλαγές που επιφέρει θέτει κάτω από τον απόλυτο υπουργικό έλεγχο τις επιτροπές. Επιπλέον, ειδικότερα στην περίπτωση της Επιτροπής Αξιολόγησης, που έχει καθαρά επιστημονικό χαρακτήρα και έργο, προσθέτει δύο μέλη που θα ορίζει το υπερταμείο ΕΟΠΥΥ, που ως μοναδικός αγοραστής διαθέτει διαπραγματευτικό πλεονέκτημα στο κομμάτι των τιμών. Η τιμολόγηση των φαρμάκων, ωστόσο, είναι ξεκάθαρα αρμοδιότητα της έτερης Επιτροπής Διαπραγμάτευσης.
